Prunus padus - Vogelkers

De Prunus padus, ook bekend als de gewone vogelkers of bosvogelkers, is een boom of grote, snelgroeiende struik die sierwaarde heeft door zijn talrijke, lange trossen witte bloemen in mei-juni. Deze bloemen zijn zeer rijk aan nectar en verspreiden een amandelgeur. Ze worden gevolgd door kleine rode vruchten die bij rijping zwart worden en vogels aantrekken die dol zijn op hun zure en wrang smakende vruchten. Het blad is ook decoratief en verkleurt naar rood of geel-oranje voordat het in de herfst valt. Zijn informele maar compacte silhouet heeft soms meerdere stammen en een ronde, smalle, dichte kroon met overhangende takken. Hij is perfect voor een landelijke haag of als solitair in een kleine, beschaduwde tuin. Omdat hij de neiging heeft worteluitlopers te vormen, groeit hij vaak natuurlijk uit tot een grote struik van enkele meters hoog. Het is een perfect winterharde en robuuste soort die houdt van kleigronden, zelfs als die compact zijn, licht zuur tot kalkhoudend, en vochtig tot nat.

De Prunus padus behoort tot de grote familie van de rozenfamilie (Rosaceae). Afhankelijk van de regio draagt hij namen als amaruvier, stinkhout, putier, putiet, putet of pétafouère. Hij is inheems in Europa, Noord-Azië en komt zelfs tot in Japan voor. Zijn natuurlijke habitat zijn vrij vochtige omgevingen, waar hij spontaan groeit op vaak kalkhoudende kleigrond die seizoensgebonden drassig is. Je vindt hem in het wild in ooibossen en aan de rand van vochtige bossen. Hij verdraagt zelfs tijdelijke overstromingen. Winterhard tot -35 °C, heeft hij alleen een hekel aan droge grond en geeft hij de voorkeur aan niet-brandende, beschutte standplaatsen. Deze struik, die worteluitlopers vormt als hij niet geënt is, vormt spontaan struikgewas, maar verdraagt weinig concurrentie van andere struiken.

Op volwassen leeftijd bereikt de gewone vogelkers gemiddeld 15 meter hoogte en 10 meter breedte, als hij als boom wordt opgekweekt. Als hij worteluitlopers mag vormen, wordt het een struik van 4 tot 5 meter hoog. De schors van de stam en oude takken is mat bruin-zwart van kleur met lichte lenticellen, de jonge twijgen zijn roder. De takken verspreiden een geur van bittere amandel als ze gebroken worden, wat hem de naam stinkhout heeft opgeleverd. De bladeren, donkergroen aan de bovenkant en blauwachtig groen aan de onderkant, hebben aan de onderzijde veel plukjes dons. Ze zijn ovaal tot omgekeerd eirond, fijn getand aan de rand en 6 tot 12 cm lang. Het bladverliezende loof krijgt in de herfst prachtige rode tot geel-oranje tinten voordat het valt. De bloei vindt plaats in mei-juni, afhankelijk van de regio, aan de reeds bebladerde twijgen. De bloemen hebben 5 witte kroonbladen van 1 tot 1,5 cm diameter, met een heerlijke amandelgeur, en staan in hangende trossen van ongeveer 15 cm lang. Bestoven door insecten maken de nectarrijke bloemen plaats voor kleine 'kersen' ter grootte van een erwt, die in juli-augustus rijp zijn. Met een bittere tot zure en wrang smakende smaak worden deze weinig vlezige bessen met een grote pit soms gebruikt voor likeuren, gelei of jam. De oogst is onregelmatig en varieert volgens een cyclus van 3 jaar.

De gewone vogelkers is een zeer winterharde en gemakkelijk te kweken boom. Hij voelt zich op zijn gemak in de meeste van onze streken, van noord tot zuid en van oost tot west, mits hij in diepe, niet te droge grond staat waarin hij zijn wortels kan uitstrekken. Plant hem op een open standplaats, bijvoorbeeld als solitair of in een groot bosplantsoen met bomen die ruim worden geplant. Hij combineert goed met veel struiken en kleine bomen met voorjaarsbloei, gelijktijdig of verspreid, zoals sierappels, sierperziken, Prunus mahaleb, kweeperen, mispel, sleedoorn, kornoeljes, sneeuwballen, Chinese amandel, meidoorns...