Paulownia tomentosa Hulsdonk - Anna Paulownaboom

De Paulownia tomentosa 'Hulsdonk' combineert alle kwaliteiten van de soort in een voller, compacter groeivorm en vooral met een snellere bloei op jonge planten. Zeer grafisch is deze middelgrote boom, met een spreidende kroon die bijna even breed als hoog is, en valt in de eerste plaats op door zijn enorme bladeren. Zeer decoratief geven ze de boom een weelderig aanzien dat alle aandacht trekt. De voorjaarsbloei is net zo uitzonderlijk: grote pluimen van paarse bloemen met een subtiele geur bedekken dan de kroon. Makkelijk te telen, deze Paulownia accepteert de meeste grondsoorten en is geschikt voor kleine tuinen.

De Paulownia, vroeger ingedeeld bij de Helmkruidfamilie, behoort nu tot de botanische familie Paulowniaceae, een zeer kleine familie met slechts 3 geslachten. Bijgenaamd "keizersboom", is Paulownia tomentosa, afkomstig uit Azië en vernoemd naar Anna Paulowna, koningin der Nederlanden, de bekendste. Het is een snelgroeiende boom wiens bladeren zorgen voor een mooie, dichte schaduw. Een boom met een zeer elegante, brede groeiwijze, hij is goed aangepast aan ruime tuinen, want hij kan 12 m hoog en bijna even breed worden.

De cultivar Hulsdonk is vernoemd naar een buurtschap bij de kleine gemeente Zundert, in het zuiden van Nederland, waar hij geselecteerd werd uit zaailingen van Paulownia tomentosa. Zijn belangrijkste kenmerk, dat de aandacht trok van de kweker die hem ontdekte, is dat jonge planten sneller bloeien dan planten van de soort. Na verdere teelt bleek hij ook compacter, wat zijn verspreiding in kleine stadstuinen mogelijk maakt.
Deze kleine tot middelgrote boom bereikt ongeveer 7 m hoogte met een spreidende kroon van zo'n 5 m breed. Hij heeft een snelle groei, wat, gecombineerd met zijn vroege bloei, hem een zeer aantrekkelijke plant maakt om snel een interessant beeld in de tuin te krijgen! Vanaf april, voor het uitlopen van de eerste bladeren, verschijnen lange pluimen (tot 25 cm) van mauve-paarse bloemen, een vrij zeldzame kleur bij bomen (deze tint vind je bij de Jacaranda, helaas weinig winterhard). De bloeiwijzen bestaan uit een stuk of twintig klokjes van ongeveer 3 à 4 cm lang, buisbloemig en aan het eind trompetvormig openstaand. Ze verspreiden een verfijnde geur, moeilijk te beschrijven, maar aangenaam. De bloei ontwikkelt zich tot vruchten die eerst geelgroene, later bruin wordende doosvruchten zijn, die lang aan de boom blijven, vaak tot in het voorjaar.

De bladeren verschijnen na de bloemen en leven er daarna een tijdje mee. Met een spectaculaire grootte, zo'n dertig cm lang, zijn ze ongeveer hartvormig en zorgen voor een dichte schaduw op de grond. Het is zelfs mogelijk nog grotere bladeren te krijgen door de boom af te zetten, dat wil zeggen hem zeer dicht bij de grond te snoeien om een meerstammige vorm te krijgen. Het aanzien van de vegetatie is dan nog indrukwekkender, ten koste van de bloei echter. Opmerkelijk door hun grafische vorm, het valt op dat de bladverliezende bladeren in het najaar niet van kleur veranderen voor ze vallen.
De Paulownia Hulsdonk groeit goed op een zonnige standplaats, beschut tegen harde wind die zijn takken en grote bladeren kan beschadigen. Niet kieskeurig wat grondsoort betreft, hij accepteert zowel neutrale, als kalkhoudende of zure grond. Eenmaal goed geworteld, is hij redelijk droogtebestendig en heeft geen last van stadsvervuiling. Eenmaal gevestigd, gaat zijn winterhardheid tot ongeveer -20°C (een jonge boom zal eerder tot -15°C weerstaan).

Een compacte boom met vele kwaliteiten, deze Paulownia Hulsdonk is perfect om een vol karakter te creëren in een stadstuin. Solitair geplant in een gazon, of in een border, zal hij er prachtig uitzien met zijn XXL-formaat bladeren. Het is ongetwijfeld een van de beste bloeiende bomen die er zijn, met bovendien het voordeel van een bijzonder aangename geur (de tonen van Paulownia worden trouwens gebruikt in parfums...). Waar mogelijk, is het aan te raden deze paulownia onderaan een helling te planten, om de bloei van bovenaf tegen een groen grasveld te kunnen bewonderen, omdat de bloemen een kleur hebben die dicht bij die van de lucht ligt en zo beter tot hun recht komen. De Chinese zeepboom (Koelreuteria paniculata) is een andere compacte bloeiende boom, waarvan het ingesneden loof mooi contrasteert met dat van de Paulownia als je hem in de buurt plant. Zijn latere, heldergele bloei neemt het stokje over van die van de Paulownia. Je kunt ook profiteren van de schaduw van Hulsdonk om schaduwminnende vaste planten te plaatsen, zoals de prachtige Elfenbloem (Epimedium), met sierlijke bloemen, of een vaste Geranium zoals 'Samobor', met kleine granaatrode bloempjes.