Myrtus ugni Elite - Chileense guave

De Ugni molinae 'Elite' (synoniem Myrtus ugni 'Elite') is een variëteit van de Chileense Guave die gewaardeerd wordt om zijn overvloedige en heerlijke vruchtdracht met een smaak van wilde aardbei, maar ook om zijn mooie glanzende en aromatische blad, zijn voorjaarsbloei met witroze klokjes en zijn compacte formaat, perfect geschikt voor kleinere tuinen en teelt in potten. Zijn kleine rode bessen, die in september geoogst worden, waren volgens de overlevering een lekkernij voor Koningin Victoria, maar de plant is nog steeds ondergewaardeerd in onze tuinen. Hoewel de teelt in een geschikt klimaat niet moeilijk is, komt dit waarschijnlijk door zijn beperkte winterhardheid. Het is een kleine, groenblijvende heester uit Zuid-Amerika die de voorkeur geeft aan de koelte en zachtheid van een zeeklimaat. Hij gedijt het best in verse, goed doorlatende grond, zonder teveel kalk, op een zonnige of halfbeschaduwde plek.

De Ugni molinae, ook wel Eugenia ugni genoemd, is een kleine heester die in zijn natuurlijke omgeving tot 2 m hoog kan worden, maar bij ons zal hij zelden meer dan 1,50 m in alle richtingen worden. Het is een plant uit de mirtefamilie, die in het wild voorkomt in Chili, Bolivia en Argentinië, op de begroeide hellingen van het Andesgebergte en nabij waterlopen. In Europa groeien de mooiste exemplaren in Ierse tuinen, en in Frankrijk waardeert hij de kustklimaten van Zuid-Bretagne tot Aquitanië.

De cultivar 'Elite' is productiever dan de soort. Zijn groei is langzaam en zijn habitus is van nature opgaand, dicht, vertakt en bossig. Hij bereikt ongeveer 1,25 m hoog en 1 m breed op volwassen leeftijd. De bladeren, die in de winter groen blijven, zijn glanzend, ovaal en leerachtig, en verspreiden bij kneuzing een geur van aardbei en specerijen. Ze zijn niet langer dan 1,5 cm en 1 cm breed, verschijnen eerst paars en worden dan donkergroen. De heester is zelfbestuivend en zeer aantrekkelijk voor bijen, en bloeit rijkelijk in juni. De kleine, bolronde, wit tot roze, geurende bloempjes hebben 4 tot 5 bloemblaadjes en zijn ongeveer 1 cm breed. Ze verschijnen in de bladoksels, op de eenjarige scheuten, en worden gevolgd door de vorming van kleine, ronde, vlezige, eetbare en aromatische vruchten. Deze zijn eerst donkerrood en worden lichter bij rijping, van september tot november. Hun smaak doet denken aan wilde aardbei, guave en kiwi, met een vleugje hars en specerijen. Ze kunnen vers gegeten worden, in jam of in gebak, en worden gebruikt in een Chileense likeur genaamd Murtado.

Winterhard tot ongeveer -8°C, is de Ugni molinae 'Elite' een zowel prachtige als smakelijke oranjerieplant in een koud klimaat. In een kas of serre vormt hij samen met een sinaasappelboom, een Yuzu en een mimosa een uiterst decoratief kwartet, dat landschappen met exotische charme en geur oproept. In een mild klimaat, met name aan de Atlantische kust van ons land, kan hij worden gebruikt als lage haag - hij verdraagt snoei goed - in een border, of zelfs in een goed beschutte fruittuin, tussen blauwe bessen, Feijoa, goumi, ragouminier, Pawpaw en andere bijzondere fruitstruiken.