Brachychiton acerifolius - Vuurboom

De Brachychiton acerifolius (synoniem Sterculia acerifolia), bijgenaamd Australische Vlam vanwege zijn koraalrode bloei of ook wel Flessenboom met esdoornblad, is een boom afkomstig van de oostkust van Australië die absoluut schitterend is wanneer hij in bloei staat, vaak nadat het blad is gevallen. Zijn loof, dat in de zomer min of meer bladverliezend is en min of meer handvormig en in lobben is ingesneden, doet denken aan dat van sommige esdoorns. Deze boom begint men steeds vaker tegen te komen op de meest beschutte plekken in ons gematigde klimaat. Hoewel hij vorstgevoelig is, verdraagt hij namelijk droogte in de zomer en de omstandigheden aan de kust. De flessenboom met esdoornblad kan ook in een grote pot op het terras worden gekweekt, om in de winter, net als een citrusboom, vorstvrij te worden overwinterd.

De Brachychiton acerifolius behoort tot de grote familie van de kaasjeskruidachtigen (Malvaceae) of sterculiafamilie (Sterculiaceae), afhankelijk van de classificatie. Net als andere Brachychiton-soorten wordt deze plant in Australië Kurrajong genoemd. Het is een boom van het subtropische klimaat die, net als een baobab, droogte kan weerstaan omdat hij water opslaat in zijn vezelige stam en zijn blad verliest in het droge seizoen. Zijn groei is langzaam; in de vollegrond en in een gematigd klimaat bereikt hij minder dan 20 meter hoogte. In pot gekweekt, zal de Australische Vlam veel bescheidener afmetingen houden. Oudere exemplaren vertonen een breed zuilvormige groeiwijze. De stam, die bij jonge planten aan de basis verbreed is, is bedekt met een grijsachtige, nauwelijks gerimpelde schors die kan doen denken aan de huid van een olifant. De bladeren staan afwisselend op de twijgen. Ze zijn donkergroen, glanzend, leerachtig en kunnen tot 25 cm lang worden. De jeugdbladeren zijn handvormig en ingesneden in 5 tot 7 lobben, terwijl de volwassen bladeren gaafrandig zijn. Bij een niet al te uitgesproken droge periode kan het loof gedeeltelijk aan de twijgen blijven zitten. De nectarrijke bloei vindt plaats tussen juni en juli, afhankelijk van het klimaat, op bomen van 5 tot 8 jaar oud. De bloemen staan bijeen in trossen of pluimen. Ze lijken op klokjes van 1,5 cm in diameter en bestaan uit een kelk die zich opent in 5 puntige, omgekrulde lobben. De bloemen hebben geen kroonbladen. Na bestuiving door bestuivende insecten ontstaan bruine, houtige vruchten van 4 tot 15 cm lang, in de vorm van een bootje, die aan lange steeltjes hangen. Ze bevatten talrijke gele zaden, omgeven door stijve, kleverige haren.

De Sterculia acerifolia zal het goed doen in tuinen op beschutte, zonnige plekken in Nederland. Hij kan worden gebruikt in een laan of als solitair, maar vormt een uitzonderlijk duo wanneer hij niet ver van een Jacaranda mimosifolia wordt geplant, die rond dezelfde periode blauw bloeit. In koelere kustgebieden heeft men wellicht meer succes met de Chileense vuurboom, die eveneens schitterend is in het voorjaar maar iets minder veeleisend is wat klimaat betreft. Gekweekt in een grote pot, staat hij in het groeiseizoen op het terras en wordt hij in de winter vorstvrij weggezet in een onverwarmde serre of kas.