Adansonia digitata - Baobab

Adansonia digitata is de botanische naam voor de Afrikaanse baobab, een iconische boom uit de droge streken van Afrika die soms ook Palaverboom wordt genoemd, als traditionele ontmoetingsplaats, of Flessenboom vanwege de dikke, opgezwollen stam. Hoewel hij bij ons niet bloeit of vrucht draagt, behoudt de baobab in pot – zij het in veel bescheidener formaat – zijn karakteristieke vorm en bijzondere charme als caudexplant. Hij is makkelijk te kweken in onze huiskamers, net als een cactus. Je kunt de baobab op het terras of balkon zetten zodra de nachttemperaturen hoog genoeg zijn, en hij moet voor september weer naar binnen in een verwarmde kamer.

De Adansonia digitata wordt volgens de classificatie ingedeeld bij de Bombacaceae of Malvaceae familie. Het is een grote boom die typisch is voor de droge bossavannes die een groot gebied beslaan, van de Sahel in West-Afrika tot de Sahel en het Transvaal in Zuid-Afrika. Hij vormt een bron van water en voedsel voor veel dieren en biedt ook een uitstekende leefomgeving. Lokale bevolkingsgroepen consumeren eveneens het blad, de vruchten en de zaden. Het hout, dat erg sponsachtig is, is daarentegen onbruikbaar. Sommige exemplaren kunnen de respectabele leeftijd van 2000 jaar bereiken. In onze streken wordt deze zeer vorstgevoelige boom in pot gekweekt en is hij zeer geliefd als kamerbonsai.

In de natuur bereikt de Afrikaanse baobab een hoogte van 3 tot 20 meter, afhankelijk van de klimatologische en bodemgesteldheid. In een kuip gekweekt en regelmatig gesnoeid, zal hij niet hoger worden dan 2,50 meter met een kroonbreedte van 1,50 meter. Deze boom ontwikkelt een massieve stam, waarvan de zachte, sponsachtige weefsels dienen als waterreservoir tijdens de lange droge periodes die hij doorstaat. De schors is dik, licht glanzend, bruin van kleur en wordt grijzer naarmate hij ouder wordt. Uit de stam komen enkele grote gesteltakken die zich vertakken in steeds dunnere takken en twijgen. De gehele, brede en uitgespreide kroon doet een beetje denken aan een wortelstelsel. Het blad is bladverliezend in de droge periode, dat wil zeggen van september tot april in zijn land van herkomst. In ons klimaat is het noodzakelijk om deze essentiële rustperiode voor de gezondheid van de boom te respecteren, om rotting van de vlezige wortels te voorkomen. De langgesteelde bladeren zijn enkelvoudig en gaafrandig bij jonge planten, maar bij volwassen exemplaren verdeeld in 5 tot 7 deelblaadjes. Hun kleur is donkergroen. In de natuurlijke omgeving verschijnt de bloei bij baobabs van minimaal 10 jaar oud, net voor of aan het begin van het regenseizoen. Deze heeft de vorm van merkwaardige bloemen die aan een lange steel onder de takken hangen. Elke bloem, 15 cm breed, bestaat uit een witte kroon die boven een bundel meeldraden in de vorm van een pompon uitsteekt, waar de stamper uitkomt. Hij opent 's nachts en wordt bestoven door vleermuizen (vleerhonden), aangetrokken door de overvloedige nectar en de zurige, zwavelachtige geur. Na bestuiving ontstaan de eetbare, langwerpige vruchten, bedekt met een dikke schil. Ze bevatten een pulp rijk aan vitamines en calcium, evenals oliehoudende zaden die ook eetbaar zijn.

Met zijn karakteristieke silhouet in de vorm van een flessenboom is de Afrikaanse baobab een prachtige kamerplant, die perfect tot zijn recht komt in een eigentijdse of exotisch geïnspireerde inrichting. Liefhebbers van bijzondere en mooie planten kunnen ook kiezen voor agaven, bananenplanten of de paradijsvogelbloem Strelitzia reginae om een mooie tropische touch aan het terras of de serre toe te voegen.