Embothrium coccineum - Chileense vuurstruik

De Embothrium coccineum is een kleine boom die zijn bijnaam Chileense vuurboom met recht draagt. Zeker vanwege zijn vlammend rode bloei, misschien ook door zijn vermogen om uit de grond te herrijzen na een brand of vanwege zijn herkomst uit het uiterste zuiden van Vuurland in Patagonië. Het is in ieder geval een prachtige kleine boom die het goed zou moeten doen in onze kustgebieden, waar het milde klimaat en de goed over het jaar verdeelde neerslag hem goed zullen bevallen. De buitengewone bloei, bestaande uit grote trossen schitterende buisbloemen, komt perfect tot zijn recht tegen het intense groene, in de winter min of meer wintergroene loof.

De Embothrium coccineum behoort tot de familie van de Proteaceae, die ruim vertegenwoordigd is in de flora van Zuid-Afrika en Australië. Deze kleine boom is oorspronkelijk afkomstig uit een groot gebied in het zuiden van Chili, van de kust tot aan de boomgrens in de bergen, tot in het uiterste zuiden van Vuurland in Patagonië, soms tot op 2000 meter hoogte. Hoewel de soort zich kan aanpassen aan verschillende leefgebieden, is hij gebonden aan arme, niet-kalkhoudende, zanderige of venige en goed doorlatende bodems, en aan een eerder vochtig en mild klimaat.

Deze kleine boom heeft een bossige groeiwijze die zowel opgaand als uitwaaierend is; de vertakking is goed. Met een gemiddeld groeitempo bereikt hij een hoogte van ongeveer 5,5 meter en een breedte van 2,20 meter. De gedrongen stam heeft een grijze schors bedekt met lenticellen, waardoor hij horizontaal gestreept lijkt. De opgaande, vrij soepele twijgen dragen glanzend groen blad. Elk blad kan tot 12 cm lang en 6 cm breed worden. De bladschijf heeft gladde, licht golvende randen en een lichte hoofdnerf. Bij een mild klimaat is het blad wintergroen, maar het valt af bij temperaturen vanaf -7°C. De plant sterft af onder -10/-12°C.

De bloei vindt bij ons plaats in mei-juni. Ze is vooral geconcentreerd in de top van de boom en verschijnt in de vorm van trossen in de bladoksels. Elk van deze trossen, een schermvormige pluim, bestaat uit lange buisbloemen van 3 tot 5 cm lang, gedragen door lange steeltjes. De bloem bestaat uit een buis die eindigt in 4 lobben die bij volledige ontplooiing openkrullen om de stamper vrij te geven, omgeven door 4 korte, gedeeltelijk vergroeide meeldraden. Deze scharlakenrode bloemen, soms met een gele tint aan de top, zijn zeer rijk aan nectar en trekken in Chili bepaalde kolibriesoorten aan die voor de bestuiving zorgen.

Bijzonder goed aangepast aan het milde zeeklimaat, zijn er enkele mooie exemplaren van Embothrium coccineum te bewonderen in Bretagne of het Baskenland, waar hij de milde winters en de vochtige zomers terugvindt die hij nodig heeft om te floreren. Deze kleine boom verdient een plek solitair in een beschutte tuin van bescheiden omvang, maar kan ook een blikvanger zijn in een grote heesterborder als hij goed wordt begeleid: samen met wintergroene ceanothus vormt hij een even exotische als weelderige combinatie. Zijn schitterende bloei komt ook goed uit tegen het zilvergrijze blad van Eucalyptus of bepaalde wilgen. In een exotische tuin kan hij worden gecombineerd met Echium wildpretii (Toren van juwelen), Aloe aristata, Callistemon en andere Leptospermum. Opmerkelijk is dat hoewel de warmte van de Franse Rivièra op zich geschikt zou zijn voor de Embothrium, de droge lucht en bodem, het vaak hoge kalkgehalte en de harde wind er extreem ongunstig voor zijn.