Fagus sylvatica Luteovariegata - Geelbonte beuk

De Fagus sylvatica 'Luteovariegata' is een grote boom die 15 tot 20 meter hoog kan worden. Hij is herkenbaar aan zijn kleurrijke blad en zijn sierlijke silhouet. Zijn bladeren zijn bontgekleurd met goudgeel op een donkergroene ondergrond, wat in de zomer vervaagt naar lichtgroen. Zijn grijze schors is glad en zeer aantrekkelijk. Hij wordt ook zeer gewaardeerd om zijn zeer dichte, bruinachtige, marcescente loof, dat tot in het voorjaar aan de takken blijft zitten. Deze prachtige boom heeft een lange levensduur en verdient een prominente plek om een opvallende blikvanger in de tuin te worden.

De Fagus sylvatica, in het Nederlands gewone beuk genoemd, is een bladverliezende boomsoort die inheems is in Europa en behoort tot de familie van de Fagaceae, net als de eik en de kastanje. Het is een van de belangrijkste bosboomsoorten in de gematigde loofbossen van Europa. Hij komt voor in pure beukenbossen en, vaker nog, samen met andere soorten in loofbossen, voornamelijk met de wintereik, of in gemengde bossen met de gewone zilverspar of de fijnspar. Hij is een indicator voor een vochtig gematigd klimaat. Bosbouwers gebruiken hem voor de productie van hoogstamhout voor meubels en, in bergachtige gebieden, voor brandhout.

De variëteit ‘Luteovariegata’, waarvan de herkomst vrij onduidelijk is, werd voor het eerst beschreven in Engeland rond 1770. 'Lutea' of 'Luteo' komt van het Latijnse 'luteus', wat geel betekent. Deze zeer oude variëteit kan zeer lang leven. Hij vormt een slanke boom met een zeer rechte stam en een kegelvormige tot ovale kroon wanneer hij jong is, die zich bij het ouder worden meer uitspreidt. Hij heeft een normale, maar langzamere groei dan de soort en bereikt op volwassen leeftijd een hoogte van 15 tot 20 meter bij een breedte van ongeveer 6 tot 10 meter. In een optimale omgeving kan zijn groei tot 25 meter hoogte reiken. De twijgen zijn glad en grijsachtig. De bladeren zijn verspreid, gesteeld, ovaal, 5 tot 10 cm lang en gegolfd aan de rand van het blad. In het voorjaar zijn ze licht- tot middengroen in het midden, met een bont en geelgerand patroon, dat in de loop van de zomer groenere tinten aanneemt. In het najaar krijgt het loof bruinachtige gele tinten en blijft het in de winter aan de boom hangen om pas te vallen wanneer het nieuwe blad verschijnt. In het voorjaar, rond april-mei, is de bloei onopvallend en vrij onbeduidend. De mannelijke bloemen, verzameld in hangende katjes van 40 tot 60 mm, zijn bleekgeel van kleur, terwijl de groene vrouwelijke bloemen met 2 tot 4 bijeen zitten in een omhulsel aan het uiteinde van de twijgen. In de herfst beginnen de beukennootjes, de vruchten van de beuk, te verschijnen in de vorm van opmerkelijke, houtige, ruw behaarde napjes met stekels.

De Geelbonte beuk is een robuuste en winterharde boomvariëteit, bestand tegen temperaturen tot -30°C. Zijn silhouet en kleurrijke blad voegen een originele touch toe aan het landschap. Hij kan solitair of in groep worden geplant, voor gefilterde schaduw of om kleur aan de tuin te geven. Hij gedijt goed in licht zure tot alkalische, diepe, goed doorlatende en humusrijke grond. Een zonnige standplaats heeft de voorkeur, hoewel een licht beschaduwde plek wordt verdragen. Let op: stilstaand water of een gebrek aan water kunnen bij hoge temperaturen verbrand blad veroorzaken. Zijn oppervlakkige wortelstelsel maakt aanplant aan de voet van de boom onmogelijk. Hij is perfect voor grote gazons, parken, straten, pleinen en tuinen, maar niet voor kleine oppervlakken.