Fagus sylvatica Swat Magret - Koperbeuk

De Fagus sylvatica 'Swat Magret' is een historische cultivar van de beuk met een zeer donkerpaars blad. Het vormt een grote boom waarvan de statigheid alleen geëvenaard wordt door zijn lange levensduur. Zijn stam met de gladde, grijze schors draagt een majestueuze kroon, met een min of meer afgeronde, piramidale groeiwijze. De vegetatie bestaat uit elliptische bladeren die in het seizoen een zeer donkerpaarse kleur hebben en door hun glanzende oppervlak een metallische glans krijgen. Deze beuk kan meer dan 20 meter hoog worden en is daarom bestemd voor grote terreinen waar hij onbelemmerd kan groeien. Hij zal prachtig staan als solitair op een gazon of op de achtergrond van een border.

De beuk of Fagus is een lid van de kleine familie van de Fagaceae (napjesdragers), die haar naam aan dit geslacht dankt, en die slechts zeven tot negen geslachten omvat, waaronder de grote groep van de eiken (Quercus) of onze tamme kastanje (Castanea sativa). Binnen het geslacht Fagus zijn er slechts een tiental soorten, waarbij F. sylvatica de gewone beuk van onze bossen is en ongetwijfeld een van de mooiste exemplaren. Deze grote bosboom kan een hoogte van 30 meter bereiken, met een rechte, krachtige stam tot 2 meter in diameter, bedekt met een mooie, gladde, grijze schors die erg sierlijk is als het regent. Hij heeft een donkergroen, glanzend, zacht en meestal marcescerend bladerdek (wat betekent dat het lang aan de boom blijft hangen in de winter voordat het valt). Met een relatief langzame groei vormt hij gewoonlijk imposante bossen in een koel en vochtig klimaat. Er is echter een populatie dwergbeuken bekend bij Reims, de beroemde Faux de Verzy, het gevolg van een waarschijnlijke genetische mutatie die hen een kronkelige vorm gaf. Evenzo zijn de tuinbouwcultivars vrij divers, zowel wat betreft de habitus van de plant (dwerg, smal opgaand, treurvorm...) als de kleur van het blad (goudkleurig, paars, driekleurig...).
'Swat Magret' is zo'n zeer oude cultivar, geselecteerd door de veredelaar Frahm in het noorden van Duitsland in Elmshorn, in het hart van het grootste boomkwekerijgebied van Europa (het bekken van Pinneberg, iets ten noorden van Hamburg), en al in 1895 op de markt gebracht. Deze beuk heeft een matige jaarlijkse groei, ongeveer 50 cm in hoogte en 40 cm in breedte. In 10 jaar bereikt hij ongeveer 7 meter hoogte en 5 meter breedte, en op volwassen leeftijd tot wel 22 meter hoog en 15 meter breed. Hij is dus geschikt voor grote ruimtes en heeft een grote levensduur, met een levensverwachting van 300 jaar of meer, helaas tegenwoordig een beetje theoretisch vanwege de klimaatverandering. Afhankelijk van het exemplaar is de algemene groeiwijze conisch tot piramidaal, in ieder geval is de silhouet van de boom bewonderenswaardig, met goed uitgebalanceerde verhoudingen, wat zijn aanplant als solitair ruimschoots rechtvaardigt. In het voorjaar verschijnen de jonge bladeren eerder dan bij de soort, ze zijn getint met roodpaars en worden donkerder bij het volgroeien, waarna ze die donkerpaarse kleur krijgen die al meer dan een eeuw zo aantrekkelijk is. De elliptische bladeren, gedragen door korte bladstelen, zijn groter dan bij de botanische soort, met een lengte van 10 cm of meer en een breedte van 7 cm of meer. Hun rand is golvend en hun oppervlak heeft een wasachtige cuticula die ze een gelakt, bijna metallisch glanzend uiterlijk geeft. In het najaar wordt het blad iets lichter, verkleurend naar bordeauxrood, en blijft lang aan de boom hangen, tenzij er wind opsteekt na een vorstperiode.
De boom bloeit in april-mei, maar de geelgroene, zeer onopvallende bloei heeft niet meer sierwaarde dan de bruine vruchten, die beukennootjes worden genoemd, die erop volgen en in september-oktober rijp zijn. Daarentegen is de zeer gladde, mooie lichtgrijze schors wel sierlijk, vooral als het regent, wat de mooie kleur versterkt.

De Fagus sylvatica 'Swat Magret' behoort tot die cultivars die bestemd zijn om grote exemplaren te vormen in parken en grote tuinen. Plant hem solitair op een groot gazon, naast andere bomen met gekleurd blad, en vooral goudkleurig blad, zoals de Gleditsia triacanthos 'Sunburst', een valse christusdoorn zonder de gevaarlijke doorns van de soort, maar net zo sierlijk met zijn fijn verdeelde blaadjes. De zomerbloei is onopvallend, maar wel nectarrijk. Voor hetzelfde type contrast, met het voordeel van een meer sierlijke en geurige bloei, is de Robinia pseudoacacia 'Frisia' ook een zeer goede keuze. Op licht zure grond kunt u uw oog laten vallen op de Liquidambar styraciflua, waarvan de afmetingen kunnen concurreren met die van uw beuk. De amberboom creëert een permanent kleurcontrast met zijn mooie, groene, handvormige bladeren in het seizoen, die in het najaar verkleuren naar paars, rood en oranje.