Fagus sylvatica Skrzat - Dwergbeuk

De Fagus sylvatica ‘Skrzat’ is een Poolse, miniatuurvariant van de beuk met een zeer langzame groei en een min of meer piramidale vorm. Hij tooit zich met kleine, bijna ronde blaadjes, die zeer behaard zijn en een prachtige donkergroene kleur hebben. Hij maakt een fraaie indruk met zijn dichte silhouet, gedragen door een korte stam met een mooie grijze schors. In het najaar verkleurt het loof naar geeloranje en de bladeren blijven lang aan de boom hangen, waarbij ze geleidelijk aan bruin worden. Zeer winterhard, deze dwergboom kan als bonsai worden gesnoeid om een fris rotstuintje op te fleuren, of zelfs in een kuip worden gekweekt om een terras te verfraaien.

De beuk of Fagus is een van de leden van de napjesdragersfamilie (Fagaceae), waaraan hij zijn naam heeft gegeven, en die slechts zeven tot negen geslachten omvat. Samen met de eiken (Quercus) en de kastanjes (Castanea) is hij de bekendste. Het geslacht Fagus telt slechts een tiental soorten, waarbij de Fagus sylvatica de gewone beuk van onze bossen is en ongetwijfeld een van de mooiste exemplaren. Deze majestueuze boom, die wel 30 meter hoog kan worden, vormt een rechte, massieve stam die een diameter van 2 meter kan bereiken en bedekt is met een mooie, gladde grijze schors. Het glanzende, donkergroene blad is zacht behaard en blijft lang in de winter aan de boom hangen voordat het valt; dit noemen we marcescent. Met een relatief langzame groei vormt hij prachtige bossen in een koel en vochtig klimaat, zoals in Hesdin in het Franse departement Pas-de-Calais, terwijl het ruwe klimaat van de Ballon d'Alsace in de Vogezen hem veel lager houdt. De klimaatverandering vormt een bijzondere bedreiging voor deze soort, die vocht nodig heeft en niet bestand is tegen extreme hitte en droogte.
De Fagus sylvatica 'Skrzat' is een cultivar die in 1996 ontstond dankzij de Poolse veredelaar Andrzej Marczewski. Hij werd vervolgens in 2008 op de markt gebracht. Deze vertraging wordt verklaard door de trage groei van deze miniatuurboom, die slechts 10 tot 15 cm per jaar groeit. Na twintig jaar teelt zal deze miniatuurbeuk slechts ongeveer 1,50 meter hoog zijn. Het oorspronkelijke exemplaar, dat 30 jaar oud is, is minder dan 3 meter hoog en men schat dat de plant bij volledige volwassenheid onder de 5 meter hoogte blijft. Deze beuk vormt korte zijscheuten, die onder een hoek van 45° met de stam omhoog groeien. In de eerste jaren heeft hij een wat slungelig uiterlijk, maar wordt daarna voller en krijgt een dichtere, min of meer piramidale vorm, waardoor hij een zeer karakteristiek en sierlijk silhouet krijgt. De jonge bladeren zijn middelgroen en licht bronskleurig en laten een overvloedige beharing zien wanneer ze uit de lange bruine bladknoppen komen. Daarna verkleuren ze naar donkergroen en krijgen een bijna ronde vorm, met een afmeting van slechts een paar centimeter (3 à 4), dus perfect in verhouding tot de kleine afmetingen van de plant. Dergelijke eigenschappen nodigen uit om deze beuk als bonsai te behandelen, in een kuip, of zelfs in de vollegrond door hem te snoeien om hem een eerbiedwaardig uiterlijk te geven. De bloei in april is relatief onopvallend en heeft geen sierwaarde, net als de daaropvolgende vruchten (beukennootjes). Pas wanneer de herfst aanbreekt, onthult de kleine boom een nieuwe, aantrekkelijke kant: zijn blad verkleurt naar een zeer aangenaam geeloranje. Bij afwezigheid van wind en strenge vorst blijven de bladeren zeer lang zitten, worden geleidelijk bruin en vallen uiteindelijk op de grond om plaats te maken voor de nieuwe scheuten die komen gaan.
 

De Fagus sylvatica 'Skrzat' stelt eigenaren van kleine tuinen in staat een van de koningen van onze bossen te verwelkomen. Het vraagt wel wat geduld, want zijn groei is echt langzaam, maar het resultaat is de moeite meer dan waard. In plaats van hem solitair te planten, waardoor je lang moet wachten op een toekomstig sierlijk effect, kun je hem beter integreren in een klein perkje naast andere langzaam groeiende planten, aan de rand van hogere beplanting die voor een bepaalde luchtvochtigheid zorgt. Combineer hem met dwergconiferen die perfecte metgezellen zijn, zoals de Pinus mugo 'Ophir', een prachtige bergden die een kussen van 1 meter in alle richtingen vormt, met lichtgroen blad dat in de winter goudgeel kleurt, zodat je een prachtig contrast kunt creëren. De Abies koreana 'Kohout's Icebreaker' is een fantastische, compacte zilverspar die scheuten ontwikkelt waarvan de naalden een zeer decoratieve witte onderkant hebben. Na een paar jaar tooit hij zich ook met prachtige paarsachtige kegels. De Betula nana 'Golden Treasure' is een dwergberk waarvan het goudgele blad een mooie combinatie vormt met het donkergroen van je miniatuurbeuk. En om een vleugje voorjaarskleur toe te voegen, is er niets beter dan botanische tulpenbollen zoals de Tulipa sylvestris, met een wild uiterlijk, waarvan de kleine gele bloemen licht brengen in je tuintafereel. Deze tulp zal verwilderend zijn in je perk en een laag tapijt vormen dat perfect in verhouding staat tot je kleine collectie dwergbomen.