Rode bosbes Koralle

De Vaccinium vitis-idaea 'Koralle' is een rode bosbes die bekend staat om zijn hoge productiviteit. Deze langzaam groeiende plant vormt een uitgestrekt kussentje dat in het voorjaar getooid wordt met mooie kleine bloemetjes in witroze, die prachtig afsteken tegen het donkergroene, wintergroene blad. Ze zijn zelfbestuivend en ontwikkelen zich later tot felrode, zeer decoratieve vruchten vanaf het einde van de zomer. Rijk aan vitamines en antioxidanten, zijn ze heerlijk om vers te eten of te verwerken in jam of desserts. Zeer winterhard, deze aan de blauwe bes verwante Vaccinium gedijt in een zure, vochtige bodem op een plek in lichte schaduw. Hij kan ook in een pot worden gekweekt als de bodemomstandigheden niet geschikt zijn.

De rode bosbes behoort tot de familie van de Ericaceae, waartoe veel sierlijke geslachten behoren, zoals Rhododendrons, Heidesoorten of Kalmias, en ook enkele planten waarvan de vruchten zowel decoratief als eetbaar zijn, zoals Blauwe bessen of Aardbeibomen. De Vaccinium vitis-idaea, of Rode bosbes, komt voor op het hele noordelijk halfrond, waar hij groeit in naaldbossen en op heidevelden bedekt met lage struiken die gedijen op zure, humusrijke bodems in vochtige klimaatgebieden. Zeer winterhard, hij wordt in de Alpen aangetroffen tot op een hoogte van 3000 meter. Deze dwergstruik heeft een lage, bodembedekkende groeiwijze en verspreidt zich via ondergrondse wortelstokken. 
De cultivar 'Koralle' is een Nederlandse selectie uit 1969 van H. Van der Smit. Deze langzaam groeiende heester vormt met de tijd een kussentje van maximaal 20 tot 30 cm hoog, met een spreiding van 40 tot 60 cm. De fijne, oppervlakkige en weinig vertakte wortels stoten uitlopers af, waardoor de plant zich kan uitbreiden. De twijgen zijn bedekt met kleine, elliptische blaadjes van 2 à 3 cm lang, donkergroen en glanzend aan de bovenkant en lichter aan de onderkant. Wintergroen als ze zijn, vormen ze een sierlijk loof dat een perfecte achtergrond vormt voor zowel de bloei als de daaropvolgende vruchten. In mei-juni bloeien er trosjes kleine witroze bloemetjes, bestaande uit klokvormige bloempjes van 5 tot 7 mm lang. Ze doen denken aan die van het lelietje-van-dalen en bestaan uit vergroeide bloemblaadjes; de bloemkroon wordt dan samengroeibladig (gamopetaal) genoemd, wat gebruikelijk is bij de heidefamilie. Deze eerste bloei, die plaatsvindt op het hout van het voorgaande jaar, wordt vaak gevolgd door een tweede in augustus, dit keer op de scheuten van het lopende jaar. Zeer aantrekkelijk voor bijen, is deze bloei ook erg decoratief. Ze wordt gevolgd door een bolvormige tot licht eivormige vruchtzetting. De kleine vruchtjes, met een diameter van 0,8 tot 1 mm en een lengte van 1 tot 1,2 mm, hebben een bijzonder aantrekkelijke felrode kleur. Ze zijn zeer talrijk bij 'Koralle', dat waarschijnlijk een van de meest productieve variëteiten is, en komen prachtig uit tegen het donkere blad. Bovendien zijn de bessen eetbaar en kunnen ze vers gegeten worden, verwerkt in desserts, of gebruikt worden voor het maken van jam of gelei, waarbij hun zurige smaak iets afneemt. Zowel caloriearm als met een hoge voedingswaarde, kan dit kleine fruit ook bij wildgerechten geserveerd worden.

Zowel sier- als fruitstruik, de Vaccinium vitis-idaea 'Koralle' vindt zijn plaats als borderrand in een beplanting van zuurminnende planten. Plant hem samen met andere heideachtigen om verschillende lagen in de beplanting te creëren. Een Pieris japonica 'Little Heath', een kleine Japanse andromede met charmant groen blad met witte vlekken en roze voorjaarsscheuten, past perfect erachter, met zijn hoogte van 60 cm. Op de tweede rij kiest u voor hogere struiken zoals de prachtige berglaurier, of Kalmia, die te vaak vergeten worden terwijl ze in mei-juni een schitterende bloei geven. Op de achtergrond kiest u voor grote Rhododendrons, zoals de Rhododendron catawbiense 'Grandiflorum' met zijn grote bloemen in een lichte seringkleur. Als u voldoende ruimte heeft, voegt u een Betula nigra 'Heritage' toe, een middelgrote berk wiens prachtige schors uw border in de winter zal verfraaien. En als uw bodem niet geschikt is voor dit type beplanting, troost u dan met het idee uw Rode bosbes in een mooie pot op het terras te zetten, binnen handbereik van de keuken...