Jasmijnthee neemt je tijdens een pauze mee naar Azië, waar deze thee in China de populairste thee is. De bloemige tonen maken deze thee heel verfijnd. Chinezen die van ongeparfumeerde thee houden, maken voor jasmijnthee een uitzondering. Hoewel je deze thee bij ons gemakkelijk kant-en-klaar in de winkel vindt, kun je hem ook zelf maken.
Maar hoe maak je zelf jasmijnthee? We leggen je alles uit wat je moet weten om volgens de regels van de kunst je eigen jasmijnthee te maken.
De oorsprong van jasmijnthee...
Jasmijnthee maakt al duizenden jaren deel uit van de Aziatische cultuur. De thee is meer bepaald in China ontstaan. De Song-dynastie (10e en 11e eeuw) wordt beschouwd als de bakermat van jasmijnthee, maar in de 13e en 14e eeuw werd de thee sterk populair en groeide hij uit tot een geliefde drank in China, vooral in de noordelijke regio's. De jasmijnbloem staat symbool voor liefde en werd aan deze eeuwenoude drank toegevoegd, terwijl in China vooral pure, ongeparfumeerde thee wordt gedronken. Deze thee wordt zowel tijdens ceremonies als in het dagelijks leven geschonken.
Jasmijnthee wordt van oorsprong gemaakt met groene thee en zo wordt hij doorgaans ook in Azië aangeboden. Je vindt hem ook met witte thee en in het Westen zelfs met zwarte thee, of in sommige bekende theehuizen als een mengsel van beide.
Welke jasmijnsoort gebruik je om zelf jasmijnthee te maken?
Traditioneel wordt Jasminum sambac (ook Arabische jasmijn genoemd) gebruikt voor jasmijnthee. Deze soort is weinig winterhard. Alleen in tuinen in de zuidelijke regio's of langs de Atlantische kust, waar de winters zacht zijn, kun je deze kostbare en zeldzame bloem kweken. Als je Arabische jasmijn kunt kweken, waarbij je rekening moet houden met een winterhardheidsgrens rond 0 °C, plant je hem op een beschutte plek, altijd in de zon en in goed doorlatende grond. Je kunt hem ook in een kuip kweken, zolang je de plant in de wintermaanden naar een lichte, vorstvrije ruimte verplaatst.
Je kunt hem vervangen door Jasminum officinale. Deze jasmijn komt in de meeste van onze regio's veel vaker voor, omdat hij winterhard is tot -15 °C (het is een jasmijn uit de Himalaya), maar de geur en het aroma zullen niet hetzelfde karakteristieke resultaat geven als die van Jasminum sambac.
Wanneer en hoe oogst je je eigen jasmijn?
Arabische jasmijn bloeit van mei tot oktober. De oogst vindt doorgaans aan het einde van de zomer plaats, wanneer de heester het rijkst bloeit, in augustus of september.
Volgens de eeuwenoude Chinese kennis en traditie worden de bloemen halverwege de middag geplukt. Aan het einde van de middag, rond de schemering, gaan de gesloten bloemen namelijk open en verspreiden ze hun krachtige geur. Ze worden voorzichtig met de hand geoogst, waarbij de witte, nog gesloten bladknoppen worden verwijderd. Voor 1 kg thee heb je 2,5 kg bloemen nodig. Voor kleine hoeveelheden betekent dit bijvoorbeeld een verhouding van 50 g thee (dus 100 g bloemen). Bij sommige commerciële producten ligt het aandeel veel lager, tot slechts 1% bloemen! Als je je eigen jasmijn oogst, kun je dit aandeel dus verlagen, maar je moet wel de droge infusietijd per laag aanhouden, zoals we hierna uitleggen:
Hoe maak je jasmijnthee?
In China, maar ook in Vietnam, wordt jasmijnthee gemaakt van verse theebladeren. De pas geoogste bloemen worden er voorzichtig in opeenvolgende lagen op gelegd. Dit proces heet enfleurage. Door deze herhaalde laag-voor-laagbewerking, waarbij de bloemen en bladeren met elkaar in contact komen, nemen de theebladeren de uitgesproken geur van jasmijn op. Je moet deze handeling elke dag minstens 3 tot 7 keer herhalen om de thee blijvend te parfumeren en hem geleidelijk de geuren van jasmijn te laten opnemen. Hoe vaker je dit herhaalt, hoe beter de aromatisering en hoe hoger de kwaliteit van de jasmijnthee. Het is dus een specifieke, delicate techniek die geduld vraagt. Het is aan te raden de thee om te scheppen voordat je opnieuw begint. Doe dit aan het einde van de dag, direct na de oogst, wanneer de gesloten bloemen beginnen open te gaan en hun intense geur verspreiden. Zodra de thee de zachte geur van jasmijn heeft opgenomen (ongeveer tien uur per dag), verwijder je de bloemen één voor één, zodat de thee niet bitter wordt. Daarna laat je de thee drogen.
Omdat je de theebladeren in het voorjaar oogst, moet je ze tot de zomer bewaren om de bereiding van de jasmijnthee af te ronden.
Een alternatief met gedroogde jasmijnbloemen
In werkelijkheid kweken maar weinig mensen Camellia sinensis in grote hoeveelheden voor de productie van thee (in Bretagne hebben sommige telers overigens een geschikt klimaat gevonden om in Frankrijk thee te produceren!). Wat de jasmijnbloemen betreft, blijft de heester vrij zeldzaam vanwege zijn hoge klimaateisen.
Je kunt dus voor een alternatief kiezen als je geen toegang hebt tot verse bloemen: voeg enkele gedroogde jasmijnbloemen (zelf gedroogd, of verkrijgbaar in biologische winkels en gespecialiseerde webshops) rechtstreeks toe aan goede losse groene thee die je in een winkel hebt gekocht. De bloemen geven tijdens het trekken hun aroma af, maar volgens de eeuwenoude methode krijg je niet de uitgesproken en verfijnde geur van verse bloemen. Laat de thee enkele minuten langer trekken om de geur te versterken (10 minuten in plaats van ongeveer 3-4 minuten). Om de bitterheid, die sterker is dan bij verse bloemen, te beperken, gebruik je water dat slechts tot 75 °C is verwarmd.
Tijd om te proeven...
Net als bij de bereiding van alle theesoorten zijn de watertemperatuur, de dosering en de trektijd belangrijk om aan te houden:
- Breng water aan de kook tussen 75 °C en 80 °C (heter water zou de bitterheid van de jasmijnthee versterken)
- Doe de thee in het zeefje van een gietijzeren theepot, in een verhouding van 2,5 g per 20 cl
- Giet het kokende water erbij
- Laat de thee 2 tot 4 minuten trekken (niet langer).
Als je gewoon gedroogde bloemen aan groene (of zwarte) thee wilt toevoegen, gebruik je één lepel gedroogde jasmijnbloemen per 30 cl kokend water en laat je de thee langer trekken in water dat tot 75 °C is verwarmd.
Jasmijnthee kan meerdere keren achter elkaar worden opgegoten. In China wordt de thee ook op die manier gedronken.
Je kunt verfijnde jasmijnthee op zichzelf drinken, zoals andere thee, de hele dag door (maar liever niet 's avonds vanwege de theïne), of serveren bij hartige Aziatische of Indiase gerechten. De lichte smaak en zachte tonen passen bijzonder goed bij kruidige gerechten en zeevruchten. Zelf vind ik het heerlijk om je even mee te nemen op reis door de thee te serveren in kleine kopjes van keramiek of geglazuurd aardewerk, maar glazen of porseleinen kopjes zijn natuurlijk ook geschikt!
Meer informatie
Jasmijnthee staat bekend om zijn antioxiderende en ontspannende eigenschappen. Dankzij de antioxidanten die de thee bevat, zou hij de spijsvertering ondersteunen. Jasmijnthee staat ook bekend om zijn vermogen om menstruatiepijn te verlichten.
Ontdek Camellia sinensis en Camellia sinensis 'Theojardin' in onze online winkel!
Opmerkingen