Jasminum sambac - Arabische jasmijn

Als de Jasminum sambac beter bekend staat als Arabische jasmijn, dan komt dat ongetwijfeld door de bedwelmende geur van zijn grote witte bloemen, die de warmte en sensualiteit van Duizend-en-een-nacht oproepen. Zijn oorsprong ligt eigenlijk in de Indiase Himalaya, meer specifiek in Kashmir. En het is in China waar de bloemen traditioneel worden gebruikt om de beroemde groene jasmijnthee met hun buitengewone aroma te parfumeren. Het is een vorstgevoelige struik, waarvan de lange, slingerende stengels moeten worden aangebonden, omdat ze zichzelf niet aan een steun kunnen hechten. Met een elegant, donkergroen blad kan deze mythische plant bijna het hele jaar door bloeien in een kas of serre. In Nederland, onder gunstige omstandigheden, behoudt hij zijn blad in de winter en bloeit hij in de volle grond gedurende de hele zomer, waardoor een hele hoek van de tuin of zelfs een groot terras op zomeravonden heerlijk geurt.

De Jasminum sambac behoort tot de olijffamilie (Oleaceae). Deze botanische soort is vermoedelijk afkomstig uit de valleien van Noordoost-India, waar een subtropisch klimaat heerst. Niet erg winterhard, maar perfect aangepast aan de zachtste mediterrane klimaten, kan deze jasmijn na een korte vorstperiode van ongeveer -5°C weer uitlopen vanaf de wortelstok, maar ten koste van zijn uiterlijk en bloei. Hij werd waarschijnlijk in de oudheid in Egypte geïntroduceerd, voordat hij zich verspreidde naar de warme streken van het Middellandse Zeegebied.

Deze slingerende struik bereikt ongeveer 2,50 tot 3 meter hoogte in de volle grond onder gunstige omstandigheden en spreidt zich 1 tot 2 meter uit. Zijn groei is snel. In een kuip of pot blijven de afmetingen veel bescheidener. De bloei is langdurig in frisse grond en warm klimaat, minstens drie maanden van juni tot september, en daarna meer sporadisch gedurende het jaar. De plant produceert talrijke trossen van 3 tot 12 bloemen met een diameter van 3 cm aan het uiteinde van de stengels. Elke bloem bestaat uit een buis die zich verbreedt in 5 tot 9 lobben, wat ze een min of meer gevuld uiterlijk geeft. Hun parfum, dat tegelijkertijd krachtig, subtiel en complex is, is onmiskenbaar. De vegetatie van deze jasmijn bestaat uit lange, flexibele en soepele stengels die zich tussen de takken van naburige planten wringen. Ze zijn niet windend en hebben geen hechtsysteem. Het blad blijft min of meer in de winter en bestaat uit grote, elliptische bladeren van wisselende grootte (tot 9 cm lang en 6 cm breed), donkergroen en glanzend, gegroepeerd met drieën. De stengels worden houtachtig en lichtbruin met de leeftijd en verliezen hun blad. De vrucht is een ronde, zwarte bes bij rijpheid, met een diameter van 6 mm.

De Sambac-jasmijn, in een geschikt klimaat, beklimt de struiken in zijn omgeving en vormt een verrassende haag, of wordt aangebonden op trelliswerk, bogen, pergola's of trapleuningen. In al onze streken kunt u hem in een kuip op een terras plaatsen, zodat u hem in de winter binnen kunt zetten en optimaal kunt genieten van zijn heerlijke geur. Vermijd echter om hem vlak bij een slaapkamer met open raam te plaatsen; sommigen beweren dat zijn geur de slaap kan verstoren en hoofdpijn kan veroorzaken. U kunt hem bijvoorbeeld in de volle grond of in een pot op het terras combineren met een andere klimplant met een afwijkende bloeitijd, zoals de winterclematis (Clematis cirrhosa), de winterjasmijn (Jasminum nudiflorum) of de Ampelaster carolinianus.

De zeer geurige bloemen worden gebruikt in de parfumerie, om thee te aromatiseren, en maken deel uit van traditionele remedies in Azië. De etherische olie die eruit wordt gewonnen, wordt zowel in parfums als in de keuken gebruikt. De sambac-jasmijn is de nationale bloem van Indonesië en de Filipijnen.