Hoe vermeerder je Phlomis of brandkruid?

Brandkruiden, of Phlomis, zijn vaste planten die zowel sterk als aantrekkelijk zijn. De phlomis worden gewaardeerd om hun prachtige bloei en meestal wintergroene blad en geven elke tuin een elegante uitstraling. Misschien wil je er echter meer van in je tuin planten of hun schoonheid met vrienden of buren delen? Goed nieuws: phlomis vermeerderen is vrij eenvoudig en kan op drie verschillende manieren: door stekken, scheuren en zaaien.

In deze handleiding nemen we je stap voor stap mee door elk van deze methoden.

Even iets over de Phlomis...

De Phlomis of brandkruiden vormen een geslacht van kruidachtige en, minder vaak, houtachtige planten uit de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Deze vaste planten komen voornamelijk uit het Middellandse Zeegebied. Ze worden, net als de bekende Phlomis russeliana, gewaardeerd om hun sierwaarde en hun aanpassingsvermogen aan uiteenlopende groeiomstandigheden.

Phlomis herken je aan hun meestal behaarde bladeren en hun bloemen in trossen of aren. De kleur van deze bloemen verschilt per soort: van helder geel (bij Phlomis fructicosa) tot zachtroze of paars (zoals bij de Phlomis tuberosa). Sommige phlomis staan ook bekend om hun wintergroene bladeren, zoals de Phlomis samia bijvoorbeeld, die het hele jaar door voor groen in de tuin zorgen.

Deze planten worden gewaardeerd om hun droogtetolerantie en hun vermogen om zich aan arme bodems aan te passen. Ze groeien meestal op zonnige plaatsen, maar verdragen ook lichte schaduw.

De verschillende methoden om Phlomis te vermeerderen

Phlomis kun je op verschillende manieren vermeerderen, onder andere door te zaaien, een pol te scheuren of te stekken. Elke methode heeft zijn eigen voordelen en specifieke aandachtspunten.

Zaaien

Phlomis zaaien is zo eenvoudig dat de plant het vaak zelf doet. Het is dan ook niet ongewoon om “jonge” phlomis bij de moederplant te ontdekken. Wil je zelf zaaien, dan kan dat natuurlijk ook. Oogst de grote zaden in het najaar of tijdens het terugsnoeien van de oude bloemstengels in het voorjaar. Zaai ze vervolgens in april in een zaaibakje, in een luchtig substraat dat matig vochtig wordt gehouden. De kieming duurt gemiddeld 4 weken. Zodra de zaailingen een “bladrozet” hebben gevormd, kun je ze in een kweekpotje verspenen of direct in de volle grond planten.

Stekken

Stekken is goed mogelijk en levert goede resultaten op.

• De stek voorbereiden: Kies in juni een gezonde stengel van je brandkruid en snijd een stek van 15 tot 20 cm lang. Zorg dat je stek meerdere knopen aan de stengel heeft; daar zullen de wortels ontstaan. Verwijder alle onderste bladeren en ook eventuele bloemen of bladknoppen. Laat slechts twee bladeren zitten. Zo kan de stek fotosynthese blijven uitvoeren, terwijl het waterverlies door verdamping zoveel mogelijk beperkt blijft.
• Het substraat voorbereiden: Vul een pot met een mengsel van potgrond en zand of perliet voor een goede waterafvoer. Geef dit luchtige substraat water voordat je de stekken erin steekt.
• De stek planten: Maak met een potlood of stokje een gat in de potgrond en steek de stek erin. Zorg dat de knopen van de stengel, waar je de bladeren hebt verwijderd, goed onder het grondoppervlak zitten. Druk de grond rondom de stek licht aan met je handen, zodat de stek stevig blijft staan en het substraat goed contact maakt met de stengel.
• Verzorging: Zet de pot op een lichte plek, maar niet in de volle, directe zon. Houd de grond vochtig door regelmatig water te geven, maar voorkom dat je te veel water geeft.
• Verplanten: Zodra de stek een stevig wortelstelsel heeft ontwikkeld, kun je controleren of hij weerstand biedt wanneer je er voorzichtig aan trekt. Daarna kun je de stek in een grotere pot of direct in je tuin planten, op een zonnige plek met goed doorlatende grond.

De wortelkluit scheuren

Een pol phlomis scheuren is een doeltreffende vermeerderingstechniek om nieuwe planten te krijgen van een plant die al enkele jaren oud is en goed in de tuin is geworteld. Je deelt daarbij een volwassen plant in twee of meer delen, die elk voldoende wortels hebben om nieuwe groei te dragen. Het is een snelle en vrij eenvoudige manier om meer planten te krijgen en tegelijk een vaste plant die minder rijk bloeit te verjongen.

• Kies het juiste moment: Het beste moment om een phlomis te scheuren is meestal aan het begin van het voorjaar of in het najaar, wanneer de plant nog in rust is of is uitgebloeid.
• Bereid de grond voor: Maak de grond klaar op de plek waar je de nieuwe delen wilt planten door de bodem om te spitten en compost toe te voegen.
• De plant scheuren: Gebruik een spade of spitvork om de pol phlomis uit te graven. Pas daarbij op dat je de wortels niet beschadigt. Zodra je de plant hebt uitgegraven, maak je de wortels voorzichtig met je handen los. Gebruik indien nodig een scherp mes. Elk deel moet levensvatbare wortels en stengels hebben.
• Opnieuw planten: Plant de delen in de voorbereide grond en houd voldoende afstand voor de toekomstige groei. Geef na het planten royaal water om eventuele “luchtholtes” tussen de wortels en de grond te voorkomen.
• Verzorging: Houd de grond rond de nieuwe delen vochtig, maar niet doorweekt. In de weken daarna zou je nieuwe scheuten moeten zien verschijnen.

Benodigd materiaal

Voor het stekken:

1. Een schone, scherpe snoeischaar om de stek te nemen.
2. Een pot of een kweekbak.
3. Stekgrond of een mengsel van potgrond en zand of perliet voor een goede waterafvoer.

Voor het scheuren:

1. Een spade of een spitvork om de plant uit te graven.
2. Een schoon, scherp tuinmes om de wortels indien nodig te scheiden.
3. Een gieter om de verplante delen van de plant goed water te geven.

Voor het zaaien:

1. Een zaaibak of potten.
2. Zaai- en stekgrond
3. Een gieter of plantenspuit