Phlomis samia - Brandkruid

De Phlomis samia is een weinig voorkomende plant die thuishoort in de ondergroei van het oostelijke Middellandse Zeegebied. Het is een prachtige, halfwintergroene vaste plant als bodembedekker, die zich langzaam verspreidt via kruipende wortelstokken. Uit een rozet van grote, behaarde bladeren in de vorm van een schoppenaas rijzen in de zomer hoge bloeiwijzen met een perfect originele architectuur. Elke 'etage' van roze-bruinachtige bloemen, vermengd met kleine groene blaadjes, lijkt te rusten op een zeer sierlijke, stekelige kroon. In de tuin gedijt hij goed op een zonnige of halfbeschaduwde plek in een luchtige, goed doorlatende bodem, zonder last te hebben van concurrentie van andere plantenwortels. Het is een matig winterharde soort, maar zeer resistent tegen zomerdroogte.

Phlomis behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Dit geslacht, overwegend afkomstig uit het submediterrane gebied, vertoont een opmerkelijke diversiteit, maar is weinig vertegenwoordigd in tuinen, ondanks de robuustheid en aanpassingsvermogen van de ongeveer 40 soorten waaruit het bestaat.

De Phlomis samia is een vaste plant afkomstig uit Griekenland, Turkije en het voormalige Joegoslavië, waar hij groeit in de ondergroei van eiken- of dennenbossen. De plant verspreidt zich via ondergrondse wortelstokken en kan uiteindelijk brede kolonies vormen. De grote, groene en gave bladeren, gerangschikt in regelmatige rozetten, hebben een donzige, grijze onderkant. Het loof bereikt een hoogte van 20 tot 30 cm. Van eind juni tot eind augustus, afhankelijk van het klimaat, komen er harige, lichtbebladerde bloemstengels van 80 tot 100 cm hoog uit het loof. Deze dragen grote kransen van bloemen in ronde kussentjes, als parels geregen langs de stengel en voorzien van fijne, stekelige schutbladen. De helmvormige bloemen hebben een zeer zachte tint, een mengeling tussen bruin en zalmroze. Na het verwelken blijven de bloemen nog maandenlang decoratief; ze zijn perfect voor prachtige droogboeketten. De winterhardheid van deze plant is ongeveer -12 tot -15°C, in droge grond.

In tegenstelling tot zijn struikachtige neven, houdt Phlomis samia van de halfschaduw van bosranden en gedijt hij goed tussen de wortels van bomen en struiken. Het is een goede bodembedekker voor warme, droge zomers, hoewel hij ook wel een iets vochtigere, maar perfect luchtige en doorlatende grond verdraagt. In halfschaduw kan hij gecombineerd worden met acanthus, maagdenpalm en klimop, die hij mooi in toom houdt. Zijn opgaande silhouet komt goed tot zijn recht naast ronde struiken zoals alsem, wollige sneeuwbal (Viburnum tinus), mirte (Myrtus communis), Phillyrea of de Mexicaanse oranjebloesem (Choisya). Hij groeit ook in zonnige borders in koelere klimaten, samen met klokjesbloemen, kattenkruid en vrouwenmantel.

Wilde zwijnen zijn dol op de wortelstokken van Phlomis samia, waar ze zich in zijn oorspronkelijke leefgebied mee tegoed doen door de bosgrond om te woelen.