Vergeten groente, de aardpeer, ook wel yacon, aardpeer of Canadese truffel genoemd, is een wortelgewas en vaste plant die wordt gekweekt om zijn eetbare knollen. Nadat de aardappel lange tijd de aardpeer had verdrongen, maakt hij tegenwoordig een grote comeback in de moestuin en op ons bord! We leggen uit waarom hij zoveel belangstelling krijgt, wat zijn kwaliteiten zijn en hoe je hem kweekt.
Lees voor alles over de aardpeer en de teelt ervan ons volledige artikel: “Aardpeer: planten, oogsten en kweken”.
Wat is de aardpeer?
De aardpeer of Helianthus tuberosus is een vaste plant uit de Composietenfamilie (Asteraceae), afkomstig uit het midden van de Verenigde Staten, waar hij door inheemse stammen werd gekweekt. De plant werd in 1607 naar Frankrijk geïmporteerd en tijdens de Tweede Wereldoorlog veel gegeten, omdat hij tijdens de bezetting niet door de Duitsers werd gevorderd, in tegenstelling tot de aardappel. Daarna werd de aardpeer verdrongen door de aardappel, waarschijnlijk omdat hij met die donkere periode en met schaarste werd geassocieerd.
De aardpeer vormt grote pollen die 2,50 m tot 3 m hoog kunnen worden (maar er bestaan ook dwergvariëteiten die niet hoger worden dan 50 cm). De lange, rechtopstaande en ruwe stengels dragen donkergroene, ovale tot lancetvormige bladeren van 10 tot 20 cm lang. Boven in de plant verschijnen van augustus tot oktober mooie gele bloemen die een beetje lijken op de bloemen van de zonnebloem, die tot dezelfde familie behoort. De aardpeer vormt vlezige, knoestige knollen die lijken op de wortels van gember. Deze zeer krachtige plant verspreidt zich snel via haar knollen, waardoor ze wat woekerend kan worden. De aardpeer is ook verwant aan de zonnewortel, een andere vergeten groente.
Er bestaan veel aardpeervariëteiten, met knollen in verschillende vormen en kleuren en met uiteenlopende smaken. De variëteit 'Fuseau Culinaire' valt bijvoorbeeld op door haar langwerpige, beige knollen met lichtzoet vruchtvlees. Er bestaan ook roze aardperen en paarse aardperen.
Waarom is de aardpeer weer zo populair?
De aardpeer staat om verschillende redenen weer volop in de belangstelling:
- De smaak: De knollen van de aardpeer hebben een verfijnde smaak die doet denken aan artisjok, waternoot of haverwortel, met een lichtzoete toets. De aardpeer is tegenwoordig opnieuw ontdekt door topchefs. De beroemde sterrenchef Alain Ducasse maakt er een smakelijke veloutésoep van.
- De voedingswaarde : Van de aardpeer wordt gezegd dat hij rijk is aan vezels, fosfor, kalium, ijzer en B-vitaminen. Hij bevat geen zetmeel. Hoewel hij lichtzoet smaakt, komt dat door de aanwezigheid van inuline, een natuurlijke vezel die de bloedsuikerspiegel niet beïnvloedt: de aardpeer is daarom bijzonder geschikt bij diabetes. Bovendien helpt inuline de stoelgang te reguleren. De aardpeer bevat weinig calorieën, slechts 60 tot 80 kcal per 100 g.
- Het kweekgemak: De aardpeer is niet alleen een overblijvende, vaste plant, maar ook zeer gemakkelijk te kweken. Hij heeft zelfs de neiging wat te woekeren! Tegenwoordig bestaan er echter dwergvariëteiten die geschikt zijn voor de teelt in een pot en bijvoorbeeld op een terras kunnen worden gezet. De aardpeer is bovendien volledig winterhard.
- De productiviteit: De aardpeer is zeer productief, zelfs op arme bodems. Onder ideale omstandigheden kan hij tot 3 kg knollen per vierkante meter opleveren.
Daar komt de mooie gele bloei nog bij, waardoor de aardpeer een zeer sierlijke plant is! De aardpeer past prachtig in een eetbare tuin die zowel mooi als productief is.
Hoe kweek je de aardpeer?
Je plant de knollen van februari tot juni voor een oogst van november tot maart. De aardpeer groeit graag in de zon of halfschaduw en geeft de voorkeur aan lichte, goed doorlatende grond die rijk genoeg is aan humus. Toch groeit hij in elke grondsoort zolang die voldoende goed doorlatend is. Raadpleeg voor meer informatie onze adviesfiche “Aardperen planten”
Omdat de aardpeer wat kan woekeren, moet je er een geschikte plek voor reserveren. Zet hem apart, buiten de moestuin, waar hij andere groenten zou kunnen verstikken, bijvoorbeeld in een vergeten hoekje van de tuin. De dwergvariëteiten, die meestal niet hoger worden dan 50 cm, kun je in een pot planten en ze zijn bijzonder geschikt voor kleine tuinen.
Je oogst de knollen ongeveer 7 maanden na het planten. Graaf ze naar behoefte op met een spitvork. Na de oogst zijn ze niet lang houdbaar (slechts 2 tot 3 dagen in de koelkast), dus je kunt beter alleen de hoeveelheid oogsten die je nodig hebt. Juist omdat de knollen niet goed houdbaar zijn, worden ze maar weinig verkocht… Des te meer reden om aardpeer in je tuin te kweken!
Hoe bereid je de aardpeer?
De knollen van de aardpeer worden meestal geschild voordat je ze eet, maar je kunt ze ook gewoon afspoelen of borstelen om de grond te verwijderen. De grootste en minst knoestige knollen zijn natuurlijk het gemakkelijkst te schillen. Om te voorkomen dat het vruchtvlees oxideert en bruin wordt, kun je de knollen laten weken in water met citroensap. Je kunt aardpeer het beste in kleine hoeveelheden eten, omdat hij windafdrijvende eigenschappen heeft en moeilijk verteerbaar kan zijn.
Je kunt aardpeer op allerlei manieren bereiden! Hier volgen enkele ideeën:
- In een salade : in plakjes of geraspt, zoals wortels, bijvoorbeeld aangemaakt met een vinaigrette.
- In een gratin: je kunt een variant van gratin dauphinois maken door de aardappelen door aardperen te vervangen.
- In soep of veloutésoep: met crème fraîche en geroosterde hazelnoten.
- Gebakken : met aardappelen, paddenstoelen en uien. Je kunt het gerecht op smaak brengen met knoflook, Provençaalse kruiden...
- Als puree: meng aardperen met aardappelen voor een smakelijke puree. Breng de puree op smaak met komijn en nootmuskaat.
- Uit de oven: je kunt geroosterde aardperen maken, bijvoorbeeld met tijm.
Opmerkingen