Saffraankrokus of Crocus sativus: planten, telen en oogsten

Waar plant je de saffraankrokus?

De saffraankrokus of Crocus sativus wordt bijna overal in Frankrijk geteeld. Hij houdt van volle zon: kies bij voorkeur een standplaats op het zuiden of zuidwesten. Het is een plant die gedijt in rijke en goed doorlatende grond. Overmatige vochtigheid, vooral in de winter, belemmert namelijk de goede ontwikkeling en kan er in extreme gevallen zelfs voor zorgen dat de plant gaat rotten. Weet wel dat het toch mogelijk is om saffraan in zware, kleiachtige grond te telen… door de plek waar de plant komt te staan eenvoudig goed voor te bereiden.

Wanneer saffraan planten?

Bollen van saffraankrokussen worden in de zomer geplant, idealiter vanaf juli of begin augustus, hoewel het ook in september nog mogelijk is om te planten. Hoe eerder je plant, hoe meer ze van de zomerse warmte profiteren om hun groeicyclus te starten… en hoe eerder je kunt oogsten! Als je je bollen na ontvangst niet meteen kunt planten, bewaar ze dan in hun verpakking op een koele, donkere plek.

Hoe plant je saffraankrokussen?

Voor het planten bereidt u eerst de grond zorgvuldig voor:

• Werk de bodem tot een goede diepte om, minstens 30 cm diep
• Voeg organische meststof of goed verteerde compost toe
• Is uw grond zwaar, meng dan absoluut grind of fijn lavagrind door de bodem om deze lichter te maken
• U kunt ook een drainerende laag zand onder in de plantgaten aanbrengen.

Zodra de grond goed is voorbereid, plant u uw bollen, hetzij in zaaikuiltjes (groepjes van 3 bollen) met 15 cm tussenruimte, hetzij in rijen met één gat per bol en 8 cm tussenruimte tussen de bollen.

De aanbevolen plantdiepte varieert afhankelijk van uw klimaat:

• als uw regio eerder warm en droog is (continentaal of mediterraan klimaat): begraaf de bollen 15 – 20 cm diep om ze tegen warmte en droogte te beschermen,
• als uw regio eerder koud en vochtig is (zeeklimaat of gematigd zeeklimaat): begraaf de bollen 10 – 15 cm diep om ze tegen te veel vocht te beschermen. Let er wel op dat u minimaal 10 cm aanhoudt om te voorkomen dat de bollen tijdens koude periodes bevriezen.

Zodra u uw bollen hebt geplant, geeft u indien nodig een eerste keer water.

Als u grote hoeveelheden plant om een echte saffraankwekerij aan te leggen, reken dan op 60 tot 80 bollen per m², omdat u paden moet voorzien om de oogst binnen te halen.

Houd er ten slotte rekening mee dat saffraan, hoewel hij bij voorkeur in de volle grond wordt geplant, ook in een grote pot of bloembak kan worden geteeld.

Saffraankrokus verzorgen?

De saffraankrokus komt oorspronkelijk uit gebieden in het middelgebergte en is bijzonder winterhard. Hij verdraagt de warmte in de zomer en vorst, zelfs strenge vorst (- 10 °C), in de winter goed. Hij kan dus in de grond blijven staan. Hij heeft weinig tot geen onderhoud nodig, behalve regelmatig wieden. Water geven is niet nodig, behalve bij grote droogte of in mediterrane gebieden. Laat in dat geval de bodem niet te sterk uitdrogen, maar geef ook niet te overvloedig water!

Knip na de bloei de lange, fijne bladeren niet af van de Crocus: ze zorgen ervoor dat de bol zich kan herstellen, dikker wordt en elk jaar ongeveer 3 kleine bolletjes vormt, die je opnieuw kunt planten om je saffraantuin uit te breiden.

Saffraankrokus – Copyright © Biosphoto Visions Pictures

Saffraan oogsten: hoe doe je dat?

De oogst van saffraan is een langdurige klus die wat geduld en nauwkeurigheid vereist. Rood goud moet je verdienen!

De oogst vindt plaats in het najaar, van oktober tot november, afhankelijk van de regio en de weersomstandigheden (de bloemen komen tot bloei wanneer de ochtendtemperaturen onder de 10 °C dalen). De oogst duurt meerdere weken, soms zelfs een maand.

Om je saffraan te oogsten, is het belangrijk om elke dag, halverwege of aan het einde van de ochtend (nadat de dauw is opgedroogd), pas geopende bloemen te oogsten.

Afhankelijk van het aantal planten waarover je beschikt, kun je kiezen uit deze twee methoden om de bloemen te ontdoen van hun stampers:

• De bloemen laten staan en voorzichtig (met behulp van een pincet, een fijne schaar of je nagels…) de 3 rode draden van de stamper (stempels) verwijderen.
• De bloemen plukken met een schaar of je nagels, ze mee naar huis nemen en vervolgens de rode draden verwijderen, op dezelfde manier als bij de eerste methode

Let op: het is mogelijk om de bloemen te oogsten wanneer ze al geopend zijn, maar de saffraan verliest dan een deel van zijn kruidende eigenschappen… en dat zou jammer zijn!

Hoe droog je het en bewaar je het?

Zodra de saffraandraadjes zijn geoogst, moeten ze worden gedroogd om ze te kunnen bewaren.

Leg ze hiervoor voorzichtig op een zeef en plaats deze in de zon of op een droge, goed geventileerde plek.

Het drogen kan eventueel in de oven gebeuren, op voorwaarde dat deze op een lage temperatuur kan worden ingesteld (maximaal 60 °C) en over een ventilatiefunctie beschikt. Het drogen duurt dan ongeveer 30 minuten.

Zodra dit proces is voltooid, bewaar je je saffraan in een klein luchtdicht potje of in een goed afgesloten zakje, beschermd tegen licht. Je kostbare specerij behoudt zijn kwaliteit ongeveer twee jaar.

Hoeveel knollen voor welke hoeveelheid saffraan?

Het is moeilijk om een precies antwoord te geven: in de professionele teelt variëren de opbrengsten doorgaans van 1 tot 10 kg per hectare, afhankelijk van de bodem, de hoeveelheid zon en de grootte van de bollen.

Bij een kleinschaligere teelt leveren 150 bollen enkele honderden bloemen op, goed voor ongeveer 3 g geoogste saffraan, oftewel ongeveer 1 g gedroogde saffraan.

Voor eigen gebruik is dat al ruimschoots voldoende om enkele tientallen potten jam of gerechten op smaak te brengen!