Pittosporum kiezen: waar let je op?

Op basis van de kleur en vorm van het loof

De kleefzaad biedt een mooie diversiteit aan wintergroen loof, waarvan de kleur verschilt naargelang de soorten en variëteiten. De kleuren variëren van groen tot purper, via tinten van bont grijsgroen, soms gespikkeld of zelfs goudkleurig. Ook de vorm van het loof kan variëren. Bij de Pittosporum tenuifolium steken de fijne, donkere takken bijzonder mooi af tegen het bonte en lichte loof.

Kleefzaad met groen of gekleurd loof

Egaal loof komt veel voor, zowel in groene als in purperen tinten:

• De Pittosporum tobira vormt een heester met langwerpige bladeren van 5 cm lang, die dik en glanzend donkergroen zijn. Er bestaat ook een dwergvorm, de Pittosporum tobira ‘Nanum’, die niet hoger wordt dan 1 m;
• De grijsachtige takken van de Pittosporum heterophyllum dragen bladeren in verschillende tinten licht- en helder groen. Ze zijn langwerpig, leerachtig en glanzend en kunnen 3 tot 8 cm lang en 1,5 tot 2,5 cm breed worden. Over het algemeen is het loof eleganter dan dat van zijn Japanse soortgenoot, de Pittosporum tobira;
• De Pittosporum daphniphylloides heeft daarentegen grote, wintergroene en leerachtige bladeren, die glanzend en eerder blauwgroen zijn;
• De Pittosporum tenuifolium heeft kleine, zeer helder groene en golvende bladeren, die herkenbaar zijn aan hun crèmewitte nerf. Sommige variëteiten hebben eveneens groen loof: ‘Golf Ball’ met kleine, ovale bladeren in een mooie olijfgroene tint en ‘Emerald Dome’ met kleine bladeren die vergelijkbaar zijn met de vorige;
• De Pittosporum illicioides var. angustifolia heeft elegant, fijn en zijdeachtig groen loof met een exotische uitstraling;
• Tot slot is er een bijzonder opmerkelijke variëteit: de Pittosporum tenuifolium ‘Tom Thumb’ met zeer donker, violetpurperen loof met een metallic glans.

Pittosporum tobira, Pittosporum tenuifolium en Pittosporum tenuifolium ‘Tom Thumb’

Kleefzaad met bont loof

De Pittosporum tenuifolium is verkrijgbaar in verschillende cultivars met bont of gespikkeld loof, met verschillende groentinten of variërend van wit tot goudkleurig via crème, met zilverachtige glans en soms een vleugje roze bij koud weer. De bladeren zijn relatief klein en worden niet langer dan 3 tot 4 cm en niet breder dan 1,5 tot 2 cm. Ze zijn min of meer golvend en groeien aan fijne, zwarte takken. Ze zijn allemaal het hele jaar door zeer sierlijk en bijzonder lichtgevend. Tot slot bestaat ook de Pittosporum tobira in een bonte vorm.

• Pittosporum tenuifolium ‘Variegatum’: De zachtgroene bladeren zijn gemarmerd met crème en licht golvend;
• Pittosporum tenuifolium ‘Elisabeth’: Deze cultivar valt op door het golvende loof, met een mooie amandelgroene kleur, zilverachtige glans en crèmekleurige schakeringen. De kleine bladeren veranderen van kleur en kleuren roze bij koud weer;
• Pittosporum tenuifolium ‘Irene Patterson’: Deze variëteit heeft een mooi amandelgroen loof met crèmekleurige spikkels en kan in de winter wat roze tinten aannemen;
• Pittosporum tenuifolium ‘Abbotsbury Gold’: Deze cultivar heeft bont loof in helder- en lichtgroene tinten die naar geel neigen;
• Pittosporum tenuifolium ‘Golden Ball’: De kleine bladeren zijn eerst geel en licht met groen gerand, maar worden bij volwassenheid zuurgroen;
• Pittosporum tenuifolium ‘Silver Ball’: De kleine bladeren zijn mooi zilvergroen en wit gerand;
• Pittosporum tobira ‘Variegatum’: Deze cultivar heeft het typische leerachtige loof van de botanische soort, met als bijzonder kenmerk een olijfgroene kleur die zeer onregelmatig wit is gerand.

Pittosporum tenuifolium ‘Irene Patterson’, Pittosporum tenuifolium ‘Abbotsbury Gold’ en Pittosporum tobira ‘Variegatum’

Op basis van de kleur van de bloemen

Pittosporums bloeien met charmante witte, botergele, rode of zelfs donkerpaarse buisbloemen, afhankelijk van de variëteit. Deze kleine bloemen verschijnen in het voorjaar, meestal rond mei/juni, en verspreiden een zachte geur van sinaasappelbloesem, vanille of honing. Na de bloei verschijnen er enkele bolvormige groene en later zwarte doosvruchten, die bij rijpheid openspringen en de zaden vrijgeven.

Pittosporum met witte bloemen

Rond mei tooien de Pittosporum tobira, ‘Variegatum’ en ‘Nanum’ zich met kleine klokjes van 3 cm, die bij het uitbloeien van wit naar botergeel verkleuren en in eindstandige schermen staan. Ze verspreiden een heerlijke, sterke geur die aan sinaasappelbloesem doet denken.

Pittosporum met gele bloemen

Sommige soorten Pittosporum hebben in mei/juni gele en geurende bloemen, soms wat eerder of later afhankelijk van de regio:

• Pittosporum daphniphylloides: De bloei vormt mooie schermen van 4 tot 6 cm in doorsnee, samengesteld uit 3 tot 7 kleine, lichtgele en aangenaam geurende bloemen;
• Pittosporum heterophyllum: Deze soort heeft lichtgele bloemen van 5 tot 6 mm, die in schermen aan het uiteinde van de takken of in de bladoksels staan. Ze verspreiden een zachte geur die aan sinaasappelbloesem doet denken;
• Pittosporum illicioides var. angustifolia: De geurende, lichtgele buisbloemen staan op lange, overhangende bloemstelen.

Pittosporum met donkerrode bloemen

In mei/juni biedt Pittosporum tenuifolium en zijn variëteiten allemaal donkerrode, bijna zwarte bloemen van enkele millimeters in doorsnee. Een uitzondering is ‘Emerald Dome’, die niet bloeit. De bloemen verspreiden een intense honinggeur, die vooral tijdens zomeravonden merkbaar is. Ook de variëteit ‘Irène Patterson’ bloeit maar weinig.

Pittosporum tobira met lichtgevende kleine witte bloemen, Pittosporum heterophyllum heeft gele bloemen en Pittosporum tenuifolium (foto Jean Jones – Flickr) zeer donkerpaarse bloemen

Afhankelijk van de standplaats

Pittosporums staan graag warm en beschut tegen koude wind, bij voorkeur in de volle zon. De meeste soorten en variëteiten verdragen echter ook lichte schaduw. De Pittosporum tobira en zijn cultivars verdragen halfschaduw goed in mediterrane gebieden. De Pittosoporum heterophyllum en daphniphylloides kunnen ook op een schaduwrijke plek staan, beschermd tegen de al te felle zon.

Houd er rekening mee dat Pittosporums in gebieden met droge zomers goed halfschaduw verdragen. Geef ze anders zon: daar worden ze alleen maar mooier van!

Pittosporum tenuifolium ‘Golf Ball’ in de volle zon links (foto: L. Enking), en Pittosporum tobira ‘Variegatum’ in de halfschaduw rechts (foto: KM)

Afhankelijk van het gebruik

Pittosporums bieden een mooie variatie in grootte, van 80 cm tot bijna 3 m, en in groeiwijze, waardoor ze in verschillende situaties kunnen worden toegepast. Bovendien stellen sommige soorten of variëteiten niet dezelfde eisen aan de bodem, hoewel ze in de meeste gevallen de voorkeur geven aan droge of in elk geval goed doorlatende grond.

Solitair

Dit zijn heesters die op zichzelf al uitstekend tot hun recht komen, omdat ze van nature zo sierlijk zijn. De Pittosporum daphniphylloides groeit in de loop der jaren uit tot een echte kleine boom die 2,75 m hoog en 2 m breed kan worden. Soms zelfs groter als hij het naar zijn zin heeft. De Pittosporum tenuifolium ‘Abbotsbury Gold’ vormt daarentegen een mooie, dichte en ronde struik van 2,50 m hoog en 2 m breed.

Als vrije haag

De Pittosporum tobira en ‘Variegatum’, P. heterophyllum, P. tenuifolium en ‘Emerald Dome’, ‘Elisabeth’, ‘Abbotsbury Gold’ en ‘Irene Patterson’ vormen grote, wintergroene struiken met dicht loof en zijn waardevol voor het vormen van mooie vrije hagen aan zee.

Lees meer in ons artikel: Waarom kiezen voor Pittosporum als haag? Voordelen, geschikte variëteiten en tips.

Een haag van Pittosporum tenuifolium (Foto: L. Enking)

In een border

• Kies aan de rand van de border voor kleine, compacte variëteiten zoals ‘Tom Thumb’, P. tobira ‘Nanum’, ‘Golf Ball’, ‘Silver Ball’ en ‘Golden Ball’.
• Kies achter in de border voor groot uitgroeiende variëteiten zoals ‘Emerald Dome’, P. illicioides var. angustifolia, P. daphniphylloides, P. heterophyllum en de P. tenuifolium (‘Abbotsbury Gold’, ‘Irene Patterson’) of ook P. tobira ‘Variegatum’

De Pittosporum illicoides var. angustifolia en daphniphyllum geven de voorkeur aan goed doorlatende grond die in de zomer niet te droog wordt.

Een voorbeeld van een border met gesnoeide bollen van Pittosporums, daglelies, incalelies, een vlinderstruik…

In een droge tuin

Gebruik volop de Pittosporum tenuifolium en zijn cultivars, die zich prettig voelen in een droge tuin: ‘Emerald Dome’, ‘Tom Thumb’, ‘Irène Patterson’, ‘Silver Ball’, ‘Golden Ball’ in het bijzonder.

In een grote pot

De Pittosporum tobira zijn perfect in potten. De dwergvariëteit ‘Nanum’, die compact blijft en langzaam groeit, is bijzonder geschikt. De variëteiten ‘Tom Thumb’, ‘Golf Ball’, ‘Elisabeth’, ‘Abbotsbury Gold’, ‘Silver Ball’ en ‘Golden Ball’ zijn ook zeer geschikt.

Let op: buiten de kustgebieden moet je je Pittosporum in pot beslist binnenhalen, op een lichte en vorstvrije plek. Kies ook een pot die groot genoeg is, idealiter een grote pot van minstens 60 cm diep of een bak zoals die voor citrusbomen wordt gebruikt.

→ Lees ook ons artikel: “Pittosporum voor potten: maak de beste keuze!“

Een Japanse kleefzaad voelt zich prettig in een voldoende ruime pot (Foto: L. Enking)

In vormsnoei

De Pittosporum tobira verdraagt snoei zeer goed. We raden je bovendien aan om in het voorjaar licht te snoeien om een harmonieuze groeiwijze te behouden, maar hij verdraagt ook veel zwaardere snoei en leent zich daarom goed voor vormsnoei. De Pittosporum ‘Golf Ball’, ‘Silver Ball’ en ‘Golden Ball’ zijn ook perfect voor deze toepassing. Ze kunnen allemaal tot bollen of een kleine geschoren haag worden gevormd en zijn een uitstekend alternatief voor buxus, die steeds vaker last heeft van ziekten en plagen.

Pittosporum tenuifolium ‘Golf Ball’ links (Foto: L. Enking) en vormsnoei van Pittosporum crassifolium rechts (Foto: KM)

In een rotstuin

Kies in een rotstuin bij voorkeur voor variëteiten zoals ‘Tom Thumb’, ‘Golf Ball’, ‘Silver Ball’, ‘Golden Ball’ en ook de Pittosporum tobira ‘Nanum’, die mooie kussentjes vormen.

Kleine kussentjes van Pittosporums tobira ‘Nanum’ en van Pittosporum tenuifolium ‘Tom Thumb’ (Foto: L. Enking)

⇒ Lees voor meer inspiratie ons artikel: 5 ideeën om Pittosporum goed te combineren.

Meer lezen

Bekijk ook ons volledige dossier: Pittosporum: planten, telen en snoeien