9 heesters met herfstbloei

Herfstcamelia 'Choji Guruma': een uitbundige bloei

Camellia’s worden vaak geassocieerd met hun prachtige voorjaarsbloei. Het bijzondere van de soort sasanqua is dat deze al vanaf het najaar tot het begin van de winter bloeit en zo de schaduwrijke borders waarin ze staan verlicht. Herfstcamelia’s hebben dezelfde kenmerken als Camellia japonica: ze hebben mooie glanzende, donkergroene en wintergroene bladeren. Hoewel camelia’s vaak worden geassocieerd met aanplant in heidegrond, stellen sasanqua iets minder hoge eisen aan de bodem en de standplaats.

De herfstcamelia ‘Choji Guruma’ is een zeer mooie heester van ongeveer 1,50 m hoog op volwassen leeftijd, met een onregelmatige groeiwijze. Van september tot november is hij bedekt met prachtige gevulde, anemoonvormige bloemen met een hart van gekreukelde bloembladen. De lichtroze kleur is aan de randen omrand met donkerder roze. Bovendien geuren de bloemen licht. De bladeren zijn glanzend en leerachtig, met licht getande randen. Hij verlangt een vochthoudende bodem en kan het best in de halfschaduw worden geplant, maar verdraagt ook diepere schaduw en een zonnige standplaats. De camelia ‘Choji Guruma’ groeit, zoals alle camelia’s, vrij langzaam. Hij komt volledig tot zijn recht in een heesterborder, samen met andere camelia’s die in het voorjaar bloeien, in combinatie met rododendrons, Hydrangea’s of Hamamélissen. Door zijn geringe afmetingen op volwassen leeftijd is hij echter ook geschikt voor aanplant in een pot op een terras (hij is winterhard tot -10 °C). Plant in de volle grond een klein tapijt van Napolitaanse cyclamen aan zijn voet om zijn prachtige bloei te begeleiden.

De Camellia sasanqua ‘Choji Guruma’

Arbutus unedo 'Rubra': talrijke felroze bloemen

De Arbutus unedo, aardbeiboom of aardbeienboom, is een zeer interessante groenblijvende heester voor het najaar, wanneer hij begint te bloeien met opvallende kleine klokjes. Aan deze bijzondere bloei, met haar kleine, bolvormige en hangende klokjes die in trossen bij elkaar staan, is goed te herkennen dat de plant tot de heidefamilie behoort. De Arbutus unedo ‘Rubra’ onderscheidt zich door de kleur van zijn kleine bloemen, die mooi dieproze zijn. Hij bloeit tussen september en oktober, is bovendien een goede drachtplant en nectarplant in een periode waarin bestuivers minder voedsel kunnen vinden! Hij is wat compacter dan de botanische soort (3 m in alle richtingen) en heeft een bossige groeiwijze, dicht, leerachtig loof en een zeer mooie roodachtige schors op een korte stam. De Arbutus unedo wordt beschouwd als een heester voor een zacht klimaat, maar de cultivar ‘Rubra’ is iets winterharder, tot -15 °C. Daarmee is het een uitstekende heester om in veel streken aan te planten. Plant hem op een zonnige standplaats of in de halfschaduw, in goed gedraineerde grond die droog of fris is. Hij kan zelfs in kalkrijke grond worden geplant. Een ander niet te verwaarlozen voordeel is dat deze kleine aardbeiboom bolvormige, rode en zeer decoratieve vruchten krijgt, die vóór de bloei afvallen of er tegelijkertijd mee blijven hangen.

Als solitair geplant vormt de aardbeiboom ‘Rubra’ een opvallende blikvanger. Je kunt hem ook achter in een border planten: hij versterkt het Japanse karakter van een zenborder of past, gecombineerd met Pittosporum tobira ‘Nanum’, Afrikaanse lelies en wolfsmelk, in een meer mediterrane of exotische sfeer.

De Arbutus unedo ‘Rubra’

De Clerodendrum trichotomum 'Variegatum': een intense geur

De kansenboom, ofwel de Clerodendron, is een prachtige heester die in het najaar bloeit, maar nog te weinig in onze tuinen voorkomt! Het is een bladverliezende heester met een bossige maar luchtige groeiwijze, die afhankelijk van de regio tussen augustus en oktober bloeit. Naast zijn mooie bloemen is het een van de weinige heesters die aan het einde van de zomer bloeien en een heerlijke geur verspreiden die aan jasmijn doet denken. 

De Clerodendrum trichotomum ‘Variegatum’ heeft prachtig bontgroen en geel, zacht behaard blad. De grote, geaderde bladeren verkleuren na verloop van tijd naar wit, waardoor de heester bijzonder boeiend is en al vóór de bloei aantrekkelijk oogt.
De bloemen bloeien tussen augustus en september, en blijven in oktober aan de boom hangen in een zacht klimaat. Ze staan in witte, stervormige en heerlijk geurende pluimen, die geleidelijk lichtpaars kleuren. De bloemen veranderen in kleine, zeer bijzondere metaalblauwe bessen, die op de purper verkleurde kelk rusten. Zo kun je na de schoonheid van de bloeiwijze nog vele maanden genieten van deze bijzondere vruchten. Deze uit Japan afkomstige bontbladige kansenboom, een andere naam die hij draagt, verdraagt temperaturen tot -15 °C, maar wordt bij voorkeur op een zonnige en beschutte plek geplant. Hij heeft alleen een hekel aan te kalkrijke en te zware bodems. Eenmaal gevestigd wordt hij een blikvanger in de tuin, die door zijn grote bonte bladeren en spectaculaire bloei vrij uniek is. We raden je daarom aan hem als solitair te planten, eventueel dicht bij het huis of langs een pad, zodat je van zijn geur kunt genieten. Hij kan ook veel originaliteit en een exotisch tintje aan een heesterborder geven, bijvoorbeeld in combinatie met de schitterende herfstkleuren van een gevleugelde kardinaalsmuts en een Parrotia persica.

De kansenboom ‘Variegatum’ heeft zeer helder, zacht behaard bont blad

Heptacodium miconioides: een zeldzame, geurende plant

De Heptacodium miconioides is een vrij onbekende heester, en toch behoort hij tot de weinige heesters die aan het einde van de zomer bloeien. In het najaar vallen de witte bloembladen af, waardoor kleurrijke kelken zichtbaar worden en deze kleine parel nog langer interessant blijft. Het loof van deze bladverliezende heester kleurt in het najaar bovendien mooi geel, valt laat in het seizoen af en de schors schilfert af wanneer hij wat ouder wordt, waardoor hij tot in de winter interessant blijft! Een ander groot voordeel is dat hij vaak als meerstammige struik wordt gekweekt, wat hem een bijzondere groeiwijze geeft. Wie wil hem dan niet in de tuin, zeker als je weet dat hij bovendien buitengewoon winterhard is?

Met een vrij bescheiden hoogte van 3 tot 4 m zijn de witte bloemen heerlijk geurend, lokken ze bijen en bieden ze nectar: nog meer troeven dus. De bloeiwijzen verschijnen eind augustus en nemen het over van veel heesters die aan het einde van hun bloei zijn. Ze vormen een van de charmes van het heptacodium: talloze ivoorwitte, stervormige bloemen steken boven het mooie, gebogen loof uit. Ze blijven ongeveer een maand aan de heester, meestal in september, en verspreiden een jasmijngeur. De kelken van de bloemen blijven vervolgens zitten en kleuren geleidelijk roze, tot purperen tinten in november. Je kunt bijna van een tweede bloei spreken, zo spectaculair en langdurig is deze kleurenexplosie: ze houdt aan tot de eerste vorst. 

Aan de aanplant van Heptacodium mionioides worden geen bijzondere eisen gesteld. Hij gedijt in alle goed bewerkte bodems, zelfs alkalische, en op een zonnige tot halfschaduwrijke standplaats.

Voor deze heester met zijn talloze kwaliteiten is een bijzondere plek op zijn plaats: solitair natuurlijk, of op een prominente plek in een border die als decor dient en zijn afbladderende stam mooi tot zijn recht laat komen: vaste asters, vetkruid en enkele lage heesters (Choisya ‘Apple Blossom’). Hij kan zelfs als kleine schaduwboom op een terras worden geplant of als vormsnoei worden gekweekt!

→ Ontdek ook het compacte Heptacodium ‘Temple of Bloom’ in ons blogartikel!

Het Heptacodium bloeit optimaal tijdens een zachte en zonnige nazomer

Mahonia 'Soft Caress': exotisch en niet stekelig

Mahonia’s zijn niet bij iedereen geliefd, om het zacht uit te drukken… Toch geven ze een tuinhoek een zeer sierlijk, zelfs exotisch accent en tonen ze doorgaans midden in de winter een zeer heldergele bloei. De Mahonia ‘Soft Caress’ heeft heel wat aantrekkelijks en zou u wel eens van gedachten kunnen doen veranderen: deze groenblijvende heester valt meteen op door zijn veel fijnere en dieper ingesneden loof dan de botanische soort, en bovendien zonder stekels. De kleur van het loof, olijfgroen met een lichtblauwe tint, is prachtig. Hij is kleiner en compacter dan de andere mahonia’s (hij wordt 1 m hoog) en doet denken aan een varen met het uiterlijk van een dwergconifeer.

De zeer heldere bloei verschijnt in lange gele aren vanaf september tot november en steekt mooi af tegen het loof. Zet hem niet te veel in de zon, want daardoor zullen zijn bloemen minder lang mooi blijven, en dat zou zonde zijn. Ideaal is een standplaats in de schaduw of halfschaduw. Dit kleine heestertje kan in een potbeplanting worden geplant, waar het op een modern terras de show zal stelen. Natuurlijk komt hij het best tot zijn recht in een border, waar hij, afhankelijk van de bijbehorende planten, een Japanse of moderne uitstraling geeft: Helleborus orientalis, purperklokje ‘Pink Pearls’, Nandina domestica, Sorbaria sorbifolia, varens…

De Mahonia ‘Soft Caress’

Lagestroemia indica 'Rhapsody in Pink': elegant en zeer sierlijk

De Lagerstroemia indica, of Indische sering, is een van de mooiste heesters met zomerbloei. Omdat de bloei echt lang aanhoudt, tot in oktober, noem ik hem hier als een mooi voorbeeld van een heester met herfstbloei. Bovendien zorgt het loof vóór de winter voor een prachtige verkleuring en is ook zijn afschilferende schors in de winter de moeite waard. Dan wordt hij een mooie, zeer architecturale blikvanger in de tuin.

De Indische sering ‘Rhapsody in Pink’ bezit natuurlijk al deze kwaliteiten. Hij blijft iets lager dan de botanische soort (ongeveer 2,50 m hoog op volwassen leeftijd) en bloeit met zeer mooie, dieproze bloemen. Hij raakt vooral bedekt met enorme bloemtrossen met gekreukte bloembladen, tot 40 cm lang, die mooi afsteken tegen de purperkleurige takken. Ze verbleken tijdens het opengaan en worden tot in oktober bijna wit voordat ze verwelken. Het purperen loof in het voorjaar wordt later groen en verkleurt in het najaar naar aantrekkelijke oranje tinten. Plant hem in de volle zon, maar hij verdraagt iets minder zon dan soortgenoten. Door zijn elegantie leent hij zich uitstekend voor een solitair, zodat je kunt genieten van zijn groeiwijze, als stamvorm of meerstammige struik. Je kunt hem ook planten in een border met vaste planten aan zijn voet, in een kleurenpalet van roze en wit, aangevuld met purperen en blauwgroen loof (Physocarpus opulifolius ‘Little Angel’, Elymus arenarius ‘Glaucus’)

Degerstroemia ‘Rhapsody in Pink’: haarwortels en bloeiwijzen (Foto: David J Stang)

Osmanthus fragrans var. aurantiacus: unieke kleur en geur

Hier is een klein exemplaar van het geslacht schijnhulst dat je niet onverschillig zal laten: deze heester is bedekt met oranje bloeiwijzen, die in kleine toefjes langs de boomkroon zijn gerangschikt en in september en oktober een sterke geur verspreiden. Deze unieke bloei met haar levendige kleur, die in dit seizoen zeldzaam is, maakt er een zeer sierlijke heester van. Ze begint aan het begin van de zomer en gaat door tot het najaar. De geurende schijnhulst, ook wel geurolijf genoemd, is een heester met wintergroen loof, maar zonder de stekels die bij schijnhulst vaak voorkomen. In een beschutte standplaats, bij voorkeur in de halfschaduw en in elk geval zonder direct zonlicht, groeit hij uit tot een prachtige, grote heester van ongeveer 4 m hoog. Voedselrijke bodems met veel humus zijn bijzonder geschikt, zowel zure als neutrale, mits normaal gedraineerd en altijd gemulcht aan het begin van de groei. Het enige kleine nadeel: dit is een soort voor een zacht klimaat, gezien zijn vorstbestendigheid tot slechts -5 °C. Zet hem dicht bij een doorgang of het huis als je zijn intense geur verdraagt (de essence wordt in de parfumerie gebruikt), of gebruik hem als bloeiende haag of in een heesterborder. Hij vormt een mooie combinatie met witte winterbloei (Garrya eliptica, Sarcococca) of gele bloei (Mahonias), en bijvoorbeeld met bonte bladeren van Eleagnus.

De geurende schijnhulst waarvan de warme kleuren het najaar oplichten

Abelia chinensis: een onmisbare tuinplant

Als er één heester is die vanwege zijn bloei onmisbaar is in de tuin, dan is het wel de abelia! Het is een van de heesters die het langst bloeit, wat hem zo interessant maakt in onze tuinen om de zomer wat langer te laten duren. Van de ongeveer dertig soorten van het geslacht Abelia is de Abelia chinensis, ofwel Chinese abelia, een betoverende soort die vanaf het begin van de zomer rijkelijk witte, zacht geurende, buisvormige bloemen met een matroze kelk produceert. In een zacht klimaat is het niet ongewoon dat ze tot november blijven bloeien. De takken hebben een boogvorm en buigen door onder de overvloed aan bloemen. De heester is halfwintergroen of wintergroen in een zacht klimaat. Deze lange bloei gaat in het najaar gepaard met een verkleuring van het loof en de boomkroon, die bronskleurig en purper worden, wat zijn charme nog vergroot. Zo kan hij worden verwerkt in prachtige herfstboeketten. Omdat hij klein blijft (1,5 tot 2 m), past hij in veel verschillende plekken in de tuin, als vrije haag of in een heesterborder, op een zonnige tot halfschaduwrijke standplaats en in goed doorlatende grond. Hij geeft een tuin een bijzondere charme en een romantische uitstraling. Eenmaal gevestigd is een ander voordeel dat hij zeer goed tegen droogte kan. Plant hem samen met rijkbloeiende heesters met een vrije groeiwijze, zoals seringen, weigelia’s, lauriersneeuwballen, kolkwitzia’s, Amerikaanse seringen enzovoort.

Een betoverende schoonheid, de Abelia chinensis

Viburnum tinus 'Purpureum': langdurige bloei

Lauriersneeuwballen zijn wintergroene heesters die goed bekend zijn bij tuiniers en vaak als vrije haag in de tuin worden gebruikt. Verspreid door de tuin aangeplant, hebben ze het grote voordeel dat ze vroeg in het najaar bloeien, vanaf half oktober, en borders en hagen een mooie crèmewit-roze kleur geven. Door hun lange bloei tot in het voorjaar zijn ze een onmisbare heester om tijdens de somberdere maanden kleur aan het landschap toe te voegen.

De purperen lauriersneeuwbal is een interessante cultivar vanwege de kleur van het blad, die het geslacht een beetje vernieuwt. Hij onderscheidt zich van andere lauriersneeuwballen door de bronskleurig-purperen tint van het jonge blad in het voorjaar. De rest van het jaar verkleurt dit naar donkergroen, met een lichte beharing langs de bladranden. De Viburnum tinus ‘Purpureum’ kenmerkt zich ook door een compactere groeiwijze en wordt niet hoger dan 2 m.

Afhankelijk van de regio verschijnen de roze bloemknoppen in oktober en openen ze zich tot delicate schermen in zachte witte en roze tinten. Het grote voordeel van deze bloeiwijze, naast het heerlijk landelijke karakter, is dat ze tijdens de lange wintermaanden aanwezig blijft: de bloemen vernieuwen zich tot in april. De tuin wordt er aanzienlijk rijker door, temeer omdat na de bloemen blauwe bessen verschijnen die zeer geliefd zijn bij vogels.

De Viburnum tinus ‘Purpureum’ is zeer gemakkelijk te telen, stelt weinig eisen, groeit vrijwel overal en verdraagt elke standplaats! Nog een reden om hem niet te missen en hem harmonieus te combineren met andere bloeiende of niet-bloeiende heesters, als afscheidingshaag of vrije haag. Hij past uitstekend bij Abelia’s, Ligustrums, struikkamperfoelie, dwergmispel en Cotinus.

De purperen lauriersneeuwbal en zijn prachtige bloeiwijzen in ronde, roze en crèmekleurige toppen