7 giftige bloembollen

De herfsttijloos

De herfsttijloos of Colchicum autumnale is een bolgewas dat het najaar verlicht met zijn elegante bloemen in roze, mauve of witte tinten en het einde van de zomer markeert. De herfsttijloos wordt ook wel herfstkrokus, herfsttijloos, weidesaffraan of wilde saffraan genoemd, maar ook “hondendoder”. De herfsttijloos is dodelijk bij inname. Alle variëteiten zijn giftig en deze plant is ook dodelijk voor dieren.

Bloem van de herfsttijloos

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

Alle delen van de herfsttijloos zijn giftig: de bladeren, de bloemen, de zaden en de wortels. De plant produceert namelijk colchicine, een zeer giftige alkaloïde die onder andere mutagene eigenschappen bezit.

Bij inname zijn de klinische verschijnselen of symptomen die kunnen optreden ernstige spijsverteringsproblemen: zeer pijnlijke buikpijn, braken, hevige en aanhoudende diarree, die ernstige uitdroging kan veroorzaken. Door deze uitdroging daalt de bloeddruk sterk, met het risico op een hartstilstand en ademhalingsstilstand. Later kunnen andere ernstige problemen optreden, zoals aantasting van de lever en bloedcellen. De dood kan tot 10 dagen na inname van de plant optreden.

De narcis en de trompetnarcis

De narcissen of jonquilles (een volksnaam voor planten van het geslacht Narcissus) zijn bekende bolgewassen die het voorjaar verlichten met hun witte, gele of oranje bloemen, afhankelijk van de soort. Maar als je te dichtbij komt, kan hun sterke geur soms hoofdpijn veroorzaken. Als je bovendien weet dat hun naam een Griekse stam bevat die ‘verdoofd zijn’ betekent, vermoedt je al snel de verdovende eigenschappen van het geslacht Narcissus.

Bloemen van jonquilles

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

Narcissen bevatten onder andere lycorine, een giftig alkaloïde dat bij inname braken, buikpijn en diarree veroorzaakt. In zeldzame gevallen kan deze inname dodelijke zenuwaandoeningen veroorzaken.

De bol is zeer giftig, maar ook de bloemen, bladeren en stengels zijn giftig. In het algemeen is de vergiftiging vaak het gevolg van het eten van narcissenbollen die met uien zijn verward. Veelvuldig aanraken van de bollen en bloemen kan soms huidaandoeningen veroorzaken. Eet de groene bladeren niet, zuig niet op de stengels en drink geen water waarin snijbloemen of bollen hebben gestaan.

Ook dieren kunnen last krijgen van de giftigheid van Narcissus: de dodelijke dosis voor een hond zou 15 g bollen zijn.

Het sneeuwklokje

De sneeuwklokjes of Galanthus zijn charmante en tere kleine bolgewassen die in de winter bloeien met een overvloed aan witte, groen gevlekte klokjes. Daarom kunnen ze een dun laagje sneeuw doorboren, waaraan ze hun Nederlandse naam danken.

Bloemen van sneeuwklokjes

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

Alle delen van de plant, maar vooral de bollen, bevatten giftige alkaloïden.

Na inname van een kleine hoeveelheid bladeren, bloemen of bollen treden maag- en darmproblemen op, in combinatie met braken. Dit gaat gepaard met buikpijn, diarree en overmatige speekselvorming. Het innemen van een grote hoeveelheid bollen kan ook circulatiestoornissen en slaperigheid veroorzaken. Deze plant is ook giftig voor dieren.

De hyacint

De hyacinten of Hyacinthus zijn nog altijd populair bij tuiniers dankzij hun vroege bloei (al vanaf februari), met heerlijke geur en kleur. Je plant ze in de tuin, maar ook binnenshuis voor bloei rond de kerst.

Hyacintenbloem

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

De giftigheid van hyacinten komt vooral door de bollen, die giftige en allergene stoffen bevatten.

De hyacint is giftig bij inname. De bloemen en de bladeren kunnen braken veroorzaken en de bol, zelfs wanneer er maar een kleine hoeveelheid van wordt gegeten, veroorzaakt snel darmklachten, zoals hevige maagpijn, misselijkheid en braken. In ernstige gevallen kan dit leiden tot een ziekenhuisopname.

De tulp

De tulpen behoren tot het geslacht Tulipa , dat ongeveer honderd soorten telt, waaruit enkele duizenden variëteiten zijn ontstaan. Met enkele of dubbele bloemen, vroeg- of laatbloeiend: er is voor elk wat wils en ze zijn onmisbaar in de tuin. Toch kan hun schoonheid eigenschappen verbergen die schadelijk zijn voor de gezondheid.

Tulpenbloemen

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

De hele plant, dus zowel de bol, de stengel, de bladeren als de bloemen, bevat giftige stoffen die tulipalinen worden genoemd. De bol bevat er echter de hoogste concentratie van.

In kleine hoeveelheden veroorzaken deze stoffen buikpijn. Bij een grotere hoeveelheid treden ernstigere symptomen op, zoals duizeligheid, braken, diarree en hevige buikpijn. Veel zeldzamer leidt het eten van tulpen bij een ernstige vergiftiging tot stuiptrekkingen, een coma en vervolgens de dood.

De lelie

De lelies of leliebloemen zijn kruidachtige bolgewassen die tot het geslacht Lilium behoren. In de zomer ontvouwen ze prachtige en majestueuze bloemstengels in uiteenlopende kleuren. De lelie is een symbool van verfijning en zuiverheid, maar kan schadelijk zijn voor de gezondheid als hij wordt gegeten. De lelie is gevaarlijk voor mensen en vooral dodelijk voor katten.

Leliebloemen

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

Lelies zijn zeer giftig door een alkaloïde die in de bollen en stengels voorkomt: lycorine. Vergiftigingsverschijnselen zijn buikpijn, overmatige speekselvorming, misselijkheid, braken en diarree.

Katten zijn de belangrijkste getroffen diersoort, omdat deze plant hen bijzonder aantrekt en ze geneigd zijn op de bladeren of stengel te kauwen, maar de lelie is ook gevaarlijk voor honden. De hele plant is giftig en het eten van slechts één blad kan dodelijk zijn voor een kat.

De gladiool

Of het nu gaat om de hybride gladiolen met hun hoge, kleurrijke bloemaren of hun botanische verwanten Gladiolus callianthus en de Byzantijnse gladiool, die kleiner zijn en er natuurlijker uitzien, het zijn elegante en majestueuze bolgewassen waar tuiniers volop van genieten. Dit genot mag echter alleen visueel zijn, want gladiolen behoren tot de giftige planten. Je mag ze absoluut niet innemen en moet ze voorzichtig hanteren.

Gladiolenbloemen

Werkzame stoffen, giftige delen en effecten

Hoewel de toxiciteit beperkt is, is de giftigheid van de gladiool wel degelijk reëel. Bij inname veroorzaakt de plant braken en diarree.

Contact met het sap kan bij sommige mensen, en vooral bij kinderen, irritatie en netelroos veroorzaken. Draag daarom bij voorkeur handschoenen bij het hanteren ervan.

Hoe voorkom je het risico op vergiftiging?

Om het risico op vergiftiging door deze bollen te voorkomen, is het raadzaam om:

• de genoemde planten natuurlijk niet in te nemen
• ze vooral te bewonderen en ze alleen aan te raken als dat nodig is (schoonmaken, wieden…). In dat geval wordt sterk aangeraden om handschoenen te dragen wanneer je tussen deze bolgewassen tuiniert en je handen of een ander lichaamsdeel te wassen bij contact. Raak je gezicht niet aan.
• als je ervoor kiest om enkele van deze giftige planten in de tuin te kweken, ze buiten het bereik van kinderen en huisdieren te planten
• kinderen en iedereen die niet op de hoogte is bewust te maken van de mogelijke gevaren van deze planten.

Wat te doen bij vergiftiging of contact?

• Bel bij ernstige klachten of levensbedreigende situaties 15 of 112
• Neem in alle andere gevallen, ook als er geen symptomen zijn of als er een abnormale huidreactie optreedt, contact op met een antigifcentrum of een arts
• Als een kind of volwassene bladeren of bessen waarvan bekend is dat ze giftig zijn, of andere sierplanten, in de mond heeft gestopt: maak de mond schoon met een natte doek, laat hem of haar niets drinken en bel een antigifcentrum
• Neem bij inname door een dier contact op met een antigifcentrum voor dieren