Dactylorhiza fuchsii Alba - Bosorchis

Dactylorhiza fuchsii ‘Alba’, de witte Fuchs' orchis, is een terrestrische orchidee waarvan de bloemen volledig wit zijn en niet roze en purper zoals bij de typesoort. De bloemstengels komen aan het einde van het voorjaar tevoorschijn uit een pol lancetvormige bladeren. Winterhard en vast, maar vrij veeleisend, kweekt u deze tuinorchidee in humusrijke grond, die tijdens de groeiperiode vochtig blijft en goed gedraineerd is.

De Dactylorhiza fuchsii behoort tot de orchideeënfamilie (Orchidaceae). Deze soort, ook wel Fuchs' orchis, Fuchs' handekenskruid of bosorchis genoemd, groeit van nature in een groot deel van Europa tot in Mongolië. Ze komt voor in graslanden, open plekken in het bos, bosranden en langs taluds waar de bodem enigszins vochtig blijft. 'Alba' verwijst naar de tuinvorm met witte bloemen. Deze plant is een bladverliezende vaste plant: de bladeren verschijnen in het voorjaar, vergelen na de groei- en bloeiperiode en verdwijnen daarna. De plant overwintert ondergronds in de vorm van knollen die in meerdere lobben zijn verdeeld. Hun vorm doet denken aan de vingers van een hand en verklaart de naam Dactylorhiza, die is opgebouwd uit de Griekse woorden voor 'vinger' en 'wortel'. Het bovengrondse deel vormt een smalle pol van 40 tot 60 cm hoog en 20 tot 30 cm breed. De onderste bladeren zijn ovaal tot lancetvormig, terwijl de bladeren aan de bloemstengel smaller zijn. Ze zijn groen van kleur; soms kunnen donkere vlekken op het blad verschijnen. De bloei valt hoofdzakelijk in mei en juni. Elke stengel draagt een dicht bezette aar, eerst kegelvormig en later meer cilindrisch. De bloemen hebben een diameter van 1 tot 1,5 cm. De kelkbladeren en de bovenste bloembladeren vormen een klein helmpje boven de lip, het meest zichtbare onderste deel. Deze is uitgespreid en verdeeld in drie lobben, met een uitstekende middelste lob. De bloemen zijn wit, soms lichtgroen in de keel. Aan de achterkant lopen ze uit in een smalle spoor. De plant groeit de eerste jaren langzaam, daarna kan de wortelstok meerdere bloemstengels vormen. Spontane uitzaai is mogelijk, maar de ontwikkeling hangt af van de aanwezigheid van microscopisch kleine schimmels in de bodem, die onmisbaar zijn voor de kieming van orchideeënzaden.

Deze witte orchis voelt zich thuis langs een pad, in een vochtig, weinig bemest grasland of tussen vaste planten van de bosrand. Het knikkend nagelkruid Geum rivale ‘Album’ is een goede metgezel; het bloeit in dezelfde periode en draagt crèmekleurige klokjes met een groene kelk. Het goudgele blad van Geranium phaeum ‘Golden Spring’ steekt mooi af tegen de witte bloemen. De Astrantia major ‘Star of Billion’ neemt in juni-juli het stokje over met zijn witte schermbloemen met groene puntjes. In een vochtigere grond kunt u hem combineren met de Trollius ‘Alabaster’, die grote, bolvormige crèmewitte bloemen geeft. Al deze vaste planten houden van vruchtbare, vochtige grond. Zorg voor voldoende afstand zodat ze deze langzaam groeiende orchidee niet verstikken.

Wilde orchideeën worden bedreigd en veel soorten zijn beschermd. Onze planten zijn niet in de natuur uitgestoken, maar verkregen door deling van planten in teelt. Dat duurt uiteraard lang en daarom zijn ze wat duurder, maar ze zijn goed aangepast aan de vollegrond en respecteren de natuur. Altijd zeer beperkte aantallen!