Strelitzia augusta - Witte paradijsvogelplant

De Strelitzia augusta (synoniem S. alba) is een reusachtige witte paradijsvogelbloem, die ook wel de naam Valse reizigersboom draagt vanwege bepaalde overeenkomsten in hun groeiwijze. Het is de zeldzaamste van de drie grote Zuid-Afrikaanse soorten die dit geslacht van reusachtige vaste planten telt, en de meest uitbundige, zoals blijkt uit zeer oude exemplaren die 10 m hoogte bereiken in de tuinen van Kaapstad. Geprezen om de schoonheid van zijn blad, verbaast deze plant ook met zijn witte bloemen met donkere schutbladen die lijken op de kop van een exotische vogel, weliswaar bescheidener dan die van de Strelitzia reginae, en kleiner dan die van zijn naaste verwant S. nicolai. Kweek deze prachtige tropische plant in een zeer grote pot die je in een zeer lichte kamer plaatst of op het terras in het mooie seizoen, om vorstvrij te overwinteren.

De Strelitzia alba behoort tot de Strelitziafamilie, bestaande uit 5 bekende soorten, allemaal afkomstig van open plekken en oevers langs Zuid-Afrikaanse rivieren. Vanwege zijn herkomst vindt hij in de zachtste mediterrane gebieden temperaturen en zonneschijn die hem goed bevallen. Zijn winterhardheid gaat niet verder dan -2 tot -3°C. Deze wintergroene, rhizomateuze vaste plant kan in de vollegrond 10 m hoogte bereiken en breidt zich zijwaarts uit door de productie van wortelopslag over meer dan 3 m. In potten zal hij zelden meer dan 2,50 m tot 3 m hoog worden voor 1 m breedte aan de basis. Uit de rhizomen schieten valse stammen (stelen) voort, gevormd door de scheden van de in elkaar grijpende bladstelen. De oudere stengels zijn houtachtig met bladlittekens en vertonen vaak worteluitlopers aan de basis. Aan de top van elke steel ontvouwen zich grote waaiers bestaande uit langgesteelde bladeren, geplaatst in 2 rijen. Ze meten 2 m lengte, bladsteel inbegrepen, voor 40-60 cm breedte. Hun bladschot, afgeknot en min of meer hartvormig aan de basis, sterk gemarkeerd door secundaire nerven loodrecht op de middennerf, is vaak zijwaarts gespleten, zoals bij bananenplanten, en heeft een donkergrijsgroene, satijnachtige kleur, doorsneden door een middenlijn die soms paars getint is. De bloei vindt plaats van mei-juni tot september. Oprijzend uit de bladoksels ontsnappen uit grote, vliezige schutbladen genaamd spathes, van een zeer donker blauwgrijs, getint met paars, 25 tot 30 cm lang, 5 bloemen met witte bloembladen. De bloei wordt gevolgd door de vorming van capsules met zaden voorzien van een vezelige omhulling, vaak een beetje rossig.

In de bloemsierkunst is de Strelitzia de exotische snijbloem bij uitstek, vanwege zijn buitengewone struktuur en de prachtige kleurenharmonie die op de bloeiwijze te vinden is, vaak zeldzaam in de plantenwereld. Het is ook een prachtige oranjerieplant, die alleen kou vreest en blijkt gemakkelijk te laten slagen zolang hij tijdens de groeiperiode geen gebrek heeft aan ruimte, water of voeding. Je kunt gemakkelijk een exotisch decor creëren rond de Strelitzia, door hem te combineren met canna's, wonderboom (Ricinus), Melianthus major, Billbergia nutans, een kleine bananenplant, gemberplanten en een kleine palm zoals de Sabal minor bijvoorbeeld. In de meest beschutte tuinen aan onze kusten kun je proberen hem in de vollegrond te kweken, liever in halfschaduw in het zuiden, en met een goede winterbescherming.

De Strelitzia is zeer goed binnenshuis te kweken, op een zeer lichte standplaats, of zelfs in de volle zon. Hij waardeert temperaturen tussen 18 en 25 °C en een goede luchtvochtigheid. Hij kan verplaatst worden naar buiten zodra de nachttemperaturen boven de 12–13 °C komen, op een zonnige, warme en windbeschutte plek. Je haalt hem weer binnen in het najaar voordat de temperaturen onder de 10 °C dalen. Een grafische en krachtige plant die zich goed aanpast aan het leven in een pot, zowel binnen als op een zomerterras.