Puya weberbaueri - Chagual

De Puya weberbaueri (synoniem Puya textoragicolae) is een middelgrote, zeer zeldzame kuipplant die oorspronkelijk uit het zuiden van Peru en het noorden van Bolivia komt, waar hij groeit op hoogtes tussen 2500 en 3800 meter. Hij behoort tot een groep spectaculaire, meerjarige vetplanten die verwant zijn aan ananassen, maar die robuuster, zuiniger en beter winterhard zijn. Tot nu toe waren deze vreemde koninginnen van de Andes bijna niet te vinden in Europa, maar ze vinden hun weg naar verzamelaars van exotische planten die ook geduldig kunnen zijn. Deze soort vormt een rozet van lange, gebogen, grijsgroene bladeren met stekelige randen en produceert een gedrongen, vertakte bloemstengel vol met bijna witte buisbloemen (Asteraceae). Een prachtige verzamelplant!

De Puya textoragicolae behoort tot de bromeliafamilie. Oorspronkelijk afkomstig uit de Andes van Bolivia en Peru, kan deze soort korte vorst tot ongeveer -6°C verdragen in een zeer goed gedraineerde grond, mogelijk zelfs meer. De zeldzaamheid van deze puya in de teelt maakt het op dit moment niet mogelijk om preciezere aanwijzingen te geven. Zijn waterbehoefte is matig en zijn weerstand tegen wind is uitstekend.

Deze puya groeit vrij langzaam en vormt redelijk dichte bladrozetten, die een hoogte en breedte van 80 cm kunnen bereiken. De plant breidt zich in de loop van de tijd uit tot brede pollen die uit enkele rozetten bestaan. De bladeren zijn breed aan de basis, zeer lang, toelopend in een punt, leerachtig, grijsgroen van kleur, rechtopstaand in het midden, maar overhangend aan de randen. Ze zijn omzoomd met vele felle, naar binnen gekromde stekels. Volwassen rozetten van enkele jaren oud bloeien in het voorjaar, van mei tot juni. Uit hun hart verschijnt een bloemstengel die op een asperge lijkt en wel 1,50 m boven de grond kan uitsteken. Hij draagt vertakkingen vol met talrijke buisvormige, trechtervormige bloemen van ongeveer 10 cm lang, die lichtjes naar de grond hangen. Elke bloem bestaat uit 3 witte kroonbladen en 3 grijze kelkbladen. Deze bloemen zijn perfect aangepast aan de snavels van de nectar-etende vogels uit zijn geboortestreek in de Andes, die er komen drinken en tegelijkertijd voor bestuiving zorgen. De bloei markeert het einde van de rozet, maar de plant zorgt voor zijn voortbestaan door dochterrozetten dicht bij de basis te produceren.

In een tuin met een gematigd klimaat vindt de Puya weberbaueri zijn plaats tussen Agaven, Dasylirions, Nolina's en andere Aloë's, in een goed gedraineerde grond op een warme, zonnige standplaats. Plaats deze stekelige plant niet in de buurt van een looppad en houd jonge kinderen er vandaan. Hij is zonder problemen in een kuip te kweken, in een substraat zoals cactusaarde. Bij de eerste vorst zet u hem op een vorstvrije, droge plek, waarbij u voorzichtig moet zijn vanwege de stekels, bijvoorbeeld in een koude kas of een onverwarmde serre.

De Puya wordt door Engelstaligen "sheep-eating plant" genoemd. Zijn stekelige begroeiing beschermt hem namelijk tegen de vraatzucht van herbivoren in de droge, zure vegetatie waar weinig andere planten kunnen overleven. Stel je een schaap met zijn vacht voor dat te dicht bij de puya komt: het zou gevangen kunnen raken en uiteindelijk sterven, en zou zo als voeding voor de plant dienen.