Paeonia emodi - Pioenroos

De Paeonia emodi, ook wel Himalayapioen genoemd, is een zeldzame soort in de teelt, kostbaar voor de schaduwrijke plekken in de tuin. Deze botanische pioenroos is weliswaar bescheiden van statuur, maar blijkt krachtig en zeer rijkbloeiend op een plek die haar bevalt. Haar stralende bloei vindt plaats in het voorjaar, in de vorm van enkelvoudige en lichtgeurende bloemen, die lijken op grote witte Japanse anemonen met een groot hart van goudgele meeldraden. Een vaak rood getint, glanzend en fijn ingesneden blad versterkt nog de elegantie van deze prachtige wilde plant. Haar teelt, die soms als wat lastig bekend staat, is beter geschikt voor een ervaren tuinier. Deze plant geeft de voorkeur aan bergachtige klimaten, frisse maar goed doorlatende bodems en lichte standplaatsen zonder directe zon.

De Paeonia emodi is een vaste, kruidachtige plant met rode, knolvormige wortels uit de pioenfamilie (Paeoniaceae), oorspronkelijk afkomstig uit de lichte bossen van de Afghaanse en Noord-Pakistaanse bergen, op een hoogte tussen 1500 en 3000 meter. Het is dus een perfect winterharde pioenroos. Soms traag om zich te vestigen, vormt ze vanaf het voorjaar een bossige pol met een wat slungelige groeiwijze, iets breder dan hoog, die 50 tot 75 cm hoog kan worden, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Haar blad, dat in de winter afsterft, is samengesteld uit ingesneden bladeren met tot wel 15 elliptische, smalle aan de basis en puntige aan de top staande deelblaadjes, in een meer of minder donkergroene kleur, glanzend en vaak getint met purper. De bloei vindt plaats in mei-juni, afhankelijk van het klimaat, in de vorm van okselstandige bloemen met een diameter van 8 tot 10 cm, met één tot meerdere bloemen per stengel, wat zeer zeldzaam is bij pioenen. Lichtelijk naar de grond hellend en omgeven door een krans van enigszins veerachtige, bladachtige schutbladen, bestaan ze uit 8 tot 10 witte, ovale en holle kroonbladen die een prominent hart omringen, gevuld met talrijke gele meeldraden. Na bestuiving door insecten vormt deze pioenroos behaarde, bleekgele vruchten, die 3 tot 5 ronde, bij rijpheid zwarte zaden bevatten.

Pioenen behoren tot die planten die de basis vormen van een tuin. Vroeger, nog niet zo lang geleden, pronkte elke tuin, van de meest bescheiden tot de meest uitgewerkte, in het voorjaar trots met pollen bedekt met geurende bloemen die hun weg vonden naar binnen, waar ze in elk boeket gezelschap hielden aan de lila sering en de blauwe klokjesbloemen. Stralend en wild vestigt de Emodi-pioen zich in een frisse maar goed doorlatende border, ver van de hitte van de zon, gecombineerd met tijdloze vaste planten zoals akeleien, klokjesbloemen, purperen vingerhoedskruiden, blauwe hosta's of kerstrozen. Alleen teelt in een pot wordt niet aangeraden, omdat haar behoeften daar niet vervuld worden. In de loop der tijd wordt de pioenroos majestueus, vermeerdert zich en bloeit steeds overvloediger.

De Emodi-pioen is ook een zeer gewaardeerde medicinale plant in India en Pakistan. Haar soortnaam, *emodi*, komt van het Latijnse *Emodi Montes*, dat in de oudheid de bergen aanduidde die India scheidden van het huidige Himalayagebergte. Deze soort heeft door hybridisatie aanleiding gegeven tot prachtige variëteiten zoals 'White Innocence', een immense, unieke pioenroos bedekt met zuiverwitte bloemen.