Polystichum setiferum Proliferum Wollastonii - Zachte naaldvaren

De Polystichum setiferum 'Proliferum Wollastonii', ook wel zachte naaldvaren genoemd, is een bossige cultivar met een vrij gedrongen, breeduitgroeiende habitus en een bijzonder grafisch loof. Deze wintergroene varen ontwikkelt prachtige, driehoekige en elkaar overlappende bladeren (fronden). Ze zijn intens en geometrisch verdeeld, zacht om aan te raken en hebben een mooie, heldergroene kleur die opvalt in de frisse schaduw waar hij goed zal groeien. Deze plant is schitterend in een bosachtige beplanting of geplant aan de rand van een waterpartij, in een humusrijke en goed doorlatende bodem.

De zachte naaldvaren, vroeger Polystichum angulare genoemd, is een botanische soort afkomstig uit West-Europa (vooral uit de zuidelijker streken en Groot-Brittannië), maar ook uit gematigde delen van Azië en Noord-Afrika. Zijn natuurlijke habitat bestaat uit schaduwrijke bossen en ravijnen op lage hoogte. In het wild komt hij in bijna heel Frankrijk en op Corsica voor, daar wel op grotere hoogte. Het is een vaste plant uit de niervarenfamilie (Dryopteridaceae) en de oorsprong van meer dan 300 min of meer onderscheiden cultivars, waaronder de variëteit 'Proliferum Wollastonii'.

De Polystichum setiferum 'Proliferum Wollastonii' onderscheidt zich van de soort door een gedrongenere groei en door zijn overlappende fronden, wat hem een dicht, maar tegelijkertijd kantachtig uiterlijk geeft. Deze varen vormt een pol met een breeduitgroeiende habitus, ongeveer 60 cm hoog en 80 cm breed. De fronden hebben een langwerpig driehoekig blad, zeer regelmatig en fijn verdeeld in 30 tot 40 paren deelblaadjes (pennen), die zelf weer onderverdeeld zijn in getande slippen (pinnulae), bedekt met zachte haartjes. De bladsteel van elke fronde is zeer geschubd en bruin. De bladeren hebben een wat zachte textuur en een stralende, licht- tot middengroene kleur, soms geelgroen in gefilterd zonlicht. Elke fronde blijft tot in het voorjaar aan de plant en verdroogt dan, terwijl de jonge scheuten verschijnen. De jonge krulvarens (crozières) die in het voorjaar tevoorschijn komen, zijn bruin en ontrollen zich vervolgens tot een glinsterende, zilverachtige tint.

De zachte naaldvaren is een redelijk winterharde soort (tot -18°C) die zich aanpast aan veel frisse en schaduwrijke situaties, in goed doorlatende grond, omdat hij stilstaand water niet verdraagt. De variëteit 'Proliferum Wollastonii' kan in de meeste van onze streken worden toegepast, in grond die altijd een beetje vochtig blijft. Zijn grote, zachte fronden komen op uit de schaduw en nodigen uit om aangeraakt te worden, bijvoorbeeld langs een schaduwrijk pad. In een bosachtige tuin kan hij gecombineerd worden met eenvoudige en weinig eisende planten zoals de muizendoorn (Ruscus) of hulst (Ilex). Hij past ook goed bij duivenkervel (Corydalis), struikfuchsia's, Japans berggras (Hakonechloa) en hosta's. Varens zijn prachtig aan de rand van een vijver of in grote, schaduwrijke rotspartijen. Je kunt ze ook planten in een zeer grote pot gevuld met vruchtbare potgrond en ze plaatsen bij een schaduwrijke ingang of op het terras, altijd beschut tegen de zon.