Polystichum munitum - Zwaardvaren

De Polystichum munitum, ook wel gewapende naaldvaren of zwaardvaren genoemd, is een prachtige groenblijvende varen die lijkt op de kerstvaren, maar een imposantere statuur en een bijzonder stevige structuur heeft die zorgt voor een uitstekende weerstand tegen weersinvloeden. Hij produceert een overvloed aan grote, smalle, zwaardvormige, leerachtige en satijnachtige bladeren (fronden) in een diepgroene kleur, die eruitzien alsof ze gepolijst zijn. Zijn zowel opgaande als uitwaaierende groeiwijze is elegant en zijn uitstraling is rijkelijk. Hij gedijt goed in een koel klimaat en in humusrijke, neutrale tot zure grond, en past zich aan aan een schaduwrijke of zelfs zonnige standplaats.

De zwaardvaren is een van de varens die endemisch is in het noordwesten van Noord-Amerika, waar hij langs de gehele Pacifische kust voorkomt, van zuidoostelijk Alaska tot zuidelijk Californië, maar ook landinwaarts tot in de Black Hills. Deze soort uit een koel klimaat groeit in overvloed in vochtige ondergroei en loof- of naaldbossen op lage hoogte. Het is een vaste plant uit de familie Dryopteridaceae, met een opgaande wortelstok en een nauwe verwant van de mannetjesvaren. De Polystichum munitum vormt een stipe (een soort valse stam) die tot 1/5 van de grootte van elk blad bereikt, bedekt met bruine schubben. Deze korte stipe laat een dichte pol loof vrij, met een fonteinachtige groeiwijze, die 90 cm tot 1,50 m hoog en breed wordt. Elke pol kan tot 50 leerachtige, steriele fronden produceren, met aan hun uiteinde opgaande, fertiele fronden. De bladschijf, lineair tot lancetvormig, is enkel geveerd en draagt 30 tot 50 paar deelblaadjes (pinnen).

De Polystichums vormen een zeer gevarieerd en bijzonder decoratief geslacht dat bij de meeste soorten en variëteiten het hele jaar door mooi is. Volledig winterhard past de gewapende naaldvaren zich aan aan vele standplaatsen, maar lijkt een duidelijke voorkeur te hebben voor koelere klimaten en neutrale tot zure bodems, wat hem een ideale kandidaat maakt om aan de voet van coniferen te staan. Net als bij zijn neef de kerstvaren, maken zijn grote, glanzende bladeren het mogelijk om mooie arrangementen te maken voor feesttafels, op een moment van het jaar dat er weinig bloemen zijn. In de ondergroei kan hij gecombineerd worden met eenvoudige planten zoals de stekelige muizendoorn (Ruscus), hulst (Ilex), mahonia of dwergmispel (Cotoneaster). Op een beschaduwde talud gaat hij goed samen met tongvarens (Asplenium scolopendrium) of een sterke, weinig eisende conifeer zoals de Siberische cipres (Microbiota decussata). In een verfijnder border begeleidt hij bijvoorbeeld fuchsia's, penningkruid (Lysimachia) en tweekleurige kuiflelies (Eucomis bicolor).

De Polystichums vormen een zeer gevarieerd en bijzonder decoratief geslacht dat bij de meeste soorten en variëteiten het hele jaar door mooi is. De naaldvaren van Braun (Polystichum braunii) is een zeer winterharde soort die zich goed aanpast aan bergklimaten of het klimaat in het noorden van Nederland, omdat hij van een vochtige lucht houdt. In de ondergroei kan hij gecombineerd worden met eenvoudige planten zoals de stekelige muizendoorn (Ruscus), hulst (Ilex), mahonia of dwergmispel (Cotoneaster). In een beschaduwde border gaat hij goed samen met tongvarens (Asplenium scolopendrium) of een sterke, weinig eisende conifeer zoals de Siberische cipres (Microbiota decussata). In een verfijnder border begeleidt hij bijvoorbeeld fuchsia's, grote hosta's (Hosta 'Empress Wu') en tweekleurige kuiflelies (Eucomis bicolor). Hij zal het ook goed doen in de buurt van een waterpartij, tussen kandelaarprimula's (Primula bulleyana) of Japanse sleutelbloemen (Primula japonica).