Gymnocarpium dryopteris - Gebogen driehoeksvaren

De Gymnocarpium dryopteris is een heel mooi klein kruidvarentje, beter bekend onder de namen Drietenige eikvaren of eikvarentje. Je vindt hem in onze bergbossen, waar hij meestal enthousiast groeit in frisse, schaduwrijke omgevingen op een bodem rijk aan humus en zand. Het is een prachtige verrassing om eind van de winter zijn mooie, fluweelzachte voorjaarsgroene bladeren uit de grond te zien komen, ieder jaar meer. Zijn krachtige en uitlopervormende wortelstok stelt hem in staat de bodem langzaam te koloniseren, zonder daarbij oncontroleerbaar te worden. Perfect om een beetje licht onder bomen te brengen, deze kleine botanische varen is gemakkelijk te acclimatiseren in onze tuinen, wanneer de omstandigheden hem bevallen. Hij is perfect in een geheel met een naturalistische inspiratie.

De Gymnocarpium dryopteris is een bladverliezende varen, meerjarig door zijn kruipende wortelstok, behorend tot de familie Woodsiaceae. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit Europa, Azië en Noord-Amerika. Het is een botanische soort die eerder in berggebieden voorkomt, op frisse tot vochtige, niet-kalkhoudende grond, die je vindt in de Pyreneeën, de Alpen, de Ardennen, maar ook bijvoorbeeld in de Morvan en Corsica. Zijn natuurlijke habitat bestaat uit eikenbossen en vochtige, schaduwrijke muren. Je kunt hem ook, maar zeldzamer, aantreffen op kalksteenachtige terreinen bedekt met humusrijke, dus zure grond.

Deze zeer winterharde varen ontwikkelt zich in het voorjaar en blijft in de winter ondergronds in rust. Uit zijn langgerekte, slanke wortelstok, voorzien van fijne wortels, komen in maart sterk driehoekige bladeren tevoorschijn, 7 tot 20 cm lang, zacht en fluweelachtig om aan te raken, gedragen door een lange, licht geschubde bladsteel, gemiddeld 30 cm boven de grond. De bladsteel is langer dan het bladmoes, dat twee keer opeenvolgend is verdeeld in min of meer gekartelde lobben. De kleur van de bladeren is een heel zacht groen, dat lichtgevend is in de schaduw. In staat om zich over de grond over meerdere meters uit te spreiden, is zijn groei vrij snel. De plant produceert sporendoosjes (sori), gerangschikt in 2 parallelle lijnen langs de middennerf van de lobben, die op kleine bruinachtige wratjes lijken.

Dit kleine varentje uit onze bergen vormt een heerlijke bodembedekker waar hij het naar zijn zin heeft: hij brengt een beetje weelderigheid in de schaduwrijke en vochtige zones van de tuin, die niet altijd gemakkelijk in te richten zijn. Zijn loof van een prachtig zacht groen is schitterend naast mosrijke stenen. Je kunt hem bijvoorbeeld combineren met longkruid (Pulmonaria), een mooie bonte klimop (Hedera helix 'Variegata'), met parelzaad (Soleirolia), met hosta's, altijd in gefilterd licht of in de schaduw. Je kunt hem ook toepassen in een tuin met een zeer Japanse sfeer, door hem te combineren met Hakonechloa en een Japanse regenboogvaren (Athyrium niponicum ‘Pictum’).