Stauntonia purpurea

De Stauntonia purpurea is een krachtige, weinig bekende maar zeer decoratieve klimplant, verwant aan zijn neven de Akebia en Holboellia. Deze windende plant kenmerkt zich door zijn gelobde, wintergroene en sierlijke blad en door zijn voorjaarsbloei met een intense rozengeur, afkomstig van donkerpaarse, hangende klokjes. Bij de warmste zomers kunnen er enkele eetbare vruchten ontstaan, eerst paars en bij rijping geel. Matig winterhard, toch is deze plant eenvoudig te telen op een schaduwrijke plek, in een vrij vochtige, humusrijke en licht zure bodem.

De Stauntaunia purpurea behoort tot de familie Lardizabalaceae. Deze eenhuizige klimplant (met aparte mannelijke en vrouwelijke bloemen aan dezelfde plant) is afkomstig uit Taiwan, waar hij groeit in valleien, dichte bossen en struikgewas, maar ook langs paden, op een hoogte tussen 1000 en 1600 meter. Het is een wintergroene, houtige liaan die 5 tot 7 meter hoog en 3 tot 4 meter breed kan worden. De groei is snel. Jonge twijgen en stengels zijn groen en gestreeerd, oudere takken zijn bedekt met een ruwe, grijsbruine schors. De bladeren zijn samengesteld uit 5 ovale - langwerpige tot elliptische, golvende deelblaadjes, met een lengte van 6 tot 10 cm en een breedte van 2,5 tot 4,5 cm. Ze zijn groen van kleur en hebben een leerachtig uiterlijk. In het voorjaar, in april-mei, produceert deze plant eenhuizige bloemen, zowel mannelijk als vrouwelijk, die sterk op elkaar lijken. Ze hebben de vorm van wijde, gebogen klokjes, waarbij de vrouwelijke bloemen iets langer zijn. Ze bestaan alleen uit kelkbladen, hebben een wasachtige textuur en een intense geur. De bloemen staan met 3 tot 7 stuks bij elkaar in kleine trosjes. Na de bloei volgt in het najaar de vorming van enkele paarse, 5 tot 6 cm lange, ovale en wratachtige vruchten, die eetbaar zijn als ze volledig rijp zijn.

De Stauntaunia voert met zijn geur mee naar verre horizonten en windt zich krachtig, als je hem zijn gang laat gaan, tot in de toppen van kleine bomen. Daarbij stelt hij zijn felgekleurde, tere bloempjes tentoon, die een mooi contrast vormen met het weelderige loof. In de meeste van onze klimaten vereist hij een beschutte standplaats. Door de windende stengels tijdens hun groei regelmatig aan te binden, kun je deze schaduwplant gebruiken om een tuinhuisje, een schaduwrijk prieel of een grote noordmuur te bekleden; zijn groeikracht maakt dat mogelijk. Hij houdt gezelschap aan Wisteria floribunda 'Premature' in een Japanse sfeer, of mengt zich met de bloei van Clematis montana en Japanse kamperfoelies. Deze Stauntonia kan ook in grote bakken worden geteeld, die bij strenge vorst op een beschutte plek kunnen worden gezet.