Morus alba Milanowek - Witte moerbei

De Morus alba 'Milanovek' is een selectie van de Witte moerbei van Poolse herkomst, gewild vanwege zijn vorstresistentie en productiviteit. De boom produceert grote, langwerpige, zwarte vruchten met een heerlijk zoete smaak wanneer ze rijp zijn. Dit ras valt ook op door zijn lange vruchtdragende periode, van juni tot september: zijn twijgen dragen vruchten in verschillende kleuren, wat de plant een echte sierwaarde geeft. Zoals alle moerbeien is 'Milanovek' een uitstekende schaduwboom. Zeer winterhard, blijkt deze moerbei bovendien zeer goed bestand tegen hitte en droogte.

De moerbei 'Milanovek' behoort tot de Moerbeifamilie (Moraceae). Zoals alle bomen uit deze botanische familie, produceert hij in zijn weefsels een wit, melkachtig sap. De witte moerbei werd aan het eind van de 15e eeuw in Frankrijk geïntroduceerd, wat de ontwikkeling van de zijdecultuur mogelijk maakte. Oude exemplaren, die de herinnering aan vele knotbehandelingen bewaren, hebben vaak een holle, gedraaide stam die echt pittoresk is.

De Morus 'Milanowek' is een boom met een korte, dikke stam, bekroond met een uitgespreide, enigszins onregelmatige kroon als hij niet gesnoeid wordt. Vaker ziet men hem gevormd tot een ronde en compacte kop na snoei. Zijn groei is snel gedurende de eerste jaren, daarna vertraagt deze. Hij kan 6 tot 10 m hoog en breed worden. Zijn schors, lichtgrijs van kleur, barst open en wordt dikker, waarna hij grijsbruin kleurt. De bladeren, die bladverliezend zijn, zijn polymorf, wat betekent dat hun uiterlijk kan verschillen afhankelijk van hun positie op de twijgen. Ze hebben een diameter van 6 tot 8 cm, zijn 10 tot 20 cm lang, en staan verspreid, zijn gesteeld, en zijn ofwel enkelvoudig en hartvormig, of verdeeld in 3 tot 7 meer of minder diepe lobben, met een onregelmatig getande rand. Het blad, glanzend aan de bovenkant, is lichtgroen van kleur en verkleurt naar goudgeel in het najaar. De Witte moerbei ontwikkelt in maart-april mannelijke of vrouwelijke bloemen op verschillende plaatsen aan dezelfde plant. Zijn onopvallende bloei bestaat uit mannelijke of vrouwelijke katjes samengesteld uit piepkleine groengele bloempjes. In juni-juli geven de vrouwelijke bloemen vlezige vruchten, tot wel 10 cm lang. Hun kleur verloopt van groen naar wit, dan naar roze, rood en paars, bijna zwart wanneer ze rijp zijn. Ze zijn eetbaar, maar ook zeer in trek bij vogels. Het wortelstelsel van deze boom, zowel penwortelend als uitlopervormend, houdt niet van verplanten. Zijn kracht betekent dat je hem op een respectabele afstand van gebouwen moet planten. Zijn levensduur kan 150 jaar of zelfs meer bereiken.

De Morus alba 'Milanowek' groeit in een vruchtbare, goed bewerkte en goed doorlatende bodem, op een zonnige standplaats. Hij verdraagt vervuiling goed, maar heeft een hekel aan de kust en zeewind. Braakliggende grond zal baat hebben bij zijn aanwezigheid, omdat zijn bladeren elke herfst de bodem geleidelijk verrijken. Traditioneel gebruikt als laanboom, kan hij prima worden geplant in een fruitige haag, bijvoorbeeld samen met sleedoorns, mirabellepruimen, mispels, sneeuwballen en kornoeljes, tot groot plezier van de vogels. Hij kan een interessante solitair zijn, alleenstaand midden in het gazon geplant. Vermijd planten bij een terras, want zijn vruchten maken vlekken op de grond. Gebruik hem ook om het kippenhok te beschutten, je kippen eten de gevallen vruchten op. Zijn bladeren dienen als voedsel voor zijderupsen en worden gebruikt als voer voor konijnen.

De vruchten van de witte moerbei 'Milanowek' kunnen vers of gekookt worden gegeten. Ze zijn veel zoeter dan de vruchten van de zwarte moerbei, ze bevatten vitamine C, D en E, en ijzer. Je kunt ze rauw eten, of gebruiken om jam en gelei van te maken, of om taarten mee te vullen. Ze geven een zoet accent aan zomersalades en zachtheid aan fruitsalades. Hun smaak combineert goed met die van bramen (wilde braam of tuinbraam) en met die van steenvruchten: abrikozen, pruimen en perziken. Wie van zoet-zout houdt, kan ze gebruiken als begeleiding bij varkensvlees, eend of wild. Combineer ze ook met basilicum, munt, bakkruiden, rucola, room en mascarpone, of gemengd met citrusvruchten.