Ulmus minor - Gladde iep

De Ulmus minor, de Veldiep, soms ook wel Iep of Gladde iep genoemd, was een grote en prachtige, bladverliezende boom die kenmerkend was voor ons hele landschap, totdat een gevreesde epidemie van iepenziekte in de jaren 70 de grote exemplaren decimeerde. Tegenwoordig komt hij nog voor in enkele tuinen waar hij een respectabele leeftijd kan bereiken. Gewaardeerd om de schaduw die hij in de zomer biedt, nuttig voor het kleine dierenleven in de tuin, biedt de veldiep ook prachtige herfstkleuren. Een waar overblijfsel van onze inheemse flora, is hij perfect aangepast aan ons klimaat en verdraagt hij een breed scala aan neutrale tot basische bodems, inclusief zware, kalkhoudende en vrij droge grond. Deze iep is voorbehouden aan grote tuinen.

De Ulmus minor (syn. Ulmus campestris), uit de familie van de iepenfamilie (Ulmaceae), is oorspronkelijk afkomstig uit een uitgestrekt gebied dat Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika beslaat. Tegenwoordig komt deze iep hier en daar nog voor, vaak in de vorm van hakhout, dat regelmatig door de ziekte wordt teruggesnoeid. Enkele zeldzame exemplaren lijken aan de ziekte te ontsnappen, en de soort blijft ook bestaan in de vorm van mooie tuinvariëteiten met beperkte groei. Het is een boom die qua uiterlijk nogal variabel is.

De veldiep heeft over het algemeen een opgaande groeiwijze en een zeer brede kroon. Het is een grote, bladverliezende boom die zeer winterhard is en vrij snel groeit. Hij bereikt ongeveer 25 meter hoogte bij een breedte van 18-20 meter, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De bast die de stam en de twijgen bedekt, is eerst glad maar barst na verloop van tijd en ontwikkelt soms wat kurkachtige uitstulpingen. Het blad doet denken aan dat van de hazelaar en de els. Maar bij de veldiep is de bladschijf aan de basis, bij de bladsteel, asymmetrisch. De bladeren, 8 tot 10 cm lang, zijn ovaalrond van vorm, ruw en fijn getand aan de rand. Ze zijn lichtgroen bij het uitlopen, worden heldergroen aan de bovenkant, terwijl de onderkant bezaaid is met roodachtige, klierachtige puntjes met kleine haartjes. Het blad krijgt, voordat het valt, in de herfst prachtige goudgele kleuren. De Ulmus minor produceert een onopvallende bloei in maart-april, vóór het verschijnen van de bladeren. De trosjes kleine rode bloemen ontwikkelen zich op tweejarige twijgen. Na de bloemen volgen, op vrouwelijke exemplaren en in aanwezigheid van mannelijke bomen, gevleugelde, tweekleurige vruchten: lichtrood in het midden en geelgroen (lindekleurig) aan de rand.

De Veldiep staat bij voorkeur solitair, in een tuin die groot genoeg is om hem te herbergen. Wanneer ruimte geen probleem is, past zijn landelijke karakter goed bij dat van esdoorns (Spaanse aak, kaneelesdoorn), haagbeuken, beuk en lindes. Deze boom wordt in principe geplant voor de lange termijn, in een park samen met andere zeer duurzame soorten zoals eiken, ceders, kastanjes, paardenkastanjes, platanen ...