Acer campestre - Veldesdoorn

Acer campestre, beter bekend als de veldesdoorn, is een veel voorkomende boom in onze Nederlandse bossen, maar zeldzamer in warme, beschutte streken. Deze middelgrote boom heeft een ronde, dichte groeivorm en valt vooral op in het najaar, wanneer het blad prachtige gouden, koperen en bronzen tinten aanneemt. Van oudsher gebruikt in Engelse landschappelijke hagen, is hij perfect geschikt voor een informele haag of boomgroep in de tuin, die in de herfst een vlammend accent vormt aan de rand van uw tuin. Deze makkelijke en weinig eisende boom verdraagt snoei uitstekend, waardoor hij ook in kleinere tuinen op maat gehouden kan worden.

Oorspronkelijk afkomstig uit Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika, is Acer campestre eerder een bosboom dan een veldboom. Door zijn langzame groei bereikt hij gemiddeld een hoogte van 8 meter en vormt hij een kroon van 4 meter breed in onze tuinen, als hij niet gesnoeid wordt. Zijn vorm is bolrond en compact. Na verloop van tijd kan deze soort, die veel ouder dan een eeuw kan worden, meerdere verweven stammen vormen, elk met een dichte kruin. Het blad van deze esdoorn is groen, licht glanzend en bladverliezend. Het bestaat uit kleine blaadjes van 5 tot 10 cm lang, met 3 tot 5 lobben. Vaak is bij deze soort het melkachtige sap te zien dat uit de bladeren lekt. In het najaar kleurt het blad door de eerste kou in meer of minder koperachtig of brons getint goudgeel. De zeer onopvallende bloei vindt plaats in het voorjaar, tegelijk met het uitlopen van het blad. De kleine, groenachtige bloempjes staan in schermvormige pluimen. Daarna vormen zich de gevleugelde, vaak roodachtige vruchten, de zogenaamde 'helikoptertjes' of samara's. De vleugels van deze vrucht staan tegenover elkaar en zijn perfect uitgelijnd. De veldesdoorn levert het hardste hout van het hele geslacht. De schors is lichtgrijs van kleur en gebarsten. De twijgen van jonge bomen hebben vaak een kurkachtige, geribbelde, isolerende en gegroefde schors, die vroeger gebruikt werd voor het maken van stokken voor pluimvee. Dit leverde hem de volksnaam 'hoenderhout' op. Het is goed om te weten dat wanneer hij groeit in het gebied waar hij samen voorkomt met de Spaanse aak (Acer monspessulanum), deze twee soorten zeer gemakkelijk met elkaar kruisen.

De veldesdoorn hoort bij ons landschap, wat misschien verklaart waarom we hem soms over het hoofd zien... tot in het najaar, wanneer hij het platteland in vuur en vlam zet. Hij is werkelijk makkelijk in de teelt en groeit in elke normale, zelfs kalkhoudende bodem, mits deze voldoende diep is. Hij komt prachtig tot zijn recht in het midden van een border met bloeiende struiken, die voor de kleur zorgen die hij van het voorjaar tot de zomer mist. U kunt hem ook combineren in een landschappelijke haag met bladverliezende kardinaalsmutsen, een haagbeuk 'Orange Retz', pruikenbomen, meidoorns, sierappels of met zijn neef de Spaanse aak. Plant aan zijn voet kleine schaduwminnende vaste planten (dovenetel, elfenbloem, ooievaarsbek Geranium macrorrhizum, zwartgras Ophiopogon planiscapus 'Nigrescens') om te genieten van zijn mooie schors en zijn vlammende herfstkleuren.