Eucalyptus urnigera glauque - Gomboom

De Eucalyptus urnigera f. glaucus, ook wel de urn-gomboom genoemd, is een bergsoort uit Tasmanië die interessant is vanwege zijn goede winterhardheid. Deze kleine boom met een matige groei onderscheidt zich door zijn prachtige, lichte schors die verschillende tinten vertoont. Dit is de blauwgroene vorm, met een prachtig blauwachtig wintergroen blad. Met name het jeugdblad, dat bestaat uit bijna ronde, tegenoverstaande bladeren, is bijzonder aantrekkelijk. Deze Eucalyptus bloeit met kleine witte pluimpjes, op wisselende momenten in het jaar, maar meestal aan het einde van de zomer. Hij groeit in de volle zon, in de meeste grondsoorten behalve die met te veel kalk, en is goed aangepast aan gematigde klimaten.

De Eucalyptus urnigera is een endemische soort in Tasmanië, waar hij voornamelijk in het zuidoosten van het eiland en op enkele geïsoleerde plekken voorkomt. Hij groeit daar in bergachtig gebied, van halverwege de helling tot op meer dan 1000 meter hoogte, in ondiepe grond, tussen rotsachtige uitlopers, op toppen en in open bossen. Net als alle Eucalyptussoorten, behoort hij tot de grote Myrtenfamilie (Myrtaceae), die rijk is aan sierlijke geslachten (Callistemon, Chamaelaucium, Melaleuca...). De groene vorm van de E. urnigera komt meer op lagere hoogtes voor, terwijl de blauwgroene vorm de voorkeur geeft aan hogere gebieden en toppen. Deze soort - zoals veel andere Eucalyptussoorten - ontwikkelt een lignotuber, een zetmeelrijke verdikking aan de voet van de gedeeltelijk ondergrondse stam, die de hergroei van knoppen na een brand mogelijk maakt. Deze aanpassing aan de lokale omstandigheden verklaart waarom de meeste soorten goed herstellen na een snoei, zelfs een rigoureuze, waardoor je planten kunt verjongen door de groei van jonge twijgen te stimuleren.
Met een gemiddelde groeisnelheid en een bescheiden ontwikkeling vormt deze Eucalyptus een boom van ongeveer 12 meter hoog (vaak minder in ons klimaat), met een relatief smalle groeiwijze in zijn natuurlijke omgeving vanwege de concurrentie van omringende bomen. Hij heeft dan de neiging om het licht waar hij dol op is te zoeken door omhoog te groeien, waarbij de stam onderaan kaal wordt en bovenaan een licht uitwaaierende kroon draagt. Solitair geplant vormt hij een bredere kroon, met een beter over de hoogte van de boom verdeelde vertakking. De gladde schors tooit zich met bijpassende kleuren, een mengeling van wit, lichtgrijs, geel en enkele bruinere tinten. Hij schilfert regelmatig af in lange stroken die op de grond onder de boom vallen.
Het blad is ook een sterk sierpunt van deze soort, vooral bij deze blauwgroene vorm. Het jeugdblad is meer blauwachtig dan groen en heeft kleine, bijna ronde blaadjes met een diameter van 2 tot 3 cm. Zonder bladsteel en tegenoverstaand omsluiten ze de jonge stengels, die ook een blauwachtige kleur hebben. Het volwassen blad heeft een heel andere vorm, zoals vaak het geval is bij Eucalyptus. De bladeren zijn dan afwisselend en gesteeld, en hun vorm is langwerpig tot licht elliptisch, met een lengte van 3,5 tot 9 cm en een breedte van 1 tot 2,8 cm. Hun kleur is eveneens blauwgroen en ze zijn aromatisch dankzij de klieren rijk aan etherische oliën, die zich op de kruisingen van de nerven van het blad bevinden.
De zeer klassieke bloei bestaat uit kleine bloemen zonder kroonbladen, waarvan de meeldraden decoratief zijn. Deze witte bloemen zijn met drie gegroepeerd in de bladoksels en verschijnen in Tasmanië bijna het hele jaar door, maar met een duidelijker piek van april tot juli. In ons klimaat vindt de bloei meestal aan het einde van de zomer plaats, maar de relatief bescheiden grootte van de witte pluimpjes maakt het niet echt een opvallende gebeurtenis. De kleine vruchten die erop volgen hebben een merkwaardige urnvorm, die deze soort zijn naam heeft gegeven. Ze hebben geen sierwaarde.
De Eucalyptus urnigera groeit in rotsachtige grond, in neutrale tot zure, of zelfs alkalische bodems, mits ze niet te veel actieve kalk bevatten. Hij heeft zon nodig en houdt van frisse bodems, waarbij hij zelfs tijdelijke overstromingen verdraagt. Onze gematigde klimaten, of zelfs halfcontinentale klimaten die niet te koud zijn, zullen hem goed bevallen, want hij is winterhard tot -15°C in goed gedraineerde grond. Aan de andere kant zal de droogte van het zuiden hem veel minder goed bevallen, hoewel hij, eenmaal goed geworteld, in staat is om droge periodes te doorstaan.

Deze Eucalyptus is een ware meevaller voor liefhebbers van exotische planten die niet aan de Côte d'Azur wonen. Een van de meest winterharde, samen met de Eucalyptus niphophila (met de veelzeggende Nederlandse naam Sneeuwgomboom), maakt hij het mogelijk om een typisch zuidelijke sfeer te creëren, zelfs in een koeler klimaat. Omdat hij in ons klimaat meestal niet hoger wordt dan 7 of 8 meter, is hij perfect voor kleine tuinen. Plant samen met hem andere sfeervolle planten zoals winterharde palmen: de Trachycarpus wagnerianus met zijn zeer grafische bladeren en zijn vezelige stam past perfect bij de Urn-gomboom om een droomscène te creëren. De langzamer groeiende en compactere, weinig bekende Rhapidophyllum hystrix, met zijn stekelige stam, en de Sabal minor, waarvan alleen de bladeren boven de grond uitkomen, creëren ook een bijzondere sfeer.