Quercus pontica - Pontische eik

Quercus pontica, de Armeense eik of Pontische eik, is een botanische soort met beperkte groei die voorkomt in de bossen van de bergen in het westelijke Kaukasusgebergte en het noordoosten van Turkije. Hij vormt een grote struik of een kleine, gedrongen boom met een brede kroon en draagt een kenmerkend bladverliezend loof, bestaande uit zeer grote, leerachtige bladeren met fijne tanden die doen denken aan die van de tamme kastanje. Het is een houtige plant met langzame groei die goed is aangepast aan warmte, wind en kalkhoudende bodems. Het laatste voordeel van deze ongewone eik is zijn bijna marcescente bladeren, die, zelfs als ze droog zijn, lang aan de twijgen blijven hangen.

De Armeense eik, ook wel Geplooide eik, Pontische eik of Pontische eik genoemd, behoort tot de napjesdragersfamilie (Fagaceae). In het wild wordt hij aangetroffen op hoogtes tussen 1.300 en 2.100 meter, in de bergbossen van het noordelijke Nabije Oosten, Armenië en de Kaukasus. Daar groeit hij als een grote struik of een boom met een hogere stam, die in rijke grond wel 12 meter hoog kan worden. Het is een soort voor een warm gematigd klimaat, die van kalkhoudende grond houdt, maar langdurige droogte niet verdraagt.

De Armeense eik, met zijn langzame groei (ongeveer 10 cm per jaar), bereikt in onze tuinen gemiddeld 5 meter in alle richtingen. Hij vormt spontaan meerdere stammen, maar kan ook op één stam worden gekweekt. Zijn schors is grijs en vertoont lange groeven. Zijn compacte kroon verandert van een breed kegelvormige naar een meer ronde vorm naarmate hij ouder wordt. Zijn twijgen zijn opvallend dik en rechtopstaand. Ze zijn kaal en vaak hoekig, voorzien van zeer grote, hoekige eindknoppen met een geelbruine kleur. De bladeren, die afwisselend aan de twijgen staan en breed elliptisch tot omgekeerd eivormig zijn, zijn opmerkelijk groot: ze meten 15 tot 25 cm lang en tot 10 cm breed. De rand is voorzien van fijne tanden. Ze hebben een "waxachtige" textuur, zijn middelgroen en glanzend aan de bovenkant en grijsgroen aan de onderkant. In het najaar krijgen ze een gele tot geelbruine kleur en blijven ze meestal lang aan de boom hangen. De bloemen verschijnen van mei tot juni in hangende, geelgroene katjes. De vruchten zijn eivormige eikels van ongeveer 2 cm lang, die voor de helft in het napje zitten. De Armeense eik heeft diepe penwortels en geeft de voorkeur aan een zonnige en licht beschutte standplaats. Hij gedijt in droge tot vochtige, goed doorlatende, vruchtbare en licht zure tot alkalische grond. Hoewel hij winterhard is, is hij op jonge leeftijd gevoelig voor late vorst.

De Pontische eik is een tolerante soort die zich kan aanpassen aan onze niet al te strenge streken, mits hij in voldoende losse en diepe grond wordt geplant. Hij kan solitair of in een groep worden geplant, of in een grote haag, samen met de Montpellieresdoorn, de steeneik Quercus ilex, de Portugese laurierkers Prunus lusitanica of de grote Chinese glansmispel Photinia serratifolia.