Catalpa bignonioides Variegata - Trompetboom

De Catalpa bignonioides 'Variegata' is een fraai bonte vorm van de sierboom Catalpa. Het gebruikelijke groen van het blad wordt grotendeels ingenomen door een rand in zachtgroen tot crèmegeel. Deze mooie bonte tekening komt vooral tot uiting op de jonge bladeren in het voorjaar, en wordt in de loop der jaren groener. Kleiner dan de gewone Catalpa, ontwikkelt hij hetzelfde prachtige hartvormige blad en een bloei in lila-witte pluimen, gevolgd door vruchten in lange, hangende peulen. Hij biedt een dichte en aangename schaduw in de tuin in de zomer. Hij geeft de voorkeur aan een plek in de halfschaduw. Een krachtige snoei elk voorjaar geeft een spectaculair effect bij deze variëteit; het zorgt voor extra grote, sterk bonte bladeren van grote sierwaarde, ten koste van de bloei.

De Catalpa bignonioides, ook wel Trompetboom genoemd, is een bladverliezende boom uit de Trompetboomfamilie (Bignoniaceae): hij is een neef van mooie klimmers zoals Campsis, Bignonia, Podranea en andere Tecomaria. Oorspronkelijk afkomstig uit het zuidoosten van de VS, werd hij in 1726 in Europa geïntroduceerd. Het is een lichtminnende soort die houdt van een vrij vochtige bodem, kalksteen verdraagt en zeer goed bestand is tegen stedelijke vervuiling. Hij vertoont een snelle groei, een dichte en vertakte vegetatie en opmerkelijk grote bladeren. Op 10-jarige leeftijd meet deze boom tussen de 8 en 15 meter hoog en ontwikkelt hij een brede kroon van 10 tot 15 meter. Zijn grijsbruine, licht gegroefde schors schilfert na verloop van tijd af in kleine platen. Zijn twijgen zijn bros. Zijn blad is bladverliezend, het verschijnt laat in het voorjaar en valt snel in het najaar. De bladeren hebben een langwerpige hartvorm, zijn middengroen in het voorjaar en de zomer, en verkleuren naar geel in de herfst. In juli draagt hij mooie trossen witte bloemen, die zeer geliefd zijn bij bestuivende insecten. Deze worden gevolgd door lange peulen van 20 tot 50 cm lengte, eerst groen en later bruin bij rijpheid. Zijn oppervlakkige wortelstelsel verdraagt geen droogte. Deze Catalpa wordt mooier en voller door hem elke 2 à 3 jaar rigoureus te snoeien.

De cultivar 'Variegata' vormt een kleinere boom: met zijn langzame groei bereikt hij op 10-jarige leeftijd een hoogte van 5 tot 6 meter en een breedte van 4 tot 5 meter. Bij het uitlopen zijn de bladeren koperpaars gekleurd. Daarna krijgen ze een groene tint met een zeer brede rand van crèmegeel of zachtgroen. De bloei vindt plaats in mei, aan het uiteinde van de takken. Het zijn pluimen vol klokvormige bloemen met gekartelde randen. De buitenkant van de bloemen is wit-lila, terwijl de binnenkant goudgeel gekleurd is. De nectarrijke bloemen worden bestoven door insecten en produceren hangende peulen, die op grote bonen lijken.

De Catalpa 'Variegata' staat graag in de halfschaduw om zijn blad te beschermen tegen de brandende zon. Zijn oppervlakkige wortelgestel en broze takken maken hem niet bestand tegen harde wind; het is raadzaam hem op een beschutte standplaats te planten, in middelgrote tot grote tuinen. Zeer decoratief en opvallend, wordt hij vaak solitair geplant in een stadstuin. In een border met grote struiken combineert hij mooi met andere soorten met gekleurd blad, waar hij mooi uitkomt door het contrast met donker blad, zoals dat van de Zwarte vlier 'Black Lace' of de Pruikenboom 'Royal Purple'. Aan zijn voet kunnen enkele vaste planten voor droge, schaduwrijke plekken worden geplant, mits ze niet te veel water nodig hebben, omdat zijn oppervlakkige wortels het vocht in de bovenlaag voor zich opeisen.