Acer pseudoplatanus Foliis Atropurpureis Argenteo - Gewone esdoorn

De Acer pseudoplatanus 'Foliis Atropurpureis Argenteovariegata' is een zeer zeldzame, van oorsprong Poolse variëteit van de gewone esdoorn. Hij kenmerkt zich door handvormige bladeren met een donkergroene, onregelmatig wit gemarmerde tekening; soms zijn het slechts kleine spikkels, soms grote vlekken. Het groen is zeer donker, wat het bonte effect versterkt, en de onderkant van het blad is roze-paars. Het is zonder twijfel een zeer sierlijke variëteit, met een langzame groei en een bescheiden uiteindelijke omvang. In het najaar verkleurt hij naar helder geel en oranje voordat het blad valt. Al deze prachtige kleuren komen zowel in de volle zon als in de halfschaduw goed tot hun recht, waardoor hij ook een wat donkerder hoekje in de tuin kan opfleuren.

De gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), niet te verwarren met de Noorse esdoorn (Acer platanoides), is inheems in de bergachtige streken van Europa en staat ook wel bekend als bergesdoorn. Het is een grote bosboom uit de zeepboomfamilie (Sapindaceae) die een hoogte van 35 tot 40 meter kan bereiken en vaak samen voorkomt met spar en beuk. Deze lichtminnende tot halfschaduw verdragende soort kan wel 500 jaar oud worden. Het hout wordt veel gebruikt in de muziekinstrumentenbouw.

De Acer pseudoplatanus 'Foliis Atropurpureis Argenteovariegata' is een gekweekte variëteit die in 1909 werd beschreven en geïntroduceerd door Feliks Rożyński. Hij werd tot 1913 gekweekt in de bekende boomkwekerijen van Podzamcze, verdween daarna decennialang en wordt nu vermeerderd vanuit de enkele grote exemplaren die tot op de dag van vandaag hebben overleefd. De groei is langzamer dan die van de soort, en de opgaande boom bereikt op 20-jarige leeftijd een hoogte van ongeveer 4 tot 5 meter bij een breedte van 3 tot 4 meter. Het bladverliezende, handvormige blad is groot, 15 tot 20 cm lang, en heeft vijf spitse, getande lobben. De witte marmering op de bladeren verschijnt soms als fijne, witte spikkels en soms als grote vlekken die het grootste deel van het bladoppervlak kunnen innemen. De bloei vindt plaats in april-mei, na het uitlopen van het blad. De kleine, geelgroene, zeer nectarrijke bloempjes staan in hangende eindstandige pluimen. De vruchtzetting, in de vorm van gevleugelde nootjes (vleugelnoten), is overvloedig, maar treedt pas op bij bomen van minimaal 20 jaar oud. De schors van de twijgen is olijfgroen tot grijs. Naarmate de boom ouder wordt, schilfert de schors af in grote platen.

De Acer pseudoplatanus 'Foliis Atropurpureis Argenteovariegata' komt het beste tot zijn recht als solitair of voor een groep van grotere, donkerder bomen. Zijn bescheiden omvang maakt hem geschikt voor middelgrote tot grote tuinen. Hij is volledig winterhard, windbestendig en verdraagt zeewind, en stelt weinig eisen aan de bodem, zolang deze maar voldoende diep en vochthoudend is zonder te veel kalk. Het bonte blad kan slecht tegen brandende zon; kies bij voorkeur voor een plek in de halfschaduw, zeker op warme, beschutte standplaatsen. Versterk zijn kleuren door hem in de buurt van een struik met roze of paars blad te planten, om de onderkant van zijn bladeren te accentueren. Denk bijvoorbeeld aan de Acer palmatum 'Twomblys Red Sentinel'. Als echo op zijn bonte blad zijn ook bonte kornoeljes een goede keuze, of plant een bonte klimop aan zijn voet, zoals de Hedera colchica 'Dentata Variegata'.