Pelargonium graveolens Bontrosaï - Citroengeranium

De Pelargonium graveolens 'Bontrosaï' is een natuurlijke mutatie van de sterk geurende pelargonium of citroengeranium, geliefd om zijn vreemde - maar aantrekkelijke - fluweelzachte blad dat helemaal gegolfd, gebobbeld en gekruld is. Deze vorm groeit minder snel dan de soort en bevat in zijn bladeren dezelfde intense geur die zowel aan roos als citroen doet denken. En de zomerbloei is identiek, in de vorm van kleine roze bloempjes, getekend met granaatrood, gegroepeerd in kleine schermen. Een unieke, ongewone en aparte plant, om te pronken in een mooie pot, of om te vormen tot bonsai! Het is een vorstgevoelige plant die vorstvrij overwinterd moet worden. 

Oorspronkelijk groeiend in twee gescheiden regio's van Zuid-Afrika, maar ook in Zimbabwe en Mozambique, waar het klimaat wordt gekenmerkt door warme, vochtige zomers en zeer milde winters, is Pelargonium graveolens een vaste, maar niet winterharde heester. Hij behoort, net als alle geraniums, tot de familie Geraniaceae. In de natuur houdt de plant van bergachtige gebieden, vooral vochtige ravijnen. Zijn bossige groeiwijze wordt ondersteund door harige stengels, die met de tijd verhouten, en zorgen dat de plant langzaam zo'n 40 cm in alle richtingen bereikt (of iets meer in de vollegrond). Regelmatige snoei houdt hem mooi compact. Zijn opvallende loof bestaat uit diep gelobde, sterk gegolfde bladeren, waarvan het opgezwollen uiterlijk kan doen denken aan een bladluisaantasting. Ze zijn zacht en fluweelachtig om aan te raken, door de aanwezigheid van vele haartjes die een zeer geurige etherische olie afscheiden. Afhankelijk van de waarnemer en het seizoen, kan de geur verschillend worden ervaren; balsamisch, citroenachtig of dicht bij munt, maar in de zomer overheersen duidelijk rozige tonen.  De bloei vindt plaats van juni tot oktober, in de vorm van hoofdjes met 10 tot 15 kleine, lichte bloempjes in een fris, wat lila-achtig roze, van 15 mm groot. Minder spectaculair wellicht dan die van klassieke eenjarige of vaste hybriden, maar wel authentieker. De 2 bovenste kroonbladen, met granaatrode adering, zijn groter dan de 3 onderste. De plant is vruchtbaar en produceert enkele vruchten, in tegenstelling tot hybriden uit de Rosat-groep, die meestal steriel zijn. 

Bij een simpele aanraking verspreidt de Pelargonium graveolens 'Bontrosaï' een vrij sterke geur die aan je vingers blijft hangen en muggen op afstand houdt. Plant hem daarom, in pot binnen of in de tuin, op een plek waar je hem kunt aanraken: langs een pad of in een pot op het terras, in de serre. Wij zijn ooit, na een regenbui, stil blijven staan bij een perk met geurende geraniums en hebben lang genoten van een kleine symfonie van delicate geuren. 

De bladeren worden soms in de parfumerie gebruikt om een rozenessence te extraheren, en de Engelsen plukken de bloemen om hun 'Jellies' (gelei) te parfumeren... Probeer eens een recept op smaak te brengen met de bloem van de geurpelargonium, het werkt! De eetbare bladeren worden gebruikt in fruitsalades en in potpourri.