Hoe maak je een beukenhaag?

De beuk is een inheemse boom die je vaak in onze bossen tegenkomt. In de tuin wordt hij veel gebruikt om hagen te vormen. De beuk heeft namelijk veel goede eigenschappen waarmee je een mooie groene afscheiding kunt creëren:

• een snelle groei ;
• een goede snoeitolerantie ;
• weinig eisen aan de bodem, zolang deze goed doorlatend is (het overtollige water niet vasthoudt) ;
• marcescent blad (dat wil zeggen blad dat afsterft, maar tot het verschijnen van nieuwe scheuten in het voorjaar aan de boom blijft zitten), waardoor de haag ook in de winter een goede afscheiding vormt en toch licht doorlaat ;
• een lange levensduur;
• een goede vorstbestendigheid.

Hier vind je onze adviezen en handleiding om een beukenhaag in de tuin goed aan te planten en te verzorgen.

Welke beuken kies je voor een haag?

De beste beuken voor een haag

Voor een haag kun je uit verschillende beukenvariëteiten kiezen :

• de gewone beuk of groene beuk (Fagus sylvatica), met dicht blad dat in het najaar prachtig koperkleurig wordt ;
• de variëteit ‘Dawyck Gold’, met een zuilvormige groeiwijze en helder goudgele bladeren in het voorjaar ;
• ‘Atropurpurea’, ook wel bruine beuk genoemd vanwege de kleur van het blad ;
• ‘Riversii’, een andere bruine beuk die langzamer groeit, met bladeren die bijna violet kleuren en prachtig contrasteren met de zilvergrijze schors ;
• de cultivar ‘Purpurea Tricolor’, een beuk met opvallend bont, bruin blad met roze en witte tinten.

Je kunt één soort kiezen voor je beukenhaag, of verschillende bladkleuren combineren voor een minder eentonige en strakke haag. Wissel bijvoorbeeld groen blad en bruine beuk af voor een dynamischere en decoratieve haag. Je kunt ook een haag van bruine beuken maken door meerdere van deze variëteiten met gekleurd blad te combineren.

De leveringsvormen van beuken

Bij boomkwekerijen of tuincentra vind je beuken meestal in twee leveringsvormen: met blote wortel of in een pot of kweekpotje.

Beuken met blote wortel zijn planten die vlak vóór levering uit de grond zijn gehaald. Daarom zijn ze alleen verkrijgbaar tijdens de vegetatieve rust van de bomen, tussen het einde van het najaar en het einde van de winter. Ze zijn bij aankoop veel voordeliger en slaan goed aan. Ze moeten echter zeer snel na aankoop worden geplant om uitdroging van de wortels te voorkomen. Ook hebben ze vooraf een kleine voorbereiding nodig: het pralineren.

Beuken in een pot zijn vrijwel het hele jaar verkrijgbaar, maar zijn duurder bij aankoop. Ze kunnen nog even wachten voordat je ze verplant en geven snel resultaat. Dat is ideaal als je haast hebt of slechts een deel van een haag wilt aanvullen. Beuken die je in een kweekpotje van ongeveer 10 cm koopt, zijn goedkoper, maar vragen meer geduld voordat de bomen een geschikte hoogte hebben bereikt.

De keuze voor de leveringsvorm hangt dus vooral af van:

• de plantperiode ;
• de gewenste tijd tot het gewenste resultaat ;
• je budget.

Wanneer plant je een beukenhaag?

De beste periode om een beukenhaag te planten is in het najaar (oktober-november) of aan het begin van het voorjaar (maart-april).

Beuken met blote wortel moet je zo snel mogelijk na aankoop planten.

Theoretisch kun je beuken in een pot het hele jaar door planten, behalve tijdens vorst- of droogteperiodes.

Kies een rustige, windstille en droge dag zonder grote hitte. Plant niet meteen na hevige regen of een vorstperiode, omdat de bodem dan nog koud en doordrenkt kan zijn.

Waar plant je een beukenhaag?

Beuken stellen weinig eisen aan de bodem, maar je moet wel enkele voorzorgsmaatregelen nemen. Het substraat moet goed doorlatend zijn, zodat het overtollige water niet wordt vastgehouden. Maak zware, kleiige bodems indien nodig lichter.

De bodem moet eerder fris (licht vochtig) en rijk aan organische stof zijn. De grond mag licht kalkrijk of zanderig zijn, maar niet zuur.

Beuken zijn niet geschikt voor een te warm en droog klimaat. Daarom worden ze doorgaans niet aangeraden om in het zuiden van Frankrijk een haag te vormen.

Wat de standplaats betreft, doen bruine beuken het vooral goed in de zon, terwijl je beuken met groen blad in de halfschaduw kunt planten.

Houd er ten slotte rekening mee dat een zeer winderige standplaats ertoe kan leiden dat de bladeren in het najaar en de winter afvallen of het oppervlakkige wortelstelsel beschadigd raakt.

De verschillende stappen bij het planten van een beukenhaag

De bodem voorbereiden

Bereid de bodem vóór het planten goed voor en maak hem schoon. Zodra je de zone hebt afgebakend:

• Pak een hak om het gras te verwijderen en de bovenlaag van de bodem los te maken;
• Verwijder het onkruid met een schoffel of wiedijzer;
• Gebruik een spade om de grond los te maken;
• Verwijder wortelresten van planten, grote stenen enzovoort;
• Voeg eventueel goed verteerde paardenmest of goed verteerde compost toe om de zone te verbeteren.

Als je de bodem van tevoren voorbereidt, kun je hem afdekken met karton (dat je met bakstenen of stenen op zijn plaats houdt) of met een afdekzeil. Zo blijft de grond beschermd en vrij van nieuwe onkruidscheuten tot het planten.

De plantafstand bepalen

Plant de beuken vrij dicht op elkaar als je een tamelijk dichte haag wilt. De plantdichtheid hangt af van de hoogte van je beuken en van hun leveringsvorm. Eenvoudig gezegd: houd ongeveer 50 cm afstand tussen de planten aan, oftewel 2 beuken per meter haag.

Plant je een haag die lager dan 2 meter wordt, dan moet deze op minimaal 50 centimeter van de perceelsgrens staan. Voor een haag die hoger dan 2 meter wordt, geldt een afstand van minimaal 2 meter.

Je kunt de beuken in één rij planten voor een smalle haag, of in 2 rijen, evenwijdig aan elkaar of in een zigzagpatroon, voor een vollere en natuurlijker ogende haag.

Beuken met blote wortel voorbereiden

Planten met blote wortel hebben vóór het planten een kleine voorbereiding nodig: het pralineren. Daarbij bestrijk je de wortels met een mengsel dat ze hydrateert en beschermt, zodat de planten beter aanslaan.

Deze praline kun je kant-en-klaar kopen of zelf maken met grond, regenwater en mest. Voer deze stap ongeveer 24 uur vóór het planten uit.

Meer informatie: “Wortels van bomen en heesters pralineren ”.

Beuken in een pot of kweekpotje voorbereiden

Dompel beuken in een pot ongeveer 1 uur onder in een emmer of teil water, zodat de wortelkluit goed rehydrateert en je de pot gemakkelijker kunt verwijderen. Haal de bomen vervolgens uit de pot en maak het wortelstelsel voorzichtig los.

Snoei of kerf de wortelkluit licht in als je merkt dat er een wortelkluit is ontstaan. Meer informatie: “De wortelkluit”.

De stappen bij het planten

Als dat nodig is, trek je met een touw dat je aan enkele paaltjes vastmaakt (of met een metseltouw) een rechte lijn. Die lijn dient als leidraad om de haag mooi recht te planten.

• Graaf met een spade plantgaten (of meteen een sleuf) die ongeveer 2 keer zo diep zijn als de wortelkluit hoog is.
• Breng onder in de plantgaten een drainerende laag aan van grind, scherven van terracotta potten of kleikorrels.
• Meng de uitgegraven tuingrond met een handvol mest of goed verteerde compost per plantgat om de grond te verrijken en de structuur te verbeteren.
• Breng ongeveer 1/3 van dit mengsel onder in de plantgaten aan.
• Zet de wortelkluit mooi verticaal in de plantgaten en vul ze daarna aan met het substraatmengsel tot het hele wortelstelsel bedekt is.
• Druk de grond aan met je voeten.
• Geef royaal water.
• Breng een organische mulchlaag aan (stro, houtsnippers enzovoort).

Let op: beuken die in een pot zijn gekweekt, slaan soms wat langzamer aan en hebben regelmatiger water nodig, vooral tijdens een droogteperiode.

Hoe verzorg je een beukenhaag?

Hoe vaak je snoeit, hangt af van de uitstraling die je je beukenhaag wilt geven en van de groei. Voor een natuurlijke uitstraling is 1 snoeibeurt per jaar meestal voldoende. Voor een strakkere haag kun je vaker snoeien. Verwijder indien nodig in het najaar of aan het einde van de winter slecht gerichte takken om je haag een harmonischer silhouet te geven. Volgens de aanbevelingen van de Vogelbescherming kun je je haag beter niet tussen half maart en eind juli snoeien. Gebruik altijd vooraf ontsmet snoeigereedschap, zoals een snoeischaar of heggenschaar, om de verspreiding van ziekten te voorkomen.

Geef de haag tijdens de eerste 2 tot 3 jaar water bij droogte. De mulchlaag die je bij het planten hebt aangebracht, helpt het vocht beter vast te houden en verdamping te beperken. Vul de mulchlaag aan naarmate deze op natuurlijke wijze vergaat.

Houd vooral bij jonge, kwetsbare planten de cryptogamische ziekten in de gaten, zoals schimmels die kanker, echte meeldauw of honingzwam veroorzaken. Let ook op aantastingen door bladluizen, schildluizen (Coccoidea), cicaden of snuitkevers van de beuk.

Benodigd materiaal

Voor het planten en verzorgen van een beukenhaag heb je nodig:

• een hak, schoffel of wiedijzer ;
• een spade ;
• een rolmaat ;
• touw of metseltouw en paaltjes (optioneel) ;
• een snoeischaar of heggenschaar.