Fagus sylvatica Dawyck Gold - Goudgele zuilbeuk

De Fagus sylvatica 'Dawyck Gold' is een uitstekende variëteit van de beuk met een smalle, zuilvormige groeiwijze en een goudgeel blad in het voorjaar, dat lichtgroen wordt in de zomer en kopergeel in het najaar. Deze boom zal zelden hoger worden dan 20 meter met een breedte van 6 meter op volwassen leeftijd. Het zeer dichte, marcescente blad werkt zowel windbrekend als goed afschermend; het verdort in het najaar en blijft tot in het voorjaar aan de takken zitten, totdat het nieuwe blad verschijnt. Deze variëteit is gemakkelijk te kweken en is bijzonder interessant voor aanplant in een rij of als solitair.

De beuk, in het Latijn Fagus sylvatica, is een imposante boom met een brede, uitgespreide kroon. Zijn cilindrische stam is bedekt met een gladde, lichtgrijze schors. Deze boom kan eeuwenoud worden. Oorspronkelijk afkomstig uit Midden-Europa tot aan de Kaukasus, is het een van de meest voorkomende soorten in de Europese bossen. Hij beslaat 10% van de Franse bossen. De Fagus sylvatica is, samen met de eik, de meest populaire beuk in Frankrijk. Zijn roodachtige hout wordt gebruikt in de meubelmakerij en voor de fabricage van gereedschap en houten speelgoed, evenals voor brandhout. Zeer winterhard kan hij op volwassen leeftijd een hoogte van 20 meter bereiken.

De cultivar 'Dawyck Gold' werd in 1969 in Nederland verkregen, in Arboretum Trompenburg. Hij zou het resultaat zijn van een spontane kruising tussen de Fagus sylvatica 'Zlatia' en de cultivar 'Dawyck'. Hij heeft een zuilvormige groeiwijze met een goed gesloten, dichte kroon. Het blad bestaat uit afwisselend geplaatste, elliptische bladeren van 4 tot 10 cm lang. De bladranden zijn gegolfd en behaard. Ze hebben 5 tot 9 paar zijnerfparen. Bij het uitlopen zijn de bladeren goudgeel. Ze worden lichtgroen in de zomer en daarna kopergeel in het najaar. Ze zijn marcescent, wat betekent dat ze verdrogen maar aan de boom blijven zitten tot het volgende voorjaar, wanneer het nieuwe blad verschijnt. De bloemen verschijnen bijna gelijktijdig met het blad. Van april tot mei verschijnen er nauwelijks zichtbare, eenhuizige bloemen in een crèmekleur. De mannelijke bloemen zijn verenigd in hangende katjes van 40 tot 60 mm. De vrouwelijke bloemen zijn met 2 tot 4 stuks gegroepeerd in een omwindsel aan het uiteinde van de twijgen. Oudere exemplaren dragen vruchten, beukennootjes genaamd, met een glanzende, bruine kleur, bedekt met stekelige napjes. Deze vruchten, 12 tot 18 mm lang, zijn in kleine hoeveelheden eetbaar. Bergbewoners gebruikten ze vroeger om meel van te maken.

De Fagus sylvatica 'Dawyck Gold' is een winterharde, onderhoudsarme boom. Hij houdt van halfschaduw en niet te felle zon, en geeft de voorkeur aan een koel, gematigd klimaat. De grond moet fris en goed doorlatend zijn en altijd een constant vochtgehalte hebben, omdat hij droogte niet verdraagt. Als solitair geplant, brengt hij structuur en verticaliteit in de tuin. In een rij, langs oprijlanen of paden, zelfs smalle, heeft hij een lichte en verzorgde uitstraling. De schoonheid van zijn blad kan worden benadrukt door hem te combineren met bomen of struiken met contrasterend blad, zoals de cultivar 'Dawyck Purple' met purper blad.