Of je het nu citroenmelisse, citroenkruid of gewoon citroengras noemt, citroenmelisse (Melissa officinalis) heeft tal van aromatische, smaakvolle en zelfs geneeskrachtige eigenschappen. Deze kruidachtige vaste plant groeit bovendien snel en krachtig, waardoor hij in de moestuin soms wat woekerend kan worden. Toch bieden de frisgroene bladeren, vers of gedroogd, talloze mogelijkheden: voor kruidenthee en infusies, salades of kleine zakjes om het linnengoed in de kast te parfumeren. 

Voor de zomer stel ik je een heel eenvoudig recept voor citroenmelissesiroop voor. Heerlijk met ijsblokjes, terwijl je languit op een ligstoel in de schaduw van je favoriete boom ligt.

Lees meer: Citroenmelisse: zaaien, planten en kweken

Wat is citroenmelisse precies?

Citroenmelisse is een kruidachtige en aromatische vaste plant. Wanneer je de bladeren kneust, verspreiden ze een heerlijke citroengeur. Deze gemakkelijk te kweken plant staat al sinds de oudheid bekend om haar geneeskrachtige eigenschappen en heeft heldergroene, licht behaarde bladeren. Deze nuttige én sierlijke plant staat mooi in borders en zelfs in de moestuin. Je moet haar groeikracht wel een beetje in toom houden, want citroenmelisse kan snel gaan woekeren. De plant vormt lange wortelstokken en zaait zich bovendien zonder moeite spontaan uit.

recept voor citroenmelissesiroop

Daarom heeft iedereen die een klein plantje citroenmelisse heeft geplant al snel een mooie, rechtopstaande en bossige plant met veel vertakkingen, van ongeveer 80 cm hoog en bijna even breed. Ook vanwege haar afwerende werking tegen muggen is het prettig om deze plant in de tuin te hebben. En vanwege haar honingdragende eigenschappen. Van juni tot september verschijnen de witte of lichtroze bloemen. Ze bloeien langs de stengels, in de bladoksels. 

Citroenmelisse is minstens winterhard tot – 20 °C en kan overal worden gekweekt, in de zon of halfschaduw, in gewone tuingrond die rijk, vochtig, diep en goed gedraineerd is. 

Wanneer en hoe oogst je citroenmelisse?

Je oogst de bladeren van citroenmelisse idealiter vóór de bloei, van maart tot half juni. Oogst de bladeren bij voorkeur vroeg in de ochtend, zodat ze hun frisheid en aroma's behouden. Je kunt de bladeren eenvoudig oogsten met een schaar of snoeischaar.

citroenmelisse oogst van de bladeren

Een tweede oogst is mogelijk tussen het einde van de zomer en het begin van het najaar, in september.

Het recept voor citroenmelissesiroop

De ingrediënten

Voor ongeveer 80 cl citroenmelissesiroop heb je nodig: 

  • 70 g citroenmelissebladeren zonder stengels (knip hiervoor de stengels met een snoeischaar af en haal de bladeren eraf; bewaar de mooiste en zachtste bladeren)
  • 1 l water
  • 500 g witte suiker
  • 100 g bruine suiker
  • Het sap van een halve biologische citroen.

De stappen van het recept

Begin met het steriliseren van je fles: breng een pan water aan de kook en dompel de fles er helemaal in onder. Tel 10 minuten zodra het water weer kookt. Laat je fles daarna uitlekken en drogen op een schone theedoek.

  • Breng de liter water aan de kook in een grote pan.
  • Voeg de citroenmelissebladeren toe, heel of fijngesneden, nadat je ze hebt afgespoeld, samen met het sap van de halve citroen.
  • Haal de pan van het vuur en dek hem af met een deksel.

Laat dit mengsel 24 uur trekken. Zet de pan bij voorkeur koel weg, bijvoorbeeld in een garage. 

  • Na 24 uur moet je het met citroenmelisse geïnfuseerde water door een zeef gieten.
  • Knijp de bladeren uit door ze in je hand samen te drukken, zodat het sap vrijkomt. De uitgeknepen bladeren kunnen natuurlijk op de composthoop.
  • Voeg de twee soorten suiker toe aan het met citroenmelisse gearomatiseerde water en roer tot de suiker goed is opgelost.
  • Breng het geheel aan de kook, roer af en toe en laat 12 tot 15 minuten koken op een zacht borrelend vuur.
  • Laat de gekookte siroop vervolgens een uur in de pan staan.

De laatste stap is om de citroenmelissesiroop over te gieten in een mooie fles met een luchtdichte dop. Laat de siroop goed volledig afkoelen voordat je hem in de koelkast zet. 

Hoe bewaar je citroenmelissesiroop?

In tegenstelling tot siropen uit de winkel bevat citroenmelissesiroop geen conserveringsmiddelen. Het sap van de halve citroen voorkomt door zijn zuurgraad dat de siroop te snel bederft. Toch moet je de siroop in de koelkast bewaren.

Als je deze siroop onder goede omstandigheden bewaart, blijft hij vóór opening ongeveer twee maanden goed. Na opening moet je hem binnen een maand opmaken. Zodra de siroop troebel wordt of vreemd ruikt, kun je hem het beste weggooien. 

Hoe gebruik je deze citroenmelissesiroop?

Deze zelfgemaakte citroenmelissesiroop bereid je op dezelfde manier als industriële siroop. Je hoeft alleen maar één deel citroenmelissesiroop met 6 tot 8 delen water te mengen. Voeg ijsblokjes toe en je hebt een heerlijk citroenfrisse dorstlesser. Citroenmelissesiroop is ook erg lekker met limonade.

Je kunt deze siroop ook gebruiken in cocktails. 

Geef een andere draai aan het recept

  • Je kunt de hoeveelheid suiker naar smaak met 100 g verhogen of verlagen.
  • Voor extra frisheid kun je tijdens het trekken gerust enkele blaadjes munt toevoegen aan de citroenmelissebladeren. Ook de bladeren van basilicum passen hier heel goed bij. Je kunt deze citroenmelissesiroop ook maken door tijdens het trekken vlierbloesem toe te voegen. Verder kun je een kruidnagel of wat kaneel toevoegen.
  • Ontdek ook onze recepten voor muntsiroop, citroenmelissesiroop en lavendelsiroop in onze audiopodcast: