Geen tuintekst zonder compost! Als tuinier ben je al lang overtuigd van het nut van deze natuurlijke bodemverbeteraar voor je bodem: de compost verbetert de structuur en maakt de bodem lichter, terwijl hij de bodem verrijkt met organische stof. Tegelijkertijd helpt compost je om organisch keukenafval, resten van gewassen, grasmaaisel en snoeiafval en zelfs de mest van je dieren te recyclen. Ter herinnering: volgens de Milieuwet wordt het composteren van organisch afval vanaf 1 januari 2024 verplicht voor iedereen!
Er bestaan verschillende, meer of minder snelle methoden om je afval te composteren. Zo kun je je afval koud composteren op een eenvoudige hoop die in de openlucht ligt, in een silo of in een compostbak, en die regelmatig wordt omgezet. Een andere methode, die veel sneller maar ook tijdrovender en vermoeiender is, bestaat uit warm composteren. Ook een wormencompostbak is een interessante oplossing, misschien vooral geschikt voor mensen in de stad. Hetzelfde geldt voor oppervlaktecompostering.
Met een andere techniek kun je composteren in sleuven. Bekijk stap voor stap hoe je dat aanpakt.
Wat houdt composteren in sleuven precies in?
Deze composteringstechniek, die in Engelse tuinen vaker wordt toegepast dan in Franse moestuinen, houdt in dat je je afval rechtstreeks in de bodem van je moestuin begraaft. Dit keuken- en tuinafval wordt rechtstreeks in de bodem verwerkt. Het gaat dus om ondergrondse compostering, ook wel “compostering in greppels of gangen” genoemd. Daardoor vindt de bacteriële activiteit rechtstreeks in de moestuinbodem plaats en groeien de wortels van moestuinplanten in deze voedselrijke voorraad.
Composteren in sleuven werkt met een rotatie over twee of drie jaar, waarbij een deel van de moestuin niet wordt gebruikt. Daarom is deze methode gemakkelijker toe te passen op grote teeltoppervlakken.
De voordelen van composteren in sleuven
Bij traditionele compostering op een hoop, koud of warm, moet je de compost regelmatig omzetten met een mestvork of met een compostbeluchter, zodat het afbraakproces van het afval sneller verloopt. Vooral bij warm composteren wordt ook aangeraden om de temperatuur regelmatig te controleren en de hoop net zo regelmatig water te geven. Ten slotte moet je de compost, zodra hij voldoende is afgebroken en rijp is, over de moestuin uitstrooien. Daarbij moet je met de mestvork werken en misschien meerdere keren met de kruiwagen heen en weer rijden.
Bij composteren in sleuven vervallen al deze handelingen, die vaak inspanning vergen. Je moet vooraf wel sleuven graven met een schop... Een tweede voordeel is dat het afbraakproces veel minder lang kan duren. Afhankelijk van de bodemtemperatuur, de meer of minder grote aanwezigheid van micro-organismen (regenwormen en andere bacteriën), de kwaliteit van het afval en het koolstofgehalte ervan, kan de afbraak veel doeltreffender verlopen dan in een compostbak. En dus ook sneller.
Ten slotte zorgt composteren in sleuven, dat over drie seizoenen wordt toegepast, ervoor dat de bodem voortdurend met voedingsstoffen wordt verrijkt. De planten putten de bodem minder snel uit, omdat die het hele jaar door wordt “gevoed”.
Stap voor stap composteren in sleuven
Composteren in sleuven gebeurt over drie jaar of drie seizoenen.
Het eerste seizoen
- Verdeel je hele moestuin of een deel ervan in drie afzonderlijke rijen of stroken. Idealiter is elke strook niet breder dan één meter. Stroken van 50 cm volstaan. De eerste strook is bestemd voor de compostsleuf, de tweede strook blijft leeg en wordt gebruikt om door de moestuin te lopen en de derde strook is bestemd voor de teelt.
- Graaf op de eerste strook een kuil van 50 tot 70 cm diep en leg de uitgegraven grond aan de kant.
- Vul de sleuf in de loop van de weken voor twee derde met organisch keukenafval, maar ook met organisch afval uit dierlijke uitwerpselen, zoals paardenmest of kippenmest. Je kunt ook al het tuinafval toevoegen en daarbij proberen een evenwicht te bewaren tussen koolstofrijk en stikstofrijk afval.
- Dek een derde van de sleuf af met grond naarmate je hem vult. Tegelijkertijd kun je op de derde strook beginnen met zaaien of planten, of daarmee doorgaan. Alleen de middelste strook wordt niet gebruikt, maar je kunt er wel mulch aanbrengen.
- Aan het einde van het seizoen is de compostsleuf volledig gevuld en met grond afgedekt. Geef de sleuf regelmatig water als het seizoen droog is, zodat het afbraakproces sneller verloopt. Je kunt de sleuf ook met mulch bedekken.
Het tweede seizoen
In het tweede seizoen verschuif je de sleuven.
- De compostsleuf wordt het tuinpad, zodat het ingegraven organische afval voldoende tijd krijgt om af te breken.
- De strook die als tuinpad diende, wordt gebruikt voor de teelt.
- De derde strook, waarop het vorige seizoen werd geteeld, wordt de compostsleuf. Graaf opnieuw een sleuf met dezelfde afmetingen en begraaf je afval, net als in het vorige seizoen.
Het derde seizoen
- In de eerste compostsleuf komt nu de teelt. De planten profiteren daar van perfect afgebroken en zeer voedselrijke organische stof.
- De twee andere stroken verschuiven zoals eerder beschreven.
Dit systeem van composteren in sleuven over drie seizoenen kan ook over slechts twee jaar worden toegepast. Laat dan het looppad weg. Je wisselt twee stroken af: de ene is bestemd voor compostering en de andere voor zaaien en planten, en dat van seizoen tot seizoen.
Composteren in één sleuf
- Graaf een of meerdere kuilen in je moestuin van 30 tot 40 cm diep, afhankelijk van de hoeveelheid afval die je wilt composteren.
- Snijd en hak het keukenafval fijn en versnipper het groene tuinafval met de grasmaaier.
- Vul de kuil met afval en meng stikstofrijk afval (grasmaaisel, schillen van groenten en gewasresten) met koolstofrijk afval (versnipperde twijgen en takken) over een laag van 10 cm.
- Dek de kuil af met grond en geef regelmatig water als het seizoen droog is.
- Breng mulch aan op het oppervlak van de kuil om de groei van onkruid te voorkomen.
Na ongeveer zes maanden kun je rechtstreeks op de plek van de compostsleuf planten.
Opmerkingen