Ziekten en plagen van de oleander

Bacteriële kanker of bacteriose

Beschrijving

Zoals de naam al doet vermoeden, is bacteriële schurft een bacterie, Pseudomonas syringae, die door stekende insecten wordt overgedragen. De bacterie kan ook verzwakte planten aantasten die te lijden hebben onder stress, slechte plantomstandigheden of ingrijpende teeltmaatregelen, zoals herhaaldelijk snoeien. Het is een ‘opportunistische’ bacterie

Symptomen

Je herkent bacterievlekken aan de zwartachtige kankers of wratten die op de nerven van de bladeren verschijnen en de stengels, bloemknoppen en takken aantasten. Deze houtskoolkleurige woekeringen of gezwellen zijn bedekt met schors die barst, waardoor de sporen vrijkomen. Deze bacterie is zeer besmettelijk en kan worden verspreid door gereedschap, maar ook door wind en water.

Preventie

Omdat er geen echte behandeling tegen deze bacterieziekte bestaat, blijft preventie de enige doeltreffende manier om de ziekte te bestrijden: desinfecteer snoeigereedschap goed, beperk het snoeien en geef de plant regelmatig maar niet te veel water. Compost toevoegen voorkomt bovendien dat de oleander verzwakt.

Natuurlijke behandelingen

• Knip de zieke delen van de oleander weg en verbrand ze om verdere verspreiding te voorkomen.
• Elke 3 maanden vernevelen met Bordeauxse pap lijkt doeltreffend om de bacterie af te remmen.

De Botrytis cinerea of grauwe schimmel

Beschrijving

Het gaat om een microschimmel die als mycelium overwintert op dode plantendelen. De schimmel ontwikkelt zich vooral bij een te hoge luchtvochtigheid op een verzwakte plant en veroorzaakt deze grauwe schimmel.

Symptomen

Op de bladeren en stengels die verzwakken, ontwikkelt zich een grijze, viltachtige laag. De weefsels sterven snel af en er verschijnen grote bruinrode vlekken op de bladeren en stengels, die uiteindelijk verdrogen. Ook de bloemknoppen kunnen worden aangetast en komen moeilijk tot bloei.

Preventie

Ook hier helpen goede teeltomstandigheden het ontstaan van deze grauwe schimmel te voorkomen:

• Zorg voor een goed losgemaakte bodem en verbeter de bodem met sporenelementen.
• Geef regelmatig water, maar niet te veel. De oleander moet in een goed doorlatende bodem worden geplant.
• Zorg tijdens het overwinteren van de oleander in een pot voor voldoende luchtcirculatie rond de plant

Natuurlijke behandelingen

• Regelmatige behandelingen met Bordeauxse pap, met korte tussenpozen, kunnen effectief zijn om de verspreiding van deze schimmel te beperken.
• Verwijder alle aangetaste delen van de plant en verbrand ze.

Bladvlekkenziekte

Beschrijving

Deze ziekte wordt veroorzaakt door een schimmel, Ascochita heteromorpha. Vooral oleanders hebben er last van in een vochtig klimaat.

Symptomen

Zoals de naam al doet vermoeden, veroorzaakt deze cryptogame ziekte ronde, bruine vlekken op de bladeren, soms met een paarse rand. De bladeren drogen uit en vallen uiteindelijk af. Ook op de stengels kunnen vlekken zichtbaar zijn.

Preventie

Omdat deze ziekte vooral wordt veroorzaakt door een te hoge luchtvochtigheid, moet je minder water geven, de drainage van de bodem of potgrond verbeteren en de oleander overwinteren op een goed geventileerde, zonnige plek.

Natuurlijke behandelingen

• Als de ziekte al aanwezig is, behandel je de plant aan het einde van de winter of aan het begin van het voorjaar met Bordeauxse pap
• Verwijder de aangetaste bladeren en verbrand ze.

De schildluizen (Coccoidea)

Beschrijving

De oleander wordt voornamelijk aangetast door twee soorten schildluizen: schildluizen en wolluizen. Dit zijn kleine insecten die bijna onzichtbaar zijn met het blote oog en zich aan de onderkant van de bladeren vestigen. Ze voeden zich met het sap van de oleander

Symptomen

Wolluizen zijn te herkennen aan de witachtige, katoenachtige hoopjes op de bladeren en stengels. Ze produceren honingdauw, een kleverige substantie die de bladeren bedekt en de ontwikkeling van roetdauw bevordert.

Schildluizen produceren daarentegen geen honingdauw, maar zijn te herkennen aan een soort schild. Ze prikken in de bladeren van de oleander, die afsterven en uitdrogen. Schildluizen veroorzaken ook korstachtige afzettingen op de takken.

Preventie

Oleanders in pot moeten overwinteren in een geventileerde, lichte en niet te warme ruimte.

Natuurlijke behandelingen

• Veeg alle bladeren af met een wattenschijfje gedrenkt in alcohol van 90 °C en spoel ze daarna af met schoon water om alle wasachtige schilden van de schildluizen te verwijderen.
• Vernevel een oplossing tegen schildluizen, bestaande uit een theelepel vloeibare zwarte zeep, een theelepel koolzaadolie en een theelepel brandspiritus, verdund in één liter water. Vernevel een eerste keer en richt daarbij goed op de onderkant van de bladeren, en een tweede keer een halfuur later. Herhaal de behandeling daarna eenmaal per week.
• Verwijder de stengels en aangetaste delen en verbrand ze als de aantasting ernstig is.

Bladluizen op oleanders

Beschrijving

De bladluizen op oleanders zijn meestal geel of groen. Ze vermenigvuldigen zich snel op jonge scheuten, bloemknoppen en de bloemen van de plant. Ze komen ook voor aan de onderkant van de bladeren. Ze verschijnen meestal in het voorjaar en gedurende de zomer.

Symptomen

Net als schildluizen (Coccoidea) zuigen bladluizen sap op en produceren ze honingdauw, waardoor de bladeren aan elkaar kleven. Aangetaste bladeren krullen om zichzelf heen en raken bedekt met bobbels. Bladluizen zijn op zichzelf niet echt gevaarlijk voor oleanders, maar hun honingdauw veroorzaakt het ontstaan van roetdauw.

Preventie

• Beperk het gebruik van stikstofrijke meststoffen, die de samenstelling van het sap kunnen verstoren. Bladluizen vallen meestal te groeikrachtige oleanders aan.
• Plant in de buurt van oleanders planten die natuurlijke vijanden van bladluizen aantrekken, zoals lieveheersbeestjes, zweefvliegen en gaasvliegen…

Natuurlijke behandelingen

• Als er weinig bladluizen zijn, volstaat het om de aangetaste delen met een waterstraal af te spoelen.
• Spuit anders een oplossing van 3 theelepels vloeibare zwarte zeep, verdund in een liter water.

De spintmijten

Beschrijving

Spintmijten, ook wel rode of gele spint genoemd, zijn microscopisch kleine mijten. Ze worden met spinnen vergeleken omdat ze fijne webben aan de onderkant van de bladeren spinnen en zich voeden met de inhoud van de bladcellen.

Symptomen

De bladeren verkleuren geleidelijk, ze worden dof en grijs en vervolgens geel, drogen uit en vallen uiteindelijk af. Er verschijnen minuscule zijdeachtige webben.

Preventie

Omdat spintmijten van warmte en droogte houden, ontwikkelen ze zich vooral tijdens de overwintering. Regelmatig vernevelen is daarom onmisbaar. Zet de oleander in een pot bovendien uit de buurt van een warmtebron.

Natuurlijke behandelingen

• De oleanders overvloedig met een tuinslang besproeien
• Spuitzwavel verdund in water vernevelen. Deze verneveling wordt een week later herhaald, altijd op een dag waarop de zon optimaal schijnt en de temperatuur minstens 22 °C bedraagt.