Waarom bloeien mijn lelies niet?

Teelt van lelies: de bijzonderheden

Elegant ontvouwt de lelie haar charmes, haar vele kleuren en haar grote bloemen in tuinen met zeer uiteenlopende stijlen. De kleinste variëteiten kunnen ook in potten worden gekweekt. Er zijn 80 leliesoorten, waarvan sommige lastig te kweken zijn. Dit moet je weten over hun behoeften:

• De bodem: voor alle lelies moet deze goed doorlatend, los, rijk aan humus en organische stof zijn, en eerder zuur (behalve voor Lilium candicum, de martagonlelies, de longiflorumlelies en Lilium henryi, die op kalkrijke bodem groeien).
• De standplaats: Sommige lelies uit berggebieden of bosranden zijn meer geschikt voor halfschaduw, zoals de martagonlelies, de Henryilelies, de macklinialelies, maar ook de hansonilelie en de rubellumlelie. Dichte schaduw is echter schadelijk voor deze planten en het zijn niet de meest gekweekte soorten bij ons. Veruit de meeste lelies gedijen echt het best in de zon en bloeien daar in de meeste regio’s rijkelijk. In sterk aan de zon blootgestelde regio’s in het zuiden is lichte halfschaduw ideaal. Lilium candicum is de enige die goed tegen droogte kan en is het meest geschikt voor de zuidelijke helft van het land.
• De winterhardheid: de meeste zijn winterhard, omdat hun diep in de grond geplante bol hen beschermt. Toch hangt dit ook af van hun herkomst: ze komen uit Azië, Europa of Amerika.
• De plantdiepte: behalve de madonnalelie, die dicht bij het grondoppervlak wordt geplant, worden de andere lelies op een diepte van 15 tot 20 cm geplant.

→ Alles over lelies in ons uitgebreide dossier: De lelie: planten, kweken en onderhouden.

Lilium candicum (madonnalelie): een zonnige standplaats zorgt voor een rijke bloei

Wanneer en hoe bloeien lelies?

Lelies bloeien, afhankelijk van de talloze soorten en cultivars, tussen mei en september. De meeste bloeien tussen juni en juli, sommige botanische lelies al vanaf mei, zoals de Lilium pumilum. Controleer dus goed welke cultivar je hebt geplant: de kans is groot dat een lelie die niet bloeit een laatbloeiende lelie is, zoals bijvoorbeeld sommige oosterse hybriden.

Ze dragen soms één enkele bloem in een krans, maar vaak meerdere, van 5 tot 10, en soms zelfs een bloeiwijze die bestaat uit een tros van ongeveer twintig bloemen, zoals bij sommige cultivars van Lilium henryi (Lilium ‘Lady Alice’) of de martagonlelies.

Martagonlelies en Aziatische lelies: twee verschillende bloeiwijzen, maar altijd één enkele stengel met meer of minder bloemen

Belangrijkste redenen waarom lelies niet bloeien

Als er inderdaad bladontwikkeling begint op een goed ontwikkelde stengel (wat betekent dat je de bol niet ondersteboven hebt geplant!), moet je de oorzaken elders zoeken…

Ze staan niet zonnig genoeg

Lelies zijn zonplanten en als ze te veel in de schaduw staan, kunnen ze mogelijk niet goed bloeien, vooral in de noordelijke helft van Frankrijk. Net als bij clematis geldt voor lelies: het hoofd in de zon en de voet in de schaduw. Dat betekent dat de lelie voldoende zon nodig heeft om te bloeien (minstens 6 uur), hoewel sommige soorten beter halfschaduw verdragen (Turkse lelie, Lilium henryi, Lilium mackliniae of lilium hansonii bijvoorbeeld). Een verkeerde standplaats en te weinig zon zijn nadelig voor een rijke bloei van lelies.

→ Lees meer over de verschillende aspecten van zonlicht in ons artikel Licht in de tuin: standplaats, zon, schaduw en helderheid.

Ze zijn verkeerd of op het verkeerde moment geplant

Als ze te laat zijn geplant, hebben lelies niet genoeg tijd gehad om te groeien en hebben ze geen koudeperiode doorgemaakt die hen ertoe aanzet bloemen te vormen, zoals bij de Lilium candicum (madonnalelie). De plantperiode hangt af van het type lelie: oosterse lelies, die kwetsbaarder zijn, worden idealiter in het voorjaar geplant, terwijl winterharde lelies zoals de koningslelie in het najaar worden geplant.
Als ze te dicht op elkaar zijn geplant en er te weinig luchtcirculatie rond de bollen is, zullen ze ook moeilijk goed groeien, waardoor de bloei meestal minder uitbundig is. Over het algemeen plant je elke bol op 10-15 cm afstand, ook wanneer je een groot effect wilt bereiken door meerdere bollen te planten.

Ze zijn vermeerderd door stekken van schubben of door broedbolletjes te delen

Als je je lelies hebt vermeerderd door stekken van de buitenste schubben of door broedbolletjes te delen – deze kleine bollen die rond de moederbol groeien (of bij Lilium bulbiferum, Lilium tigrinum en Lilium lancifolium in de bladoksel) – wees dan niet verbaasd als ze het volgende jaar niet bloeien. Lelies die uit schubbenstekken zijn verkregen, hebben vervolgens minstens 2 tot 3 jaar nodig om te bloeien en worden in die periode in de boomkwekerij opgekweekt voordat ze worden uitgeplant. Je hoeft je dus geen zorgen te maken als dit het geval is.

→ Lees ook onze handleiding: Hoe vermeerder je bollen door middel van schubben?

Ze zijn aangetast door het leliehaantje

Het leliehaantje, de belangrijkste plaag van lelies, kan ook de oorzaak zijn van een mislukte bloei. Het is een rood kevertje uit dezelfde familie als de vuurwants. Een aantasting in het voorjaar kan zelfs leiden tot het afsterven van je bollen. Het zijn de larven die de bladeren en bloemknoppen vernietigen. Controleer je lelies regelmatig, zowel op als onder de bladeren, om te zien of ze niet zijn aangetast.

→ Lees in onze fiche hoe je van het leliehaantje afkomt: Leliehaantje, aantastingen behandelen

Ze hebben de bodem uitgeput

Hoewel lelies vaak winterharde en betrouwbare vaste planten zijn die lang op dezelfde plek blijven staan, hebben ze veel voeding nodig en putten ze de bodem toch al na enkele jaren snel uit. Om ze voldoende voeding te geven en een mooie bloei te bevorderen, moet je elke drie of vier jaar de bovenste laag van het substraat vervangen: breng in het najaar een rijk mengsel van bladaarde of goed verteerde compost aan.

Een schaarse bloei kan erop wijzen dat de bodem niet meer rijk genoeg is

Onderhoudstips en te vermijden fouten

• Verwar de verschillende soorten lelies en hun plantwijze (periode en diepte) niet met elkaar:
  – madonnalelies (Lilium candicum) worden aan het einde van de zomer of aan het begin van het najaar geplant, 3-4 cm onder de grond en op 20 cm afstand.
  – alle andere lelies worden op een diepte van 15 tot 20 cm geplant, dus 2 tot 3 keer de dikte van de bol.
  – botanische lelies, waaronder martagonlelies, worden op 10 tot 25 cm diepte geplant,
  – oosterse (hybride) lelies en Aziatische lelies worden in het voorjaar geplant, vanaf maart tot en met mei, op een diepte die gelijk is aan 2-3 keer de grootte van de bol.
  – de koningslelie wordt op 20 tot 30 cm afstand en op 15 tot 20 cm diepte geplant.
• Geef op de juiste manier water: ja, lelies houden van grond die tijdens hun groei en bloei vochtig blijft, maar dat betekent niet dat je ze overmatig water moet geven. Let dus goed op de watergift: zoals zo vaak is te weinig beter dan te veel, om te voorkomen dat de bollen gaan rotten. Een mulchlaag van mulch of compost in het voorjaar is ideaal om de grond rond de plant vochtig te houden. Geef lelies in potten in het najaar en de winter geen water meer; de seizoensregens zijn voldoende.
• Knip de bloemen na het verwelken geleidelijk weg, maar alleen het bovenste derde deel van de stengel, zodat de bol dankzij het resterende blad tijd heeft om nieuwe reserves op te slaan. Het beste is om de stengels pas aan het einde van het seizoen tot aan de grond af te knippen, zodra het blad vergeeld en verdroogd is.
• Wat meststof betreft, kun je voor of tijdens het planten altijd een langwerkende meststof toevoegen (beendermeel of hoornmeel, rijk aan fosfor). As en de kalium die deze bevat zijn ook interessant voor bollen, waaronder lelies (in kleine hoeveelheden, door de grond in het voorjaar licht los te harken), maar gebruik vooral geen stikstofmeststof. Lelies die in potten worden geplant, stimuleer je het beste in hun bloei met een vloeibare, kaliumrijke meststof, zoals meststof voor bloeiende planten.

→ Lees meer in onze adviesfiches: 10 tips voor succesvolle lelies, Hoe krijg je de hele zomer bloeiende lelies?