Planten die tijd nodig hebben om aan te slaan

De Thalictrum

De Thalictrums, ook wel ruiten genoemd, zijn prachtige vaste planten die erom bekendstaan dat ze de tijd nemen om volledig tot bloei te komen. Je moet echt wat geduld hebben voordat deze planten voor de halfschaduw hun volledige potentieel laten zien, want na 3 jaar worden ze pas echt interessant. Daarna verschijnt er een wolk van luchtige, zeer delicate bloemen, die afhankelijk van de variëteit wit of mauve zijn, boven aan de hoge stengels (sommige, zoals ‘Elin’, worden meer dan 2 m hoog!). Ook het loof van de ruiten wordt dichter en krijgt kleine, fijn ingesneden blaadjes die groen tot blauwgroen zijn en op het loof van akeleien lijken. Als je ze goed plant, zullen deze winterharde vaste planten geen enkel probleem geven. Ze zijn perfect achter in een border in natuurlijke en romantische tuinen!

→ Lees meer in onze fiche Thalictrum, ruit: planten, kweken en combineren

Ruit

De Pachysandra terminalis

Sommige bodembedekkers ergeren ons soms een beetje, omdat ze zo lang nodig hebben om zich te bedekken zoals we hadden gehoopt (dat wil zeggen… snel, zodat we ons het vervelende wieden kunnen besparen) een border of rotstuin. Dat geldt voor de Pachysandra terminalis, die op papier veelbelovend is, maar zich in de praktijk wat traag uitbreidt.

Toch heeft deze plant alles mee als mooie wintergroene bodembedekker: een prachtig glanzend loof, een zeer herkenbare en sierlijke bladvorm met een getande bladrand, een intensgroene kleur waarvan de lichtere nerven het bladmoes subtiel accentueren, en een kleine, onopvallende, crèmekleurige bloei aan het einde van het voorjaar. Vooral waarderen we hem om zijn aanleg om zich te vestigen op zeer schaduwrijke tot half beschaduwde plekken, aan de voet van een boom, in vochthoudende grond, en om de echt fraaie uitstraling die hij aan deze bosachtige plekken geeft.

Bent u dus gevallen voor de charme van deze prachtige bodembedekker, wapen u dan met wat geduld (vooral met de cultivar ‘Green Carpet’) en bedenk dat hij de moeite waard is: in de loop der jaren vormt hij een opmerkelijk golvend tapijt…

→ Lees meer in onze fiche Pachysandra terminalis: planten, kweken en onderhoud

Pachysandra terminalis

De Rodgersia

De grote, gerimpelde, handvormige bladeren van de Rodgersia aesculifolia of de samengestelde bladeren van de Rodgersia podophylla zijn ongetwijfeld wat deze spectaculaire vaste plant het aantrekkelijkst maakt, ook al is zijn zomerbloei zeker niet oninteressant.

Ideaal aan de rand van een vijver, ook de Rodgersia blijft enkele jaren achter voordat hij zich toont zoals we ons hadden voorgesteld. Raak dus niet in paniek als je deze prachtige schaduwplant met de nodige voorzorgsmaatregelen hebt geplant, namelijk in een absoluut vochtige, diepe en goed gedraineerde, lichtzure bodem en in de schaduw! Als de bladeren je in het begin veel te weinig ontwikkeld lijken, komt alles na 3 jaar goed, terwijl de bloei soms al na 2 jaar verschijnt. De Rodgersia is het wachten ruimschoots waard om van zijn sculpturale en bijna exotische uitstraling te kunnen genieten!

→ Lees meer over de Rodgersia in onze uitgebreide fiche

Schout-bij-nachten

De liriope

Hier is nog een vaste plant die wordt gewaardeerd om haar wintergroene karakter en haar bloei in mooie trossen, die helemaal aan het einde van de zomer en aan het begin van het najaar verschijnt. Hij brengt mauve of violette tinten in schaduwrijke borders en bloeit iets beter met wat zon. De Liriope, uit de Leliefamilie (Liliaceae), behoort ook tot de planten die er wat langer over doen om goed aan te slaan. Plant ze daarom niet te dicht op elkaar als je ze in een smalle border gebruikt, want vanaf het tweede jaar zal hij zich al flink ontwikkelen wat het loof betreft en vanaf het derde jaar veel rijker bloeien.

Liriope muscari

→ Lees meer over Liriope: planten, telen en vermeerderen

De Hakonechloa en de Ophiopogon

Hoewel ze niet tot dezelfde botanische familie behoren (Hakonechloa met zijn anijsgroene kleur is een lid van de Grassenfamilie (Poaceae), terwijl de bijna zwarte Ophiopogon tot de Leliefamilie (Liliaceae) behoort, net als Liriope), behandelen we ze hier samen vanwege hun vaak gezamenlijke en door hun kleurcontrast bewonderenswaardige gebruik.

Deze twee vaste planten komen allebei uit de Japanse bergen en doen het uitstekend in moderne, Japanse of natuurlijke tuinen. Misschien zijn ze u tijdens een tuinbezoek al opgevallen, maar u moet weten dat Hakonechloa er echt de tijd voor neemt om een prachtige pol te vormen: reken op minstens 4 jaar voordat u een mooi watervalachtig beeld krijgt met gebogen, fijn lineair loof. Ook Ophiopogon is enigszins kieskeurig bij het aanslaan: net als de andere planten uit deze selectie ontwikkelt hij eerst zijn wortelstelsel en pas daarna zijn bovengrondse delen. Na enkele jaren vormt hij een mooie bodembedekker of een verfijnde massa. Houd er rekening mee dat Hakonechloa zich echt beter ontwikkelt in vochthoudende grond.

Hakonechloa macra bovenaan en daaronder Opniopogonplaniscapus ‘Nigrescens’

De herfstanemonen

Wat zijn de herfstannemonen toch mooi, die de tuin aan het einde van de zomer betoveren met hun sierlijke aanwezigheid! Hoog op hun stevige stelen lijken hun witte of roze bloemen nog delicater. Een klein juweel dat lang bloeit op plekken in de halfschaduw. Hoewel ze zich op termijn woekerend kunnen gedragen (hun wortelstelsel bestaat uit krachtige wortelstokken), moet je alleen weten dat ze zich niet zo snel uitbreiden. Zelfs onder optimale plantomstandigheden (bodem, standplaats, drainage) zijn er drie jaar nodig om een royale bloeiende partij te krijgen. Ze slaan sneller aan als je de kweekpotjes in het voorjaar plant!

Herfstannemonen

De valse indigo's

Nog relatief weinig bekend is de Baptisia of blauwe valse indigo een mooie vaste plant voor de volle zon, zeer winterhard, met aarvormige bloei van indigoblauwe bloemen die op siererwten lijken (het is een vlinderbloemige). Nieuwe cultivars zijn er in tinten van wit tot oranje. De plant nestelt zich graag tussen grote, natuurlijk ogende borders en royale gemengde borders. 

De diepe beworteling met een penwortel is grillig en vraagt twee jaar om goed aan te slaan. Omdat de plant eerst haar wortels vormt, is ze pas na deze periode echt mooi… maar net als de andere planten uit deze selectie compenseert ze dit kleine nadeel ruimschoots met een opmerkelijke levensduur. 

→ Lees meer in onze uitgebreide fiche: Baptisia of blauwe valse indigo: zaaien, planten en telen

Baptisia’s

De stinkende lis

Naar onze bescheiden mening nog niet genoeg aanwezig in onze tuinen, is de stinkende lis of Iris foetidissima een vaste plant vol verrassingen: prachtig lijnvormig, zwaardvormig loof, een verfijnde bloei in blauw met een gele glans en vooral later in het seizoen een schitterende oranje vruchtzetting. Deze mooie iris groeit, anders dan de andere irissen, in de schaduw en zelfs in droge schaduw, waardoor hij prachtig tot zijn recht komt onder de kruinen van bomen.

Is het zijn naam stinkende lis of zijn trage aanslaan waardoor veel tuiniers hem links laten liggen? Want het is waar: deze iris laat na het planten bijzonder lang op zich wachten. Dat komt door zijn dikke wortelstok, die eerst moet groeien voordat hij meer bladeren kan vormen, en een bescheiden bloei geeft. Ook hier geldt: heb wat geduld. Als je hem op een geschikte plek voor zijn ontwikkeling hebt geplant, is hij midden in de winter bijzonder nuttig en sierlijk met zijn opvallende rode vruchten.

stinkende lis

De hosta's

Als je Hosta’s hebt gekocht, onder de indruk van de verleidelijke foto’s in tijdschriften waarop ze weelderig en prachtig in een schaduwtuin staan, ben je misschien teleurgesteld toen je ontdekte dat ze in je borders of potbeplanting helemaal niet zo spectaculair waren. Bij het planten had je echter zeker al gezien dat ze zeer vlezige wortels hadden, echte opslagorganen, die eerst rustig moeten kunnen aanslaan (je gaat bijzonder voorzichtig met deze wortels te werk wanneer je je kweekpotjes uitplant). Hoewel ze al in het eerste jaar na aanplant kunnen bloeien, zullen de pollen met schitterende gerimpelde of gestreepte bladeren zich geleidelijk uitbreiden en na ongeveer 3 jaar een mooi geheel vormen wanneer je meerdere exemplaren naast elkaar plant in een border waarin varens en salomonszegel ze zullen vergezellen.

Net als de andere vaste planten in dit artikel blijken hosta’s bijzonder sterk en winterhard te zijn. En dat is natuurlijk een van de kwaliteiten die we aan deze weliswaar een beetje grillige, maar bij geduld zo dankbare planten kunnen toeschrijven!

→ Alles over hosta’s in onze complete fiche: Hosta, planten, kweken en verzorgen

Hosta’s

De zonnehoeden

De mooie zonnehoeden behoren tot de mooiste vaste planten met een lange zomerbloei. Ze fleuren de tuin op met hun schitterende kleuren, torenen trots boven op hun stijve stelen uit en zijn rijkbloeiend en echt aantrekkelijk in een landelijke tuin of zelfs in een meer verfijnde tuin.

Deze mooie Amerikaanse planten maken een grote comeback in de borders en afgaande op de foto’s in boeken en andere tijdschriften zouden ze buitengewoon gul en onfeilbaar bloeirijk zijn… Toch hebben ook zij meerdere jaren nodig om een voldoende sterk wortelstelsel te ontwikkelen dat een beeld oplevert dat een Amerikaanse prairie waardig is. Maar geen nood: als je ze hebt geplant met de verzorging die ze nodig hebben (in de zon, in goed doorlatende en vruchtbare grond, of zelfs in droge grond), zullen ze je dankbaar zijn met een ononderbroken, overvloedige en uiterst wilde bloei!

→ Lees meer in onze complete fiche: Zonnehoeden, zaaien, kweken en verzorgen

Echinaceas purpurea

Maar ook...

De pioenen, de Salomonszegels (Polygonatums), de Epimediums, talrijke varens en bepaalde Miscanthus…