Hoe plant je op een talud?

De uitdagingen van een talud

Een talud is niet de gemakkelijkste plek in de tuin. Deze min of meer brede en steile strook is soms zeer abrupt. Het is een deel van de tuin dat veel nadelen heeft:

• de moeilijke toegankelijkheid, vooral als het talud zeer steil is.
• een ongelijk verdeelde waterafvoer afhankelijk van het hoogteverschil, waarmee rekening moet worden gehouden bij de verdeling van de beplanting.
• een grotere erosie dan elders, doordat het water afstroomt en geulen uitslijt.
• in de overgrote meerderheid van de gevallen een droge en arme bodem.
• een ingewikkelde, soms zelfs acrobatische maaibeurt.

Het nut van het beplanten en vergroenen van deze zone is dus het creëren van een natuurlijke barrière, voornamelijk met planten, maar bijvoorbeeld ook met steenblokken, om erosie te voorkomen.

Afdekzeilen worden vaak gebruikt om erosie tegen te gaan.

Welke planten zijn het meest geschikt voor een talud?

Er zijn er enorm veel! Vaak denken we aan de klassiekers, zoals klimop, kruipende Juniperus en hertshooi, maar in werkelijkheid kunnen we heel wat vaste planten of heesters met een kruipende groeiwijze planten. Alles hangt af van de standplaats (een talud in de halfschaduw of volle zon), de regio (berggebied, vlakte, kust), de kwaliteit van de grond en het bodemtype, het te bedekken oppervlak en natuurlijk ook van je voorkeur voor bloei.

Kies in elk geval voor sterke planten die van nature aan hellingen zijn aangepast en met deze omstandigheden genoegen nemen. We geven de voorkeur aan planten met een spreidende groeiwijze om het oppervlak snel te bedekken (ze zijn bedekkend, veel breder dan hoog, volgen de bodem, spreiden zich over meer dan 1 meter uit en koloniseren zo snel het talud), planten met dicht en/of wintergroen blad om de groei van onkruid te beperken, maar ook aan planten die weinig water nodig hebben en goed tegen droogte kunnen, en aan wat hogere planten om volume te geven en te voorkomen dat het talud er saai uitziet. Idealiter groeien deze planten snel.

We geven ook de voorkeur aan planten met een wortelstelsel dat uitlopers vormt om het talud te verstevigen. Sommige kunnen zichzelf afleggen zodat ze gemakkelijk in de bodem wortelen en de bodem stabiliseren, waardoor erosie wordt beperkt. Deze planten mogen ook weinig of geen snoei nodig hebben. Kies daarnaast voor planten die van nature kussens vormen of een overhangende groeiwijze hebben. Denk ten slotte ook aan de rol van klimplanten die als bodembedekker worden gebruikt!

♥ Enkele voorbeelden van doeltreffende bodembedekkende planten voor taluds die deze eigenschappen combineren:

• voor halfschaduw of schaduw: klimop, sommige spreidende kamperfoelies, waaronder Lonicera nitida, hertshooi (H. calycinum voor grote oppervlakken), Pachysandra terminalis, Cotoneasters, azalea’s…
• voor de zon: tijm en rozemarijn, vetkruid, bepaalde grassen (zwenkgras, vedergras, kleine miscanthussen), heiligenbloem, irissen, lavendel, ezelsoren, winterjasmijn, de welriekende sumak, kruipende gamanders en Amerikaanse seringen, lage coniferen zoals jeneverbessen, kussenvormende heideplanten, zilverkruid, bepaalde gebogen heesters of planten zoals Lespedeza thunbergii op grote taluds of Japans berggras op kleine taluds, vetplanten in een zacht klimaat, bodembedekkende rozen, fijnstraal enzovoort.

⇒ Goed om te weten: bij Promesse de fleurs kun je je zoekopdracht verfijnen door het item “talud” te selecteren bij “meer filters”/”type beplanting”.

→ Lees ook: onze selectie bodembedekkende heesters; Kruipende klimop: een nuttige bodembedekker; Kruipende Grevillea: 5 variëteiten om te ontdekken; Jeneverbes: welke variëteiten kies je om een talud aan te kleden?; Sneeuwbes: welke variëteit kies je om een talud aan te kleden?; Kardinaalsmuts: welke variëteit kies je om een talud aan te kleden?; Lonicera: welke variëteit om een talud aan te kleden; Cotoneaster: de beste variëteiten om een talud te beplanten; Rozemarijn: de beste variëteiten om een talud te beplanten

Wintergroene planten krijgen de voorkeur: Ceanothus thyrsiflorus ‘Repens’, Jasminum nudiflorum, heideplanten, vedergrassen…

Planten op een talud: de regels

Om te beginnen moet je bij het planten op een talud een aantal regels in acht nemen, ongeacht het hoogteverschil van het talud:

• Begin altijd bovenaan en werk naar beneden, en bereid de zone van boven naar beneden voor.
• Plant trapsgewijs: planten die veel water nodig hebben onderaan, droogteresistente planten bovenaan, omdat het water naar beneden stroomt.
• Varieer in planthoogte: heesters, vaste planten, ze hebben allemaal hun plek, afhankelijk van de oppervlakte van het talud. Meng ze zo dat er een aantrekkelijk geheel ontstaat (niet alle lage planten aan dezelfde kant), maar plant de hoogste planten bovenaan het talud. Wees creatief en gebruik enkele sierlijke, kleurrijke en aantrekkelijke planten om de zone meer dynamiek te geven!
• Plant vrij dicht op elkaar voor snel resultaat, ook al moet je later misschien uitdunnen. Net als in een klassieke border plant je kleine vaste planten minimaal in groepjes van 3 of 5 (dezelfde plant meerdere keren herhaald).
• Neem de tijd om een ruwe schets te maken en noteer de verschillende planten: breedte, hoogte en verdeling over het talud (planten voor droge/vochtige bodem = bovenaan/onderaan). Zo bespaar je tijd als je deze bodembedekkers nog niet goed kent.
• … en bedenk nu al of je met of zonder gronddoek gaat planten.

Dit grote, landschappelijk aangelegde talud heeft een duidelijke structuur en biedt veel volume dankzij planten die wat verzorging en snoei vragen, maar het resultaat is prachtig.

Planten op een talud: de techniek

Vervolgens zijn er voor het planten enkele kleine verschillen met planten op vlakke grond, maar de belangrijkste plantprincipes blijven hetzelfde:

• Plant indien mogelijk in het najaar.
• Bereid de grond voor: wied het gebied zorgvuldig, maak de grond los en hark deze vervolgens egaal. In dit stadium kan over het hele oppervlak meststof worden uitgestrooid.
• Graaf plantgaten of plantkuilen voor de grotere planten (aan de hand van je schets): het gat moet breder dan diep zijn. Het gat volgt de helling goed, loodrecht daarop, waardoor het stuk grond achter het gat hoger komt te liggen en er aan de voorkant van de beplanting een soort kleine kom ontstaat (dit maakt het water geven gemakkelijker).
• Bereid het substraat voor: een mengsel van tuingrond, potgrond en bladaarde of compost in gelijke delen, waaraan je een langzaam werkende meststof toevoegt.
• Laat de wortelkluiten van elke plant weken om de wortels goed te bevochtigen: dit noemen we onderdompelen.
• Leg eventueel een doek (mulchdoek, geotextiel) uit: dit wordt veel toegepast op grote, moeilijk toegankelijke oppervlakken in openbare ruimtes, om de groei van onkruid te beperken. De doek is vooral nuttig op taluds met een hellingspercentage van minstens 20%, omdat deze erosie tegengaat, en op grote oppervlakken die bewerkt moeten worden. Kies bij voorkeur voor biologisch afbreekbare doeken. Ik vertel je er meer over in Welke mulch voor een talud of border op een helling? Bekijk ook onze fiche Hoe kies en leg je een mulchdoek?
• Maak ondertussen de wortels los van de planten die dit nodig hebben.
• Plant elke plant in het gat. Zorg ervoor dat de wortelkluit op gelijke hoogte met de bodem komt en vul het gat met het voorbereide grondmengsel. Druk de grond rond de wortelhals licht aan.
• Geef alle planten na het planten eenmaal royaal water met een gieter, bij de voet van elke plant.
• Als je niet het hele talud met een mulchdoek hebt bedekt, breng dan op licht hellende taluds een organische mulch aan (of minerale mulch voor planten die voornamelijk uit vetplanten bestaan). Lees ook: Hoe breng je mulch goed aan?
• Geef nu water met een tuinslang en besproei het hele gebied.
• Geef na het planten eenmaal per week regelmatig water, behalve bij een regenachtig najaar of voorjaar.
  N.B.: een systeem voor druppelbewatering is interessant voor een zuinige bewatering van grote taluds.

Lees meer over het aanbrengen van mulchdoeken in: Linnen, hennep, jute, wol… wat zijn deze nieuwe biologisch afbreekbare mulchdoeken?

Je kunt zeer gevarieerde beplantingen maken of slechts twee soorten planten kiezen, zoals rechts (lavendel en Lonicera nitida), of laagblijvende bloeiende heesters, zoals bepaalde soorten weigelia’s links.

Rond beplantingen inrichten

• Reserveer op een groot talud indien mogelijk een smal pad om bij de planten te kunnen komen en zo bepaalde snoeiwerkzaamheden aan het einde van de winter uit te voeren.
• Een rotsbeschoeiing (het plaatsen van rotsen en grote stenen) of bijvoorbeeld het aanbrengen van boomstammen verfraait de zone en maakt het mogelijk de helling vorm te geven door deze enigszins aan te passen. Ze zijn ook nuttig om in het begin de open plekken op te vullen.
• Maak hoger op het talud een terrasvormige aanleg: dit vraagt werk, dat vaak door een hovenier wordt uitgevoerd, maar het resultaat is de inspanning meer dan waard. Zo verandert een groot en lelijk talud in een bijzonder tafereel dat door de verschillende niveaus iets gemakkelijker te beheren is. Aan weerszijden worden enkele treden aangelegd om het verplaatsen over deze zone te vergemakkelijken.
• In dezelfde geest, maar in een meer light-versie, maakt vlechtwerk het mogelijk de helling te temmen door deze met bundels rijshout, vlechtschermen… te modelleren.
• Je kunt op een talud ook mini-vormsnoeivormen creëren: dat vraagt meer onderhoud, maar heeft als voordeel dat het zeer origineel is en het talud volledig verandert als het vanaf de tuin goed zichtbaar is.

Een talud met de nadruk op bloei, verfraaid met rotsen.

Onderhoud van het talud

Dit is een vraag die onze klanten heel vaak stellen, omdat het onkruidbeheer op een talud vaak zorgen baart. Maar als je dicht op elkaar plant met de juiste bodembedekkers, zouden de onkruiden zich jaar na jaar minder snel moeten verspreiden.

Vergeet ook niet om aan het einde van de winter een deel van de loofbomen en heesters terug te snoeien. Deze jaarlijkse snoei zorgt ervoor dat ze geleidelijk voller worden.

Zorg er ook voor dat je organische mulch toevoegt, die geleidelijk in de bodem afbreekt en deze verrijkt.