Een toverhazelaar kiezen

Kies op basis van de grootte

De toverhazelaars zijn qua omvang vrij gelijkvormig. Afhankelijk van de soorten en variëteiten worden ze op volwassen leeftijd 2 tot 4 m hoog en zijn ze net zo breed als hoog. Heb je een kleine tuin, weet dan dat de kleinste toverhazelaars tot de Amerikaanse soort Hamamelis vernalis, behoren, bijvoorbeeld de selecties ‘Amethyst’ en ‘Washington Park’, die 2,5 m hoog worden en ongeveer even breed als hoog zijn. Dat geldt ook voor de Hamamelis japonica ‘Pendula’, met zijn compacte, treurende groeiwijze.

De groeiwijze van de toverhazelaar en zijn bloei in draadvormige slierten

Op basis van de bloemkleur

Toverhazelaars, vroeger ook toverhazelaar genoemd, laten hun bijzondere bloei met gekrulde filamenten zien in warme, kruidige kleuren (saffraangeel, koperkleurig, baksteenrood), in tinten geel, oranje, rood en paars. De Hamamelis x intermedia, die veel wordt gekweekt, zijn ontstaan uit een kruising tussen twee Aziatische soorten: Hamamelis mollis en Hamamelis japonica. Ze dragen grotere bloemen dan hun beide ouders. Goed om te weten: de bloemen zijn zeer goed bestand tegen vorst.

Toverhazelaars met gele bloemen

De lichtste soorten bedekken hun kale takken met een winterbloei in lichtgeel, zoals de Hamamelis japonica ‘Pendula’, in goudgeel, zoals de Hamamelis x intermedia ‘Arnold Promise’ met bijzonder gekrulde bloemen en ‘Westerstede’, en andere in zwavelgeel, zoals ‘Aurora’, terwijl de Hamamelis mollis ‘Pallida’ oplicht in helder geel.

Toverhazelaars met oranje bloemen

Toverhazelaars met oranje bloemen zijn het kruidigst en combineren verschillende nuances. De bloemen van de Hamamelis x intermedia ‘Feuerzauber’ hebben lange bloemblaadjes in koperoranje, overgoten met rood en aan de basis paars getint. Ook bij de Hamamelis x intermedia biedt ‘Jelena’ koperoranje en okergele bloemen met een granaatrode kelk, terwijl ‘Aphrodite’ helder roestoranje bloemen biedt.

Toverhazelaars met rode bloemen

Mooie toverhazelaars met rode bloemen zijn bijvoorbeeld de Hamamelis x intermedia ‘Ruby Glow’, die een winterbloei draagt met koperrode filamenten op een karmijnrode kelk. Bij de Hamamelis x intermedia ‘Diane’ zijn de bloemen oranjerood tot donkerrood, op een bruinpaarse kelk, met weinig gegolfde bloemblaadjes.

Tot slot: toverhazelaars met paarse bloemen

De Hamamelis vernalis komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. De Hamamelis vernalis ‘Washington Park’ biedt paarsrode bloemen, net als de Hamamelis vernalis ‘Amethyst’, in paars oudroze.

Verschillende bloemen van toverhazelaars: Hamamelis x intermedia ‘Aurora’ en ‘Jelena’, Hamamelis vernalis ‘Amethyst’

De hamamelis met de geurigste bloei

Toverhazelaars hebben de goedheid om een heerlijke geur te verspreiden waarin je de friszure geuren van citrusvruchten herkent, maar ook geurnoten van thee of honing. In de winterlucht word je al snel aangetrokken door zulke heerlijke geuren. Eén toverhazelaar spant de kroon als het om geur gaat: de Hamamelis mollis ‘Pallida’, de geurigste van allemaal, verspreidt een krachtige honinggeur.

Op basis van de bladkleur

Onder de bomen en heesters waarvan het blad prachtig verkleurt in het najaar, behoren de toverhazelaars zonder twijfel tot de mooiste. De Hamamelis x intermedia ‘Aphrodite’ verandert na de zomer nauwelijks van kleur, terwijl alle andere variëteiten hun mooiste herfsttooi aantrekken.

Tot hun prachtige herfstblad behoort het heldergele blad met een rode rand aan de bovenzijde van het blad van de Hamamelis x intermedia ‘Arnold Promise’ en de Hamamelis mollis ‘Pallida’, nadat het de hele zomer lichtgroen was. ‘Aurora’ kleurt scharlakenrood na eerst geel en oranje te zijn geworden. De andere variëteiten van Hamamelis x intermedia spelen met een gevarieerd kleurenpalet, dat altijd uit geel en oranje bestaat, maar bij de meest gewaagde variëteiten ook uit baksteenrood, groen, koper en paarsachtig purper.

De Hamamelis vernalis hebben in het voorjaar en de zomer grijsgroene bladeren. ‘Amethyst’ en ‘Washington Park’ ontvouwen eerst bronzekleurige bladeren, die in de zomer donkerder grijsgroen worden. Daarna krijgen ze een mooie koperoranje tint en kleuren ze vooral prachtig rood. Bij ‘Amethyst’ blijven de bladeren lang aan de boom voordat ze vallen.

De herfstbladeren van Hamamelis x intermedia ‘Arnold Promise’, ‘Aurora’ en ‘Ruby Glow’

Volgens de bloeiperiode

Behalve de Hamamelis virginiana die al in het najaar bloeien, besluiten de andere toverhazelaars ons eindelijk hun wilde, kleine warrige bloemen te laten zien in een periode van december tot maart. De meeste bloeien in januari en februari. Enkele laten hun bloemen al in december vroeg verschijnen, zoals de Hamamelis x intermedia ‘Diane’ en de Hamamelis mollis ‘Pallida’.

Andere wachten tot februari en maart om ons te verblijden. Dat geldt voor de Hamamelis x intermedia ‘Feuerzauber’, ‘Westerstede’, ‘Aphrodite’, ‘Aurora’ en de Hamamelis japonica ‘Pendula’.

Afhankelijk van het gebruik

Als er één heester is die in elke tuin, groot of klein, of zelfs in een pot op het terras kan worden geplant, dan is het wel de toverhazelaar, met zijn bescheiden, zeer evenwichtige en eerder brede groeiwijze. Het is een plezier om er een winters tafereel omheen te creëren en zo eindelijk volop te genieten van de schoonheid van de tuin in dit seizoen, dat bekendstaat als troosteloos. Na zijn flamboyante herfstkleuren kun je vanuit het raam, lekker warm in huis, genieten van zijn vrolijke bloei. Op zonnige dagen is het heerlijk om naar buiten te gaan en zijn zachte geur op te snuiven.

Solitair of in een pot

Plant hem solitair of in een pot op het terras om zijn kwaliteiten te benadrukken. Zorg ervoor dat hij in de winter voldoende zon of zeer veel licht krijgt en in de zomer beschut staat tegen de felle zon. Je kunt hem bijvoorbeeld vóór een haag of donkere coniferen plaatsen, waartegen zijn schitterende kleuren mooi afsteken. Op een plek waar je vaak langskomt, geniet je ook van zijn geur.

In een border met heidegrond

Combineer hem met planten die dezelfde omstandigheden nodig hebben, in een zorgvuldig voorbereide bodem. Camellia, Sarcococca, geurig peperboompje, Pieris en Loropetalum zijn allemaal goede metgezellen.

Voor een kleurrijk winters tafereel

Profiteer van andere heesters die in de winter kleur brengen, zoals de Cornus met sierhout en de Edgeworthia, een andere blikvanger in dit seizoen. Zo creëer je een mooi winters tafereel, met vaste planten en bollen aan hun voet, zoals nieskruid en de prachtige Eranthis yemalis. Voeg enkele planten met wintergroen blad en decoratieve vruchten toe.

Denk ook aan Japanse borders, waarvoor zijn silhouet en bijzondere bloei zeer geschikt zijn, net als aan een meer natuurlijke, landelijke sfeer.

In de herfst tegen een achtergrond van Asters. In de winter vóór een donkere muur en een conifeer, aan de bosrand