Alpiene vaste planten

Wat is een alpiene vaste plant?

Alpiene vaste planten zijn planten die meerdere jaren leven en afkomstig zijn uit bergachtige gebieden. Ze komen niet per se uit de Alpen, maar groeien in de alpine zone van de bergen. In gematigde streken ligt deze hoogtevegetatiezone tussen 2.300 en 3.000 meter boven zeeniveau. Op deze hoogte zijn de temperaturen lager, met meestal sneeuw in de winter, en is de lichtintensiteit groter dan in het laagland. Het substraat is vaak goed doorlatend, stenig en soms instabiel, bijvoorbeeld door puinhellingen. De bodem is rotsachtig en arm aan organische stof en minerale elementen… Ook kunnen de winden behoorlijk sterk zijn.

Hier vinden we een grote verscheidenheid aan planten, waaronder veel endemische soorten, die nergens anders groeien. Veel ervan hebben een morfologie die is aangepast aan hun leefomgeving: ze zijn vaak vrij laag en gedrongen, soms met een kussenvormige groeiwijze of kruipende stengels. Het zijn ook sterke planten die bestand zijn tegen kou en sneeuw in de winter, maar ook tegen droogte. Sommige groeien op rotswanden of puinhellingen, waar maar weinig substraat aanwezig is.

De stengelloze gentiaan (foto xulescu_g)

Waar plant je alpiene vaste planten in de tuin?

Deze planten gedijen goed op goed doorlatende, stenige en eerder arme bodems. De bodem hoeft dus niet rijk te zijn aan organische stof of humus. Sommige alpine vaste planten passen zich goed aan verstoorde of instabiele bodems aan. Over het algemeen houden ze ook van volle zon: in de alpine zone van de bergen is er immers weinig schaduw en is er veel licht.

De ideale plek om alpine vaste planten te telen, is een rotstuin. Maak gebruik van een hellend terrein op het zuiden, of leg een verhoogde heuvel aan. Als uw terrein de neiging heeft water vast te houden, moet u drainerend materiaal (grof zand, grind…) toevoegen om te voorkomen dat het vocht aan het oppervlak blijft staan. We raden u ook aan enkele grote stenen neer te leggen en uw vaste planten ertussen te planten. Tot slot kunnen sommige alpine planten in de spleten van stenen muurtjes groeien, en de kleinste passen zich aan een teelt in potten aan, op voorwaarde dat u ze in een goed doorlatend substraat kweekt (bijvoorbeeld een mengsel van potgrond en grof zand).

Een rotstuin in de botanische alpentuin van Lautaret

Er zijn echter uitzonderingen: de stengelloze gentiaan houdt bijvoorbeeld van koele, humusrijke substraten. We raden u daarom aan om u vóór het planten in uw tuin te verdiepen in de behoeften van elke plant die u kweekt.

Bekijk onze video met tips om uw alpine vaste planten in een rotstuin te planten:

Hoe verzorg je ze?

Alpenplanten vragen maar weinig onderhoud. Let echter wel goed op het wieden: omdat sommige ervan klein zijn, kunnen ze in gevaar komen als ze door onkruid worden overwoekerd. Over het algemeen kunnen alpiene vaste planten goed tegen droogte en hebben ze een hekel aan stilstaand vocht, maar je kunt ze in de weken na het planten en bij langdurige droogte toch enkele keren water geven. Tot slot hebben deze planten weinig voedingsstoffen nodig: ze hebben geen meststof nodig.

Enkele voorbeelden van alpiene vaste planten

Er zijn veel alpiene vaste planten die geliefd zijn om hun sierwaarde. De edelweiss is bijvoorbeeld een emblematische bergplant met tere, stervormige bloeiwijzen, bedekt met een witte viltlaag, en kleine, eveneens witachtige, wollige bladeren. Ontdek ook de stengelloze silene, een bodembedekkende vaste plant die mooie kussens vormt met fijne, wintergroene bladeren, waaraan in de zomer tere roze bloemen verschijnen. De Eryngium alpinum, ook wel alpenkruisdistel genoemd, valt op door zijn prachtige zilverblauwe kleur en grote, stekelige, diep ingesneden schutbladeren rond de bloeiwijzen. De stengelloze gentiaan is een kleine bodembedekkende plant die in het voorjaar buisbloemen geeft met een werkelijk diepblauwe, intense kleur. In een rotstuin met alpiene vaste planten kun je ook steenbreek, huislook, wildemanskruid, Lewisia, Aster alpinus, Carlina acaulis, Androsace, anjers, Minuartia, Sagina subulata kweken…

Enkele voorbeelden van alpiene vaste planten: edelweiss (foto Donarreiskoffer), Silene acaulis (foto Jörg Hempel), Eryngium alpinum (foto Heinz Staudacher), Gentiana acaulis (foto xulescu_g), Carlina acaulis en Dryas octopetala