7 tips om samen met kinderen een tuin te beginnen

Een ruimte voor je kind creëren

Om te beginnen, creëer je een klein plekje in de tuin voor je kind, waar het kan experimenteren met tuinieren. Zo voorkom je dat het overal gaten graaft waar het maar wil, ook midden in je rijen sla of in een border met petunia’s. Laat het, afhankelijk van zijn leeftijd, zoveel mogelijk meehelpen met de aanleg en leg uit dat dit ZIJN tuin is. Je zult zien hoe zijn gezicht opklaart en hij plotseling verrukt is over deze nieuwe verantwoordelijkheid.

Je kunt zijn kleine tuin bijvoorbeeld afzetten met houten planken of met een rand van gevlochten takken. De ruimte moet klein genoeg zijn om te voorkomen dat er te veel werk aan is en je kind al snel ontmoedigd raakt. Ik raad aan om te beginnen met een vierkant van 1 bij 1 m en het indien nodig of naarmate je kind ouder wordt uit te breiden.

Je kunt ook andere kleine plekjes in de tuin voor hem inrichten, zoals een tipi voor bonen of een hut van wilgentenen.

→ Ontdek meer voorbeelden van borders die je in de tuin kunt maken

Een kind en zijn eigen kleine plekje in de tuin

De juiste uitrusting

Tuinieren moet vooral leuk zijn! Accepteer daarom dat je kind waarschijnlijk van top tot teen onder de aarde komt te zitten. Laat het aangepaste kleding dragen, bij voorkeur soepele, comfortabele kleding die tegen een vlekje kan. Je kunt het ook uitrusten met laarzen en tuinhandschoenen die geschikt zijn voor zijn of haar leeftijd. Voelen hoort ook bij het leerproces, dus laat je kind ook eens met blote tenen het gazon uitproberen.

Geef je kind tuingereedschap dat geschikt is voor zijn of haar leeftijd. Voor peuters, doorgaans jonger dan 3 à 4 jaar, kun je het beste kiezen voor kunststof gereedschap, dat lichter en minder gevaarlijk in het gebruik is. Zo krijgen de emmer, gieter en strandschep een tweede leven!

Als je kind ouder is dan 4 jaar, kun je het langzaam maar zeker “echt” tuingereedschap geven (schoffel, spade, hark enzovoort) dat is aangepast aan zijn of haar lengte.

Vanaf 9 à 10 jaar kun je je kind met gepaste trots je eigen tuingereedschap toevertrouwen, met een klein traantje in je oog. Niet alleen groenten groeien snel!

→ Ontdek ons assortiment tuingereedschap voor kinderen

Laarzen, kleding en een schep die geschikt zijn om goed te leren tuinieren

Organiseer workshops

Betrek je kleine tuinier bij elke handeling die je hem leert tijdens korte tuinierworkshops. Afhankelijk van de leeftijd moeten deze workshops heel kort zijn, want peuters kunnen hun aandacht niet langer dan een kwartier vasthouden. En zelfs oudere kinderen zullen het niet leuk vinden om een uur lang het gazon om te spitten.

Leg je kind deze handelingen uit. Waarom haal je het gazon weg? Waarom moeten we de planten water geven? Waarom moet ik mijn gereedschap binnen opbergen? Kortom, draag je kennis aan hem over! Op deze leeftijd zijn kinderen nieuwsgierig en willen ze graag alles weten. Wees ook niet bang om de uitleg van een handeling meerdere keren te herhalen.

Maak kleine speelse en creatieve workshops, zoals het bouwen van een insectenhotel, het maken van een bladerendala in het najaar, het beschilderen van terracotta potten, het planten van tomatenplanten, het zaaien van zaden, het maken van een herbarium, het maken van kleurrijke labels voor elke plantenvariëteit, het observeren en ontdekken van biologische bestrijders in de tuin, enzovoort. Als je geen ideeën meer hebt, aarzel dan niet om boeken te lenen bij de bibliotheek! Je vindt er vast meerdere die geschikt zijn voor kinderen en gaan over het leven in de tuin, de werking van planten, natuuractiviteiten of het beroemde verhaal van Rupsje Nooitgenoeg.

Workshop voor het uitdunnen en verspenen van sla in de tuin

Snelgroeiende planten en groenten zaaien

Het hanteren van zaden, ze zaaien en de plantengroei kunnen observeren is een wonder voor kinderen. Door deze ervaring leren ze de levenscyclus van planten kennen. Kinderen, vooral jonge kinderen, hebben echter veel moeite om zich een voorstelling te maken van de tijd. Daarom kiezen we voor het zaaien van eenjarige planten of snelgroeiende groenten, in kweekpotjes of in de volle grond. Zo kunnen sommige rassen van radijs 21 dagen na het zaaien worden geoogst. Je kunt ook bonen en doperwten in de volle grond of in kweekpotjes zaaien. Bij de eenjarige planten kies je voor zaden van eetbare bloemen, zoals Calendula, de Oost-Indische kers, de kleine afrikaantjes en de zonnebloemen.

Gemakkelijk te zaaien zaden die snel groeien voor kinderen

Observeer de insecten

Welk kind is niet gefascineerd geweest door de vlucht van een vlinder? Insecten observeren is ideaal om je kinderen de naam van elk van deze kleine beestjes te leren. Je kunt zelfs een insectenhotel maken om ze beter te kunnen bewonderen. Afhankelijk van hun leeftijd kun je ze vervolgens leren welke rol bepaalde bestuivers en biologische bestrijders spelen, wat regenwormen doen, hoe belangrijk ze zijn voor de tuin en hoe je ze kunt beschermen. Je kunt ze ook leren welke insecten onschadelijk zijn en welke ze beter kunnen vermijden. Zo kunnen sommige kinderen zelfs hun vaak ongegronde angsten overwinnen. Vraag in de bibliotheek gerust naar kinderboeken over lieveheersbeestjes en andere insecten die in je tuin leven.

Insecten observeren kan voor kinderen heel boeiend zijn

Eet wat je kweekt

Nadat je de aarde hebt aangeraakt, insecten hebt bekeken, zaden hebt gezaaid en erop hebt gewacht, is het tijd om de geur op te snuiven en vervolgens het fruit en de groenten uit de eigen tuin te proeven. Begeleid je kind bij zijn eerste pluk- en oogstmoment. Laat bijvoorbeeld zien hoe je aardbeien plukt zonder ze (te veel) fijn te drukken, of hoe je aan het loof van radijs trekt om ze uit de grond te halen. Kleinfruit, zoals frambozen of aalbessen, maar ook cherrytomaten, zijn meestal gemakkelijk zelfstandig te oogsten. Leer je kind hoe het rijp fruit of een rijpe groente herkent. Leer het daarna hoe het het geoogste fruit schoonmaakt, om vervolgens over te gaan tot het proeven en ontdekken van smaken.

Er zijn ook tal van recepten die je vanaf 6 à 7 jaar samen met kinderen kunt maken, zoals bijvoorbeeld frambozenjam of muntsiroop.

Van het plukken tot op het bord: voor kinderen is alles een ontdekking

Vergeet de veiligheidsregels niet

Zo kunt u er trots van genieten hoe uw kinderen de natuur ontdekken en het tuinieren uitproberen. Toch lijken enkele veiligheidsregels onmisbaar om ongelukkige kleine ongelukjes te voorkomen:

• Laat jonge kinderen nooit zonder toezicht in de tuin.
• Leg uw kinderen uit dat sommige gereedschappen voorzichtig moeten worden gebruikt om verwondingen te voorkomen.
• Spreek samen met uw kind enkele regels af: waar het mag lopen en wat het mag aanraken en plukken.
• Wees voorzichtig als u bepaalde giftige heesters met vruchten of vaste planten bezit. Vooral als uw kind zelf bepaalde eetbare bessen in de tuin mag plukken en opeten. U kunt de vervelende plant of de vruchten verwijderen (of weggeven), de plant afschermen door een omheining te plaatsen, of uw kind waarschuwen en bewust maken van het risico. Bedenk ook dat heel jonge kinderen onder de 6 jaar een ontkenning niet begrijpen. Zeg bijvoorbeeld niet: “eet dat niet, het is giftig”, want het kind onthoudt het woord “eet”, maar zeg liever: “deze plant is gevaarlijk en kan je pijn doen”. Uiteraard past u uw uitleg aan de leeftijd aan.
• Baken vijvers af en beveilig ze.
• Houd chemicaliën en meststoffen buiten het bereik van kleine kinderen.