10 vaste planten die aan het begin van het najaar bloeien

De asters

Met hun vele kleine stervormige bloemen, in de vorm van margrieten of madeliefjes, zijn asters onmisbaar om herfstborders op te fleuren! Ze vormen bloemhoofdjes met in het midden kleine gele buisbloemen, omringd door talrijke lintbloemen die op bloemblaadjes lijken. Deze zijn er, afhankelijk van de variëteit, in witte, roze, mauve of blauwe tinten. Asters zijn zeer winterharde planten die het goed doen in de zon, in gewone, vochtige en goed doorlatende tuingrond. Hun lichte, luchtige bloei zorgt voor een prachtig volume-effect in de borders!

Voor een herfstbloei is er volop keuze: je kunt kiezen uit Aster novi-belgii en Aster novae-angliae, die perfect zijn in kleurrijke gemengde borders, uit Aster cordifolius en Aster ericoides, waarvan de luchtige bloei gemakkelijk een plek vindt in een natuurlijke tuin, of uit Aster dumosus en Aster amellus… Wij raden bijvoorbeeld de Aster cordifolius ‘Blue Heaven’ aan, die zeer mooie lichtblauwe bloemen biedt, de Aster novae-angliae ‘Rosa Sieger’, met roze bloemen, de Aster ericoides ‘Esther’, met zachtroze tot mauve bloemen, of de Aster novae-angliae ‘Herbstschnee’, met witte bloemen.

De delicate zachtroze tot mauve bloemen van Aster ericoides ‘Esther’

→ Lees meer en raadpleeg onze volledige informatie over asters

De herfstanemonen

Herfstanemonen behoren tot de mooiste vaste planten voor de nazomer en het begin van het najaar. We waarderen hun zeer eenvoudige, natuurlijke en elegante uitstraling. Ze geven enkele of dubbele, wijd geopende bloemen, met een hart van gele meeldraden omringd door sierlijke bloembladen in wit, roze of purper. Herfstanemonen zijn gemakkelijk te telen planten die het goed doen in de halfschaduw, in vochthoudende, humusrijke grond.

Voor bloei tussen augustus en november raden we met name de variëteiten ‘Pamina’ aan, die dubbele roze bloemen geeft en tot 80 cm hoog wordt, ‘Little Princess’, met enkele roze bloemen, die niet hoger wordt dan 50 cm, of ‘Pretty Lady Maria’, met witte bloemen. Ontdek ook de mooie herfstanemoon ‘September Charm’, die zeer rijk bloeit met bloemen in een prachtige parelroze kleur, die tot 1 m hoog worden.

De verfijnde bloei van de Anemone hupehensis ‘Little Princess’

→ Lees meer en ontdek onze uitgebreide fiche over herfstanemonen

Chrysanten

Ooit uitsluitend gebruikt voor de aankleding van begraafplaatsen, verdient de chrysant absoluut een plek in de tuin! Deze prachtige herfstbloeiende vaste plant biedt een zeer kleurrijke bloei, met ronde, enkele bloemen of pompons, bestaande uit talloze bloembladen in warme tinten: geel, oranje, rood, roze… Er bestaat een oneindig aantal variëteiten: je zult zonder moeite soorten vinden die bij je borders passen. De chrysant is goed winterhard en houdt van de zon en van gewone, goed doorlatende tuingrond.

Wij raden bijvoorbeeld de chrysant ‘Brennpunkt’ aan, met zeer gevulde bloemen in dieprood-koperen tinten, de chrysant ‘Citronella’, die heldergele pompons vormt, de chrysant ‘Herbstbrokat’ met oran je bronzen bloemen, of de chrysant ‘Poésie’, waarvan de bloemen eerst wit zijn en later zachtgeel worden.

De bloemen van de chrysanten ‘Herbstbrokat’ (foto cattan2011) en ‘Poesie’

→ Lees meer en bekijk onze fiche over chrysanten

Het Miscanthus

De Miscanthus komt oorspronkelijk uit Azië en is een sierlijk, structurerend gras dat indrukwekkend groot wordt en ook wel prachtriet of eulalie wordt genoemd. Hij vormt grote, rechtopgaande pollen met lange, fijne, soepele en zeer sierlijke bladeren. Hij bloeit aan het einde van de zomer of in het begin van het najaar, tussen augustus-september en november, en vormt dan waaiervormige aartjes die boven de pol uitkomen. De aartjes hebben prachtige zilverkleurige, goudkleurige of roodbruine schakeringen. Afhankelijk van de variëteit wordt de Miscanthus 60 cm tot 3 m hoog. De bladeren van de Miscanthus zijn bladverliezend: ze verdrogen in het najaar, maar blijven aan de plant zitten en blijven zo een groot deel van de winter decoratief.

De Miscanthus past zich aan elk type grond aan, maar houdt van een zonnige standplaats. Hij is gemakkelijk te telen en weinig gevoelig voor ziekten. Hij vindt gemakkelijk een plek in een natuurlijke, wilde tuin, maar ook in een moderne tuin of in een gemengde border.

Voor een bloei in het begin van het najaar raden wij met name Miscanthus giganteus en Miscanthus sinensis aan. Deze soort is verkrijgbaar in talrijke variëteiten, waarvan sommige gestreept blad hebben (Miscanthus sinensis ‘Zebrinus’, Miscanthus sinensis ‘Gold Bar’…). Sommige variëteiten krijgen bovendien prachtige herfstkleuren.

Het bonte blad en de bloeiaren van Miscanthus sinensis ‘Zebrinus’

→ Lees meer en bekijk onze volledige fiche over de Miscanthus

De steenbreken

Steenbreken zijn mooie kleine vaste planten die rozetten van bladeren dicht bij de grond vormen, waarboven kleine, witte of roze stervormige bloemen uitsteken. Afhankelijk van de soort kunnen deze bloemen solitair zijn of verenigd in luchtige, zeer lichte bloeiwijzen. Het zijn voornamelijk bergplanten die op rotswanden, kliffen of in loofbossen groeien. Ze zijn goed winterhard en bestand tegen ziekten, maar vooral gevoelig voor stilstaand vocht.

Kies voor een bloei van september tot november voor herfststeenbreken of fortunei. Dit zijn Aziatische soorten die het goed doen in een loofbos of schaduwrijke rotstuin, in vochthoudende, lichte en humusrijke grond. Ze hebben grotere bladeren dan de andere soorten en bieden een luchtige bloei met stervormige bloemen. Sommige zijn zeer bijzonder, zoals de steenbreek ‘Black Ruby’, met zwarte bladeren en roze bloemen! Je kunt ze bijvoorbeeld combineren met het sierlijke loof van purperklokjes, zeggen, klimop en varens.

De lichte en luchtige bloei van Saxifraga fortunei (foto Tanaka Juuyoh)

→ Lees meer en bekijk onze uitgebreide fiche over steenbreken.

De sedums

Vetkruiden zijn vetplanten met dikke bladeren, waarmee ze water en mineralen kunnen opslaan en daardoor bestand zijn tegen droogte. Het zijn ideale planten voor een onderhoudsvriendelijke tuin die weinig water en meststof nodig heeft. Ze bieden een enorme verscheidenheid, met talrijke soorten in de meest uiteenlopende vormen en kleuren. Voor bloei in het begin van het najaar raden wij opgaand groeiende vetkruiden aan, die grote bladeren hebben, waarboven ze dichte, ronde bloeiwijzen dragen (in tegenstelling tot de kleine bodembedekkende vetkruiden, die niet hoger worden dan 10-15 cm). Ontdek bijvoorbeeld de variëteit ‘Stardust’ met witte bloemen, ‘Herbstfreude’ met roze bloemen, en ‘Thunderhead’ met purperrode bloemen en donkere bladeren. Ze vinden gemakkelijk een plek in een border met vaste planten of langs een pad, in de zon en in goed doorlatende grond, zodat hun wortels beschermd zijn tegen stilstaand vocht.

De roze bloemen van de hemelsleutel of Sedum spectabile ‘Carl’

→ Lees meer in onze fiche over vetkruiden

De Ceratostigma

Ceratostigma, vroeger Plumbago genoemd, omvat vaste planten en heesters met zeer mooie gentiaanblauwe bloemen met vijf bloembladen. Kies voor een bloei aan het begin van het najaar de Ceratostigma willmotianum, een kleine heester met een soepele, spreidende groeiwijze, die 1 m hoog en 1,50 m breed wordt. Van september tot november draagt hij mooie blauwe bloemen met een roodachtige buis. Hij is winterhard tot – 10 °C en staat graag in de zon, in goed doorlatende, vrij stenige, neutrale tot kalkhoudende grond. Je kunt ook kiezen voor de Ceratostigma griffithii, een kleine heester met een spreidende groeiwijze, die niet hoger wordt dan 80 cm. De rode takken dragen wintergroene, groene bladeren met een purperen rand, waartegen de bloemen met hun intensblauwe kleur mooi afsteken. Ook deze plant houdt van een warme standplaats en goed doorlatende grond en is perfect om een talud of rotstuin aan te kleden.

Ceratostigma willmottianum geeft zeer mooie blauwe bloemen

→ Lees meer en bekijk onze complete fiche over loodkruid

De Schizostylis

De Schizostylis coccinea, ook wel kafferlelie genoemd, is een mooie vaste plant die oorspronkelijk uit Zuid-Afrika komt, en die wordt gewaardeerd om haar stervormige rode bloemen. De plant vormt open, komvormige bloemen met een diameter van 2 tot 5 cm, die zeer elegant zijn en uit zes fijne bloembladen bestaan. Het is een krachtige plant die zich vanuit een uitlopervormende wortelstok ontwikkelt en lange, smalle, lintvormige, middengroene bladeren vormt, die in streken met een mild klimaat wintergroen blijven. De plant breidt zich geleidelijk uit dankzij haar wortelstokken, waardoor ze langzaam de ruimte koloniseert. Hoewel de botanische soort rode bloemen draagt, bestaan er ook andere variëteiten, zoals ‘Mrs Heggarty’, die wordt gewaardeerd om haar zeer romantische zachtroze bloemen, en ‘Alba’, die opvalt door haar witte bloemen, perfect om een chique en verfijnde sfeer te creëren.

De Schizostylis staat graag in de volle zon, in een rijke, frisse tot vochtige grond. De plant is perfect om de oevers van een vijver op te fleuren, maar komt ook goed tot zijn recht in herfstborders en kan eveneens in een pot worden gekweekt. Hij is winterhard tot – 10 °C.

De scharlakenrode bloemen van Schizostylis coccinea (foto Leonora Enking)

→ Lees meer en bekijk onze uitgebreide fiche over de schizostylis

De Helianthus

De Helianthus is een grote, onvergelijkbare vaste plant die een herfstborder volop kleur geeft! Hij doet zijn bijnaam vaste zonnebloem dan ook alle eer aan. Deze neef van de zonnebloem wordt, afhankelijk van de variëteit, 1,30 tot 2 meter hoog. Boven aan de stengels verschijnen grote goudgele bloemen in de vorm van margrieten. Afhankelijk van het aantal bloembladen kunnen deze enkel of gevuld zijn. Het is een krachtige, uitstekend winterharde plant (tot -20 °C) die gemakkelijk te telen is. Hij staat graag in de volle zon, bij voorkeur in een vochthoudende, goed doorlatende bodem, al groeit hij vrijwel overal. Zet hem indien mogelijk op een beschutte plek, zodat de wind zijn lange stengels niet omver blaast. Wat de variëteiten betreft, raden wij de Helianthus decapetalus ‘Plenus’ aan, die prachtige, goed gevulde bloemen draagt, evenals de Helianthus salicifolius, met enkelvoudige bloemen. Verwerk ze in een gemengde border of een natuurlijke border, samen met grassen en vaste planten met een losse groeiwijze.

De gevulde bloemen van de Helianthus decapetalus ‘Plenus’ en de enkelvoudige, zeer natuurlijk ogende bloemen van de Helianthus salicifolius (foto Manuel M.V. )

→ Lees meer en bekijk onze uitgebreide fiche over de Helianthus

Het prairiegras

De Muhlenbergia capillaris is een gras dat van september tot november prachtige, zeer luchtige bloeiaren vormt, die boven het loof uitsteken. Ze hebben een mooie roze tint en vangen het licht fraai op. De Muhlenbergia brengt veel luchtigheid in borders. De plant heeft zeer fijne, wintergroene bladeren, die de pol een open en luchtig effect geven. Dit mooie gras wordt ongeveer 50 cm hoog en tijdens de bloei tot 1 m, met een breedte van 60 cm. Het is een architecturale en sierlijke plant, die perfect past in een naturalistische tuin, samen met verfijnde en zeer luchtige bloeiwijzen, zoals die van asters, de Helianthus salicifolius of herfstanemonen. De plant staat graag in de zon, in goed doorlatende grond, zelfs als die droog en stenig is: ze is namelijk gevoelig voor overmatige vochtigheid, waardoor de wortels kunnen gaan rotten. Meng gerust wat grof zand of grind door de grond voordat je de plant in de grond zet.

De luchtige bloeiaren van Muhlenbergia capillaris (foto S.P. Yang)