7 giftige heesters

De oleander

Hoewel hij onlosmakelijk doet denken aan de vegetatie rond de Middellandse Zee, de oleander, in het Latijn Nerium oleander, acclimatiseert in veel regio’s. Je vindt hem onder meer op zonnige terrassen.

Hij wordt zeer gewaardeerd om zijn wintergroene blad en zijn bloei, die weliswaar vaak roze is, maar afhankelijk van de variëteit ook heel andere kleuren kan aannemen. Deze zeer sierlijke plant mag niet worden verward met de laurier, die tot een andere plantenfamilie behoort.

Alle delen van de oleander zijn namelijk uiterst giftig. De bladeren en twijgjes hebben een sterke werking op het hart en de dodelijke dosis is zeer laag. Gelukkig zijn de bladeren erg bitter, waardoor kinderen er per ongeluk maar zelden grote hoeveelheden van eten. Bij inname wordt ziekenhuisopname ter observatie aanbevolen.

Nerium oleander

De goudenregen

De goudenregens, ook wel ‘gouden regen’ genoemd vanwege hun uitbundige bloei met gele trossen waarvan de vorm aan die van de blauweregen doet denken, behoren tot het geslacht Laburnum. Dit zijn kleine bomen die weinig eisen stellen, want ze verdragen alle grondsoorten zolang ze in de zon staan en de bodem goed gedraineerd is.

De goudenregen behoort tot de vlinderbloemenfamilie en helpt atmosferische stikstof te binden. Als kleine pionierboom is hij zeer nuttig en bovendien een uitstekende bijenplant. Na de bloemen verschijnen lange peulvruchten. Deze bevatten zaden die sterk op bonen lijken, waarmee kinderen graag spelen.

Deze vruchten zijn zeer giftig en kunnen in uitzonderlijke gevallen de dood veroorzaken. Over het algemeen voorkomen de door het eten van de zaden opgewekte braakneigingen een ernstige vergiftiging.

Peulen van de goudenregen en rechts de gele bloemen van Laburnum watererii ‘Vossii’

De taxus

Dit is een boom die in kleine stadstuinen vaak als heester wordt behandeld: de venijnboom, of Taxus baccata. In de natuur kan hij 10 tot 15 m hoog worden, maar hij komt veel voor in hagen of in de vorm van vormsnoei.

De venijnboom wordt gewaardeerd om zijn blad, dat bestaat uit wintergroene, donkergroene naalden. Vrouwelijke planten dragen kleine rode vruchten.

Alle delen van de plant zijn zeer giftig, met uitzondering van het rode zaadomhulsel rond het zaad. Let op: het zaad zelf is giftig als erop wordt gekauwd. Neem daarom voorzorgsmaatregelen, want na inname treden de symptomen snel op en kunnen ze zeer ernstig zijn, van maag-darmklachten tot neurologische problemen, die tot de dood kunnen leiden.

Taxus baccata

Het peperboompje of Daphne

Dit is een kleine heester die zijn naam eer aandoet: al heel vroeg in het voorjaar, vanaf februari, zijn de takken van het peperboompje, Daphne mezereum, bedekt met heerlijk geurende bloemen. Twee maanden later verschijnen de bladeren aan de takken van het lopende jaar.

De vruchten vormen zich vervolgens aan de takken, onder de bladeren. Het zijn kleine, zeer decoratieve rode steenvruchten, maar zeer giftig, net als alle andere delen van de plant.

Hier is de giftigheid tweevoudig. Ze kan inwendig zijn door het eten van de bessen, of uitwendig door contact van de huid met de schors, die sterk blaarvormend is. Zelfs stof van gedroogde schors kan irritaties veroorzaken. Het is dus een plant die je met handschoenen en ook met een veiligheidsbril moet hanteren.

Zet het peperboompje in de buurt van plekken waar je vaak langskomt, zodat je van zijn geur kunt genieten. De vroege bloei is erg interessant in borders.

Bessen en bloemen van de Daphne mezereum

De laurierkers

De Prunus laurocerasus wordt ook wel laurierkers of laurierkers genoemd en wordt vaak gebruikt, met name in hagen vanwege het wintergroene blad, waarmee inkijk wordt voorkomen en bescherming tegen de wind wordt geboden. Er bestaan talrijke variëteiten.

Ook hier gaat het om een laurier die geen deel uitmaakt van de familie van de laurier, Laurus nobilis, die wel eetbaar is. Laurierkers is daarentegen zeer giftig, vooral de bladeren en bessen, en met name de groene exemplaren voordat ze rijp zijn.

Vergiftigingen ontstaan na het eten van de vruchten. De symptomen kunnen al ernstig zijn na het eten van 5 tot 6 bessen, vooral bij kinderen. In het begin kunnen malaise en braken optreden. Bij een ernstige vergiftiging kunnen coma en overlijden optreden.

Bladeren en vruchten van de Prunus laurocerasus

De rododendron

De rododendrons behoren tot hetzelfde botanische geslacht als de azalea’s. Dit zijn zeer sierlijke zuurminnende planten met een prachtige voorjaarsbloei waarvan de kleuren verschillen per variëteit. Ze behouden bovendien hun blad de hele winter en gedijen goed in de schaduw. Daarom vinden we ze in veel tuinen.

Maar vaak wordt vergeten dat alle delen van de plant giftig zijn, inclusief de nectar en dus ook de honing die ervan wordt gemaakt.

Vergiftigingen ontstaan meestal door het eten van honing of door het per ongeluk inslikken van plantendelen door kinderen. De symptomen verschijnen 30 minuten tot 2 uur na inname en kunnen hartritmestoornissen en stuipen veroorzaken. De plant is ook irriterend.

Bloemen van Rhododendron

De sneeuwballen

Binnen de soort Virburnum komen in Frankrijk 3 soorten vrij algemeen voor:

• De Gelderse roos, Viburnum opulus, waarvan de variëteit Boule de neige haar naam dankt aan de prachtige witte bloeiwijzen in het voorjaar.
• De wollige sneeuwbal, Viburnum lantana, die vanwege zijn dichte, hoewel bladverliezende blad zeer vaak in parken wordt aangeplant. De bloemen verspreiden in het voorjaar een aangename geur.
• De lauriersneeuwbal, Viburnum tinus, die veel wordt aangeplant vanwege zijn wintergroene blad.

De giftige delen van deze soorten zijn de schors en de vruchten, vooral naar men aanneemt de groene vruchten. Gekookt zouden de vruchten eetbaar kunnen zijn, maar ze zijn weinig interessant.

Dat gezegd hebbende, is de giftigheid relatief gering in vergelijking met die van de eerder besproken heesters. Het eten van de vruchten kan darmklachten en zelfs een verhoogde prikkelbaarheid van het hart veroorzaken.

Zwarte vruchten van Viburnum tinus, rode bessen van Viburnum opulus (foto S. Rae) en bessen met veranderende kleuren van Viburnum lantana