Februari markeert de terugkeer naar de moestuin. De vorst van januari, in combinatie met de flinke dooi van de afgelopen dagen, heeft de bodem een ideale structuur gegeven. Een waar genot! Het lijkt bijna voorjaar en eindelijk kunnen de eerste planten de grond in. Bij ons openen knoflook, ui en sjalot het seizoen… ze planten is zo eenvoudig dat je alleen nog je rassen hoeft te kiezen!
Knoflook, ui, sjalot
Knoflook, ui, sjalot: kies het juiste ras vóór je bestelt
Deze drie bolgewassen, die allemaal tot de lookfamilie behoren, zijn er in een zeer groot aantal rassen. Ze verschillen niet alleen in kleur en vorm, maar ook in hun planttijd: in het najaar of in het voorjaar. Je keuze wordt voornamelijk door dit criterium bepaald.
Laten we daarom eens kijken naar de rassen die je vanaf vandaag in een zacht klimaat en elders tot maart/april kunt planten.
Knoflook
In het voorjaar kies je bij voorkeur voor roze knoflook. Dit type zou iets minder productief zijn dan de najaarsrassen, maar het heeft als voordeel dat het langer kan worden bewaard. Flavor, Printanor, Gayant, Arno … al deze rassen zijn goed, en zelfs zeer goed, te bewaren!
Naast gewone knoflook (Allium sativum) is ook een zeer interessante vaste of “eeuwigdurende” soort het vermelden waard. Deze vestigt zich namelijk eenmalig en blijft daarna vrijwel vanzelf terugkomen: de daslook (Allium ursinum). Daslook groeit in de schaduw of halfschaduw en verwildert gemakkelijk als de standplaats geschikt is. De plant heeft grote, smalle bladeren en krijgt van april tot juni een charmante bloei met witte schermen. Daslook is een keukenkruid, maar ook een geneeskrachtige plant. Alles ervan is eetbaar: de bol, de bloemknoppen en de bladeren!
Daslook: een vaste plant die gemakkelijk verwildert
De ui: wit, rood of geel
Wit, geel, roze of rood: ook de ui laat je alle kleuren van de regenboog zien…
Net als knoflook kun je de ui in het najaar planten. Dat doe ik nooit, want op mijn zware grond zou de ui dan zeker gaan rotten. Dit jaar hebben de negatieve temperaturen aan het begin van het jaar me bovendien in mijn voorzichtige aanpak bevestigd!
Bij ons telen we drie typen:
- kleine witte uien die je vroeg oogst als primeurgroente en die aan het einde van het voorjaar heerlijk smaken in de eerste bloembakken,
- de rode ui Red Karmen voor zomerse salades,
- de gele ui Paille des Vertus, met wit vruchtvlees, die we het hele jaar door eten omdat deze ui zeer goed kan worden bewaard.
Waarom zou je als vaste groente niet eens de rocambole-ui (Allium cepa proliferum) proberen? Het is een mooie, ietwat eigenzinnige oude groente die boven aan de bloemstengel fraaie klokjes draagt. Ook de bladeren kun je eten.
Rode en witte uien en rocambole-ui
De sjalot
Lang, half-lang of rond: opnieuw is er volop keuze! De grijze sjalot is voor het najaar, terwijl je de roze sjalot aan het einde van de winter of aan het begin van het voorjaar plant. Bij ons houden we van de late Jermor… maar zoek je een vroeger ras, kies dan liever voor Longor. Beide rassen zijn zeer goed te bewaren!
Waar en hoe plant je ze?
Knoflook, ui en sjalot teel je op dezelfde manier. Plant ze in de zon, in niet al te voedselrijke grond (voeg vooraf vooral geen compost toe!) die geen water vasthoudt. Laat de waterafvoer te wensen over, plant ze dan op een rug om elk risico op rot te vermijden, want rot zou de goede bewaring ervan in gevaar brengen. Heb je alleen een balkon of terras voor je moestuin, dan kun je deze drie groenten ook in een bloembak of pot telen!
Planten is heel eenvoudig. Alle nuttige informatie vind je in onze fiche: “Knoflook, sjalot en ui planten”.
Maar bij ons doen we niet moeilijk: we planten ze met onze duim… want we willen onszelf toch niet onthouden van het plezier om eindelijk weer met onze handen in de aarde te wroeten!
Februari markeert de terugkeer naar de moestuin. De vorst van januari, in combinatie met de flinke dooi van de afgelopen dagen, heeft de bodem een ideale structuur gegeven. Een waar genot! Het lijkt bijna voorjaar en eindelijk kunnen de eerste planten de grond in. Bij ons openen knoflook, ui en sjalot het seizoen… ze planten […]
Een duurzame en zelfvoorzienende moestuin waarin groenten bijna geen onderhoud nodig hebben en na de oogst opnieuw groeien… Te mooi om waar te zijn? Een ideaalbeeld? Toch is het op zijn minst gedeeltelijk mogelijk… dankzij meerjarige groenten, oftewel vaste planten. Ze zijn goed bekend bij liefhebbers van permacultuur, maar komen nog weinig voor in klassieke moestuinen. Dat is jammer, want uiteindelijk hebben ze alleen maar voordelen!
Ontdek ook de meerjarige groenten in onze podcast:
Wat is een meerjarige groente of vaste plant?
Net als alle vaste planten hebben vaste of meerjarige groenten een levenscyclus die meerdere jaren duurt. Hoewel ze niet eeuwig leven, zijn het overblijvende planten die je in de tuin kweekt en oogst zonder ze telkens opnieuw te moeten planten. Naast dit voordeel bieden deze groenten vaak ook uitgesproken, authentieke smaken… Dat is veel topchefs niet ontgaan: sommigen kweken ze zelfs in hun eigen moestuin.
In de categorie groenteplanten die jarenlang blijven staan, kennen we de artisjok, de asperge, de rabarber en de aardbeien goed. Ik ga hier niet verder op in, maar richt me liever op wat minder bekende groenten en keukenkruiden die bovendien winterhard zijn. Hier volgen enkele onmisbare vaste groenten!
1) Daslook (Allium ursinum)
Daslook komt voor in bossen en kan daar gemakkelijk verwilderen. De plant heeft grote, smalle bladeren en bloeit van april tot juni met charmante witte bloemschermen. Alles aan deze keukenkruidachtige en geneeskrachtige plant is eetbaar: de bol, de bloemknoppen en ook de bladeren. Oogst: van januari tot oktober.
Daslook
2) Slangenlook (Allium scorodoprasum)
Deze zeer sierlijke soort vormt aan de top van de bloemstengels bijzondere bovengrondse broedbolletjes. De bladeren zijn eveneens eetbaar, net als bieslook. Oogst: in juni en juli.
Slangenlook
3) De kardoen of wilde artisjok (Cyrara cardunculus)
Dit is een oude groente die sterk op de artisjok lijkt. Hoewel de bloemen eetbaar zijn, wordt de plant vooral gekweekt voor de bladstelen. De kardoen groeit hoog en heeft een prachtig grijsblauw loof dat zeer decoratief is in de moestuin. Ben je bang voor alles wat prikt? Weet dan dat er ook ongestekelde rassen bestaan. Oogst: augustus - september.
Kardoen: loof en bloem
→ Lees ook: Kweek kardoen: een groente met smaakvolle bladstelen.
4) Brave Hendrik (Chenopodium bonus-henricus)
Brave Hendrik wordt soms wilde spinazie of ganzenvoet genoemd. De plant wordt gekweekt voor de bladeren, die je net als spinazie kunt eten: rauw in salades of gekookt. Oogst: van maart tot mei en vervolgens van september tot november.
Brave Hendrik
Ontdek alles wat je over Brave Hendrik moet weten en bekijk onze video waarin Olivier deze vergeten groente opnieuw op de kaart zet!
5) De meerjarige kool van Daubenton (Brassica oleacerae)
Deze meerjarige groente maakt tegenwoordig een mooie comeback. Ooit werd ze als voedergewas gekweekt om dieren te voeren, maar tegenwoordig staat ze op het menu van topchefs. Het is een kool die geen krop vormt. Je oogst de jonge scheuten, waarvan de smaak doet denken aan broccoli. Oogst: van september tot mei.
De meerjarige kool van Daubenton
6) De Amerikaanse grondnoot of wilde boon (Apios americana)
Dit is een slingerende klimplant met een zeer sierlijke lila bloei. Het is een vaste kruidachtige plant die veel wordt gebruikt in de permacultuur, bijvoorbeeld in voedselbossen. Om de knollen te eten, moet je wachten tot de winter en ze uit de grond halen. Je bereidt ze net als aardappelen, maar ze zijn voedzamer. In een warm klimaat vormt de plant ook eetbare vruchten. Oogst: van november tot maart.
Amerikaanse grondnoot of “wilde boon”
7) Lavas of meerjarige selderij (Levisticum officinale)
Deze groenteplant staat ook bekend als lavas of maggikruid en wordt vooral als keukenkruid vanwege het aroma gebruikt. De bladeren en ook de zaden geven soepen en marinades een aangename smaak. Oogst: van mei tot november.
Lavas of meerjarige selderij, ook wel berglavas genoemd
8) Luchtui (Allium cepa proliferum)
Net als bij de slangenlook hoef je niet in de grond te zoeken: deze oude, enigszins extravagante groente vormt haar klokjes aan de top van de bloemstengel. Ook de bladeren kun je eten, net als bieslook. Oogst: van juli tot september.
Luchtui
9) Zuring of spinaziezuring (Rumex acetosa, R. arifolus, R. sanguineus, R. purpurea)
Zuring vormt vanaf het voorjaar bladeren met een milde of zurige smaak die nogal op spinaziebladeren lijken. Je kunt zuring in de tuin kweken, maar ook op het balkon, in een grote pot. Het is een gemakkelijke plant die je lange tijd kunt oogsten, maar wel geleidelijk, omdat de bladeren niet lang houdbaar zijn. Oogst: van april tot november.
Bloedzuring - Rumex sanguineus
10) De meerjarige prei (Allium ampeloprasum)
Deze vaste prei vormt alleen kleine stammen, ongeveer zo dik als een vinger, maar die zijn bijzonder smakelijk. Als je de bladeren op 2 cm boven de bodem afsnijdt, groeien ze van september tot mei voortdurend opnieuw aan. Deze prei neemt weinig ruimte in en laat zich gemakkelijk tussen aardbeienplanten planten. Oogst: van september tot mei.
De meerjarige prei
Ben je er klaar voor om meerjarige groenten de plek te geven die ze in de moestuin verdienen? Misschien staan ze er al… Vertel het ons!
- Ontdek ons ruime assortiment meerjarige groenten
en enkele boeken die eraan zijn gewijd:
Een duurzame en zelfvoorzienende moestuin waarin groenten bijna geen onderhoud nodig hebben en na de oogst opnieuw groeien… Te mooi om waar te zijn? Een ideaalbeeld? Toch is het op zijn minst gedeeltelijk mogelijk… dankzij meerjarige groenten, oftewel vaste planten. Ze zijn goed bekend bij liefhebbers van permacultuur, maar komen nog weinig voor in klassieke […]
