Lis oriental Brasilia

De Oosterse lelie Brasilia valt op door zijn grote, stervormige bloemen in het wit, omrand met roze-paars langs de randen van de bloembladen, en door een krachtige geur die in de hoogzomer de hele tuin doordrenkt. Deze moderne Oosterse hybride vormt stevige stengels met meerdere bloemen, ideaal voor boeketten. Makkelijk te kweken in lichte, humusrijke grond, in de volle zon of halfschaduw, vindt deze lelie moeiteloos zijn plek in een vaste plantenborder of in een grote potbeplanting op het terras.

Lelies behoren tot de Leliefamilie (Liliaceae) en omvatten bolgewassen die oorspronkelijk uit de gematigde zones van het noordelijk halfrond komen; de Oosterse hybriden stammen voornamelijk af van Japanse soorten zoals Lilium auratum en L. speciosum, die in de 19e eeuw in Europa werden geïntroduceerd en al snel werden gebruikt voor kruisingen vanwege hun grote, geurige bloemen.
De Oosterse lelie Brasilia (cultivarnaam Lilium ‘Zora’, handelsnaam Lilium Brasilia) behoort tot de horticulturele groep van Oosterse hybriden (Divisie VII), gekenmerkt door zeer grote bloemen, in kom- of stervorm, sterk geurend en met een vrij late zomerbloei. Deze cultivar ‘Zora’ werd begin jaren 2010 geïntroduceerd door het Nederlandse bedrijf Vletter en den Haan B.V., onder de handelsnaam Brasilia. De plant vormt een pol van rechtopstaande stengels, die ontspringen uit een diep geplante geschubde bol; de stevige, groene stengels bereiken een hoogte van 90 cm tot 1,20 m en dragen elk 3 tot 6 bloemknoppen. De bloemen, met een diameter van 15 tot bijna 20 cm, zijn stervormig, licht opgericht of horizontaal, en bestaan uit 6 tepalen met duidelijk golvende en teruggebogen randen; de basiskleur is spierwit, fijn geaderd met roze-lila naar de randen toe, die zelf zijn getint met roze-paars. Kleine roze-paarse spikkeltjes zijn verspreid in de keel, die afloopt naar een klein geelgroen hartje. De bruin-oranje helmknoppen vol stuifmeel dragen bij aan de intense geur die typisch is voor Oosterse lelies. Het blad is bladverliezend: de lancetvormige bladeren, ongeveer 10 tot 15 cm lang, middengroen van kleur, staan spiraalvormig langs de stengel; het hele bovengrondse deel sterft na de bloei af en verdwijnt in het najaar, waarbij de bol levend in rust onder de grond blijft. De bloei vindt plaats van juli tot augustus-september, afhankelijk van het klimaat. Winterhard tot –15 / –20 °C in goed gedraineerde grond, gedraagt deze lelie zich als een duurzame vaste plant, mits de voet in de zomer koel blijft en de bol in de winter beschermd is tegen te veel vocht.

Creëer in de tuin een elegante border door de bloemstengels van de lelie Brasilia te combineren met de Sanguisorba officinalis ‘Pink Tanna’, met haar kleine, felroze, enigszins wilde aartjes. Vooraan kun je enkele pollen Echinacea ‘Green Twister’ plaatsen, met een bruin hart omgeven door anijsgroene en roze lintbloemen. Enkele planten Veronicastrum virginicum ‘Fascination’ met lange roze-lila aartjes zorgen voor een luchtige achtergrond. Wat lelies betreft, kun je kiezen voor verfijning met de dubbele Oosterse lelie ‘Polar Star’, helemaal wit, en de O/T hybride lelie ‘Catina’, in botergeel en crème, zowel in een boeket als in de border.

In verschillende Aziatische landen worden sommige lelies met grote bollen, nauwe verwanten van onze tuinlelies, gegeten als groente onder de naam "lily bulb" of yurine, wat bewijst dat deze familie de mens zowel in de tuin als in de keuken begeleidt.